Koos Dijksterhuis

Aan bomen knuffelen ben ik nooit begonnen. Niet dat ik ertegen ben – beter een boom knuffelen dan kappen. En voor de knuffelaar voorziet het in een behoefte. Ik kan me niet indenken dat een boom er plezier aan beleefd, maar ik denk ook niet dat een boom er last van ondervindt.

Anders dan Peter Wohlleben dicht ik bomen geen menselijke eigenschappen toe. Een bos is een complex en fascinerend systeem, maar dat bomen elkaar doelbewust helpen, lijkt me wishful thinking. Ik zie de bomen in het bos elkaar genadeloos beconcurreren om dat beetje zonlicht. Een eenzame den of eik groeit in de breedte, om zoveel mogelijk zonlicht te vangen. Maar in een bos blijft de elite die het puberstadium overleeft domweg omhoog streven, jaar na jaar, waardoor alle bomen datzelfde beetje licht blijven vangen. Al die inspanning om te voorkomen dat de buren meer krijgen dan jij. Met een fractie van de door Wohlleben toegedichte intelligentie zouden die bomen afspreken allemaal laag te blijven, om zonder overbodige inspanning het licht eerlijk te verdelen. …

Lees Meer Lees Meer

Als biologen het over een stroma hebben, kunnen ze het vochtige basismateriaal in bladgroenkorrels bedoelen, maar hebben ze het meestal over een weefsellaag, bijvoorbeeld in het oog of in het beenmerg. Ook de groeiwijze van korstzwammen wordt een stroma genoemd. Korstzwammen groeien als een plak om bijvoorbeeld een dode tak heen. Er zijn er ook die als groeiplaats een grashalm de voorkeur geven. De halmverstikker is er zo een, al is die geen lid van de korstzwammen maar hoort hij bij de zakjeszwammen. …

Lees Meer Lees Meer

Boven in een meidoorn in de duinen zit een klauwier. Vanuit een uitkijkpunt, meestal boven in een alleenstaand boompje op open terrein, speurt de vogel naar kikkers, hagedissen, muizen en grote insecten. Meent hij een prooi te zien, dan stort hij zich erop. Klauwieren zijn zangvogels die zich gedragen als roofvogels.

Toen Nederland nog een afwisselend landschap had, broedden er maar liefst drie soorten klauwieren. Twee ervan zijn we kwijtgeraakt, de derde raakten we bijna kwijt maar die keert de laatste jaren op wonderbaarlijke wijze terug, vooral in en rond Drenthe. Dat betreft de grauwe klauwier. …

Lees Meer Lees Meer

Vanwege de lage temperaturen en de droogte komt de lente traag op gang. Maar nu de vergeet-me-nietjes, pinksterbloemen, akkerhoornbloemen en consorten dan toch in bloei staan, verschijnen er steeds meer zweefvliegen, bijen, wespen en andere insecten.

Zittend op mijn terras spied ik rond en zie ik van alles passeren. Kegelbijvliegen, grasbijen en bonte zandoogjes hangen rond de kamperfoelie en de klimop. Oranjetipjes hoppen van pinksterbloem naar pinksterbloem, waar ze soms een zweefvlieg opjagen. …

Lees Meer Lees Meer

Nog steeds heb ik geen koekoek gehoord, geen wielewaal, geen nachtegaal. Ik kijk dagelijks hoopvol naar boven, of er al gierzwaluwen zijn. Wel zag ik nog net in april mijn eerste huiszwaluwen. Boerenzwaluwen vlogen vier weken eerder reeds door mijn blikveld.

Op 1 mei werkte een kleine bruine rietvogel zich uit de naad om zijn vrouwelijke soortgenoten in te lichten over zijn kwaliteiten als zanger en dus als vader. In de vogelwereld worden zang- en vaderschapstalent vaak met elkaar geassocieerd. …

Lees Meer Lees Meer

Veel insecten beginnen hun leven als larve of nimf en bereiken pas na een gedaanteverwisseling of enkele vervellingen hun volwassen stadium: het imago. Dat klinkt alsof er via onbeduidende tussenstadia naar een gewichtig einddoel gestreefd wordt. Dat valt te bezien. Vaak leeft een insect veel langer als larve dan als imago. Op de toendra van Groenland leeft een beervlinder die veertien jaar rups kan zijn, alvorens nog even als vlinder te verschijnen. Als rups wordt er gegeten, als vlinder wordt er voortgeplant. Vlinders drinken wel nectar als energiebron, maar eten doen ze alleen als rups. …

Lees Meer Lees Meer

Op de radio hoorde ik een nieuwslezer opgewekt verkondigen dat het vliegverkeer weer was hersteld tot het niveau van voor de corona-lockdowns en dat het treinverkeer was gehalveerd. Dat vliegverkeer zal naar verwachting verder toenemen, want we hebben heel wat weekjes Ibiza en weekendjes Rome in te halen. Bovendien hebben we een vlucht naar de zon wel verdiend na onze ontberingen. Twee jaar in eigen land op vakantie; wat een lijdensweg! …

Lees Meer Lees Meer

Gisteren schreef ik op deze plek over de groepen die ik rondleidde door de Onlanden bij Groningen. Ik had tijdens een proefronde zes verschillende blauwborstjes langdurig in het zonnetje zien poseren, evenals een heleboel rietgorzen en rietzangers, benevens grasmussen, graspiepers, gele kwikstaarten, putters en een roodborsttapuit.

Al die zangers lieten zich tijdens de excursies weliswaar ook zien, maar slechts zo kort dat de ongeoefende vogelaars in het gezelschap ze niet in de kijker kregen. Dat lag aan de wind. Zangvogels zijn terughoudend met vluchtjes als het zo hard waait. Grasmussen, graspiepers, rietzangers en blauwborstjes maken in deze tijd van het jaar charmante baltsvluchtjes, waarbij ze zingend een eindje opvliegen om zich als een parachuutje omlaag te laten dwarrelen. Dat deden ze nu niet, ze zouden maar wegwaaien. …

Lees Meer Lees Meer