Koos Dijksterhuis

Als ik in Amersfoort ben, mijn geboortestad waar ik bijna achttien jaar woonde, zoek ik graag een bekende op. Vier jaar geleden verhuisde Wouter Jan Strietman naar de Keistad. We kennen elkaar van een reis naar Spitsbergen. Wouter Jan loopt vaak door de Treek, het landgoed waar ik jarenlang rondstruinde. Hij weet nachtzwaluwen te vinden. Nachtzwaluwen in de Treek – dat was ongekend.

Op mijn tiende groef ik een ondergrondse hut in de Treek. Door een spleet zag ik eekhoorns. Ik zag er reeën en zwarte spechten, een hermelijn, mijn eerste sperwer. Ik droomde van een sprookjesbos met wolven, een ideaal dat verder weg leek dan Omsk per trojka. …

Lees Meer Lees Meer

In een moerasgebiedje bij ons dorp zie ik meerdere eenden peddelen met pullen. Ze lijken op gewone wilde eenden of parkeenden (die twee zijn dezelfde soort), maar dat zijn het niet. Zo laat in het broedseizoen is de kans groot dat het krakeenden zijn, en dat zijn het.

Krakeendvrouwtjes lijken sterk op wilde eendenvrouwtjes, maar hun ‘heupvlekje’ (door ornithologen spiegel genoemd) is wit, niet blauw. Verder hebben ze een oranje snavel met een donkere streep erover. De jonkies van beide soorten zien er eender uit en even koddig. …

Lees Meer Lees Meer

In onze tuin liggen stapels stokoude dakpannen die krioelen van het leven. Ik laat ze dus maar liggen. Een bezoeker zei: ‘die vinden wel een andere plek’. Misschien, als je ons huis bombardeert en we overleven het, vinden we misschien ook wel een ander huis. We legden een paadje van klinkers op zand. In dat zand werden binnen een dag holletjes gegraven door zandbijen. Dat paadje kan ook wel iets opzij. De achtermuur van ons huis ziet er vervallen uit. Rode en gele bakstenen, met cement bestreken stukken en gewitte delen wisselen elkaar af. Uit de voegen brokkelt de oude kalkmortel af. Een bezoeker vroeg: ‘die muur ga je zeker witten?’ Dat waren we wel van plan, tot ik een tijdje bij die muur bezig was en het me opviel hoeveel bijen en wespen er rondhingen. Er zitten veel gaatjes in de mortel: ideale holletjes. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn melding van heksenkruid riep een lezersvraag op naar de magische eigenschappen van die plant. Euh.., heksenkruid is geneeskrachtig noch giftig. Toevallig stond er een stukje in het vakblad Bionieuws over een tentoonstelling in Wageningen met de naam Heksenkruid. Bij die tentoonstelling stond iets over eeuwenoude, in het geheim doorgegeven kruidenkennis. In Bionieuws werd dat weerlegd door een historicus.

Zo’n 25 jaar geleden was hekserij in de mode, wicca genoemd. Het sprak vooral tienermeisjes aan. Ik schreef erover en via een heksenforum op internet (van geheimhouding was weinig over) legde ik contact met heksen. Die vertelden het bekende verhaal over van grootmoeder op kleindochter doorgegeven kennis. Ik raadpleegde historici die hekserij bestudeerden. Niemand had ooit enig bewijs gevonden voor overlevering van botanische kennis. Hielden heksen hun kennis te geheim om te kunnen achterhalen? Of waren alle kruidenvrouwen op de brandstapel vermoord? Waarom zou kruidenkennis altijd aan kleindochters en nooit aan dochters verteld zijn? …

Lees Meer Lees Meer

In onze nieuwe tuin vervingen we een deel van het tegelpad door oude klinkers. Met het verharden van tuinen bewijs je de natuur geen dienst, maar de ene verharding is zachter dan de andere. We weten niet onder welk leed de oude klinkers (waaltjes) in de loop der tijd gebukt zijn gegaan, maar hun kromme, soms zelfs getordeerde verschijning doet het ergste vrezen. Hoewel zorgvuldig gelegd, een heel gepuzzel, zijn er naden genoeg waartussen kruiden kunnen groeien en insecten graven. Zo krijgen we een groenstrook waar we ook bij regen zonder modderpoten kunnen lopen. …

Lees Meer Lees Meer

Regelmatig stuurde Erika van Oosterhuis uit Bosch en Duin mij een brief waarin ze vier kantjes vol priegelde over spreeuwen en andere vogels die ze uit het raam zag. Meestal was er een vraag over spreeuwengedrag, steevast gevolgd door de verzekering dat ze geen antwoord verwachtte omdat ik het al druk genoeg had. Ik stuurde altijd een kaartje terug.

Het aantal vaste reageerders op mijn Natuurdagboek, dat papieren brieven stuurt, slinkt. Dat zijn vooral ouderen, net als Erika die rond de negentig was. Een enkele keer ontspon zich een heuse briefwisseling. Een paar keer constateerde ik dat ik van iemand al een tijd niets gehoord had, en vaak bleef het dan ook stil. Ik sta niet op de verzendlijsten voor overlijdenskaarten. …

Lees Meer Lees Meer

De vroedmeesterpadden zijn hun dirigent kwijt, in het fraai geïllustreerde kinderboek van Anne Gadellaa: Mus en de vroedmeesterdirigent (18,95). De padden in kwestie blijken echt in Annes tuin te leven, in de binnenstad van Utrecht. Daar is een geïsoleerde populatie en die wil ik graag bezoeken. Op een avond klop ik aan. Anne bewoont een oud, schilderachtig pandje met een tuintje dat samen met de buurtuintjes een aardige oppervlakte beslaat, te meer daar ze grenzen aan de oude Hortus. …

Lees Meer Lees Meer

Het is nog maar net juli en de herfsttrek is al begonnen. Elk jaar rond de langste dag, als ik een noordelijke broedvogel die in het zuiden overwintert zie, denk ik: nu al?

Het witgatje is er zo een, en daarvan zag ik er vorige week reeds een. Een witgatje lijkt op oeverloper en bosruiter, maar is contrastrijker, en als ie wegvliegt, knalt zijn witte derrière eruit. Het wegvliegen gaat meestal gepaard met een kort, drietonig riedeltje. …

Lees Meer Lees Meer