Koos Dijksterhuis

De natuur blijft sluitpost op de begroting. De herziening van het Europese landbouwbeleid was dé kans om het dure streven naar nog meer productie op nog grotere bedrijven (voor minder boeren) te doorbreken. Maar nee, het plan om zeven procent van de landbouwgrond te reserveren voor natuur, is afgeblazen. Weliswaar wordt drie procent braak gelegd. Dat lijkt wat, maar is te weinig.
Stelt u zich een veld voor van één hectare, honderd bij honderd meter. Laat langs de rand een strookje van één meter verwilderen en u heeft 4 procent natuur. Europa vindt dat het nog een kwart minder kan. Op dat strookje van 75 centimeter moeten dan honderden soorten planten, bloemen, insecten, vogels en zoogdieren in leven blijven. Dat kan niet. …

Lees Meer Lees Meer

Sommige houtsoorten zijn zo hard, dat u er geen spijker in zou kunnen slaan. U zou een gaatje moeten voorboren, net als in beton. Volgens een voorlichtingspaneel in Noordoost-Drenthe stroomde het riviertje de Hunze daar ooit in de vorm van een spijkerboor. Het Veenkoloniale dorpje Spijkerboor dankt daaraan zijn naam. Heet een spijkerboor niet gewoon houtboor? Hoe zou zo’n boor eruitzien? Wezenlijk anders dan een steenboor? Ik denk het niet, ik denk spiralend, zoals elke boor. De Hunze spiraalde niet, maar zigzagde wel. Daar werd korte metten mee gemaakt. Ooit is die rivier, waar de Hondsrug op afwaterde, gekanaliseerd tot een rechte betonnen bak waarin het van vergif en mest gistende landbouwwater zo snel mogelijk richting Waddenzee werd afgevoerd. …

Lees Meer Lees Meer

Het land rilt van de kou in een ijzige noordooster onder een donker wolkendekbed, maar Groningen baadt in een onwaarschijnlijk felle zon. We laten ons uit de tent lokken en lopen door de Onnerpolder, bij Haren. In het zuiden zien we de grijze massa dreigen. Met de wind in de rug en de zon in het gezicht, krijgen we het warm. Andersom schuurt de wind wreed langs de wangen.

Pas ontloken speenkruiden verstoppen zich onder de sneeuw op de taluds langs dijkjes en sloten. Wilgen- en elzenkatjes zijn des te zichtbaarder, zonbeschenen tegen de hemelsblauwe achtergrond.

We laten Maart’ns Bossie links liggen. Gezien de hekken en verbodsborden wil Maart’n dat ook. We zijn in een milde bui, we houden ons aan andermans regels. …

Lees Meer Lees Meer

Er zijn mensen die een gazon willen van alleen gras, hooguit opgefleurd met een enkel madeliefje. Maar mos, o nee. In het tuincentrum is een afdeling tuinverdelgers. Kasten vol mosverdelgers. Ik kom niet vaak in tuincentra, maar als ik er kom, passeer ik de verdelg-afdeling zo snel mogelijk. Ik houd er mijn adem in, het stinkt er naar chemische oorlogvoering. Wat hebben mensen toch tegen mos in het gras? Mos is mooier, vooral als de avondzon er zijn tegenlicht over laat strijken. Die minibloemen van mos! Mijn gazon wordt begraasd door twee konijnen en twee cavia’s. Het gras blijft er kort, het mos baadt in het licht en krijgt de overhand. …

Lees Meer Lees Meer

Twee fikse wandelingen maakte ik door de duinen: de Kennemerduinen bij Santpoort en de Waterleidingduinen bij Heemstede. Op beide wandelingen zag ik damherten, konijnen en vossen. Die hebben gemeen dat ze tam zijn. De konijnen zijn het minst tam. De herten sjokken weg als je ze op een meter of tien nadert. De vossen zijn het tamst. Drie verschillende vossen kwam ik tegen. De eerste lag in de zon voor zijn hol. Vlakbij graasden konijnen, het hol zag eruit als een konijnenhol. Waarschijnlijk heeft de vos het gekraakt.

Ik liep op een druk fietspad, bij het grootste van de parkeerterreinen in de Kennemerduinen. Op het pad fietsten en wandelden mensen, en er stonden mensen naar de vos te wijzen. Stilstaande mensen die wijzen zijn voor dieren angstaanjagend, maar de vos lag op vijftien meter afstand te gapen en met zijn ogen dicht van de zon te genieten. Hij negeerde de mensen volkomen. …

Lees Meer Lees Meer

Even leek het lente te worden. Maar maart roert zich, zoals gebruikelijk. Op een wandeling door de Waterleidingduinen blijkt dat de wind snijdt. En de vogels die zich vertonen zijn winterklanten pur sang. Veel watervogels natuurlijk, vanwege al dat drinkwater dat kraakhelder door de kanalen stroomt. Brilduikers en grote zaagbekken zijn noorderlingen die zometeen weer naar de taiga vertrekken. Maar nu duiken ze nog in het duinleidingwater. …

Lees Meer Lees Meer

Vorige zomer stonden er rond de Kennemerduinen waarschuwingen, dat er paden zouden worden gesloten, omdat er duinen werden afgeplagd. In de duinenrij bij de strandovergang Kattendel, zuidelijk van IJmuiden, zouden zandige valleien worden uitgesleten. Niet door de wind, maar door een aannemer. Het zand werd op vrachtwagens afgevoerd. Daarom gingen de paden dicht, de vrachtwagens moesten erover. …

Lees Meer Lees Meer

Dinsdag meldde ik een sloot, waarin ik 48 plastic flesjes telde. Ze deelden het slootje met 2 voetballen, een volle vuilniszak, een pakket reclamefolders, een fiets, een winkelwagentje, 7 eenden, 2 meerkoeten en ik ben vergeten hoeveel kartonnetjes en chipszakken.

Ieder uur gooien we honderd plastic bergen als op de foto in zee, dag en nacht, jaar na jaar. Daar drijft het rond, valt het uiteen, zinkt het naar de bodem, vergiftigt het zeedieren en vormt het op de oceanen drabbige massa’s zo groot als continenten. …

Lees Meer Lees Meer

Edwin zit in Senegal. Edwin is een grauwe kiekendief, een roofvogel die in Oost-Groningen broedde en in september naar het zuiden aftaaide. Vier jaar geleden is Edwin gevangen en kreeg hij van de Werkgroep Grauwe Kiekendief een gps-logger om. Zo’n ding stelt telkens vast waar hij is, en slaat de gegevens op. Die kun je met terugwerkende kracht aflezen. En dat kan op enige afstand, je hoeft de vogel er niet opnieuw voor te vangen.

Edwin hangt rond in Senegal. Hij overnacht op een slaapplaats met zeventig andere grauwe en vijf bruine kiekendieven. Medewerkers van de werkgroep wisten ongeveer waar hij zat, maar hebben drie dagen gezocht voor ze het precies wisten. …

Lees Meer Lees Meer

Volgens de weerman in de krant wordt het warmterecord voor 5 maart wellicht verbroken. Het is sinds het bijhouden van de temperatuur nog nooit warmer geweest op 5 maart dan 15 graden.

Er moest gistermorgen misschien een enkel autoraampje gekrabd worden, maar daarna klom de zon en steeg de temperatuur. Er dreef geen wolkje, er woei geen zuchtje. Lente!

Het begon maandag 4 maart al met een opgewekt schijnende zon. Ik hoorde die dag de eerste vinken slaan. De vinken sloegen al twee weken, maar ze zwegen zodra ik naderde. Nu echter waren ze niet te temperen. Dat ‘slaan’ van vinken duidt op de zwieper die ze hun dalende wijsje nageven. …

Lees Meer Lees Meer