Landkaartjes zijn vlinders. Ze zijn niet zeldzaam, ze leggen eitjes op brandnetel en aan brandnete ls is geen gebrek. Je kunt ze iedere lente en iedere zomer zien in bossen, langs bosranden en op ruige velden. Tussendoor, eind juni, zijn ze er even wat minder. Landkaartjes hebben twee leef-tijden en ook twee leef-vormen. …
Bij vrienden staat de vijver vol ontwapenende, gele bloempjes. Maar pas op: onder water hebben de bloempjes een partij gewiekste vallen op scherp staan. Eivormige ballonnetjes met een deurtje vol antennes. De ballonnetjes staan onder druk van het water. Ze worden een beetje samengeperst, waar ze handig gebruik van maken. Zodra de antennes een klein vlokreeftje, wormpje, een muggenlarve of soms zelfs kikkervisje voelen, klapt het deurtje open, zuigt de lege ballon zich barstensvol, waarna de nieuwe inhoud het deurtje weer dichtduwt. De watervlo of worm zit gevangen en wordt verteerd. Blaasjeskruid is dus een vleesetende waterplant. …
Drie zomers ploeterde ik met bioloog Jeroen Reneerkens op Groenland door de sneeuw en modder over de toendrabergen, om drieteenstrandlopers te bestuderen. Er waren geen voetbalcompetities, geen tv, internet, e-mail, telefoon, krant of deurbel. Geen auto’s, geen winkels, niets. Wel een verpletterend mooi, woest landschap met glinsterende fjorden en ijsvelden in een immer lage zon. Met walrussen, poolvossen, poolwilgjes, klaprozen, muskusossen, poolparelmoervlinders en muggen, miljoenen muggen. …
Om met een paar vlinderaars nachtvlinders te vangen vervoeg ik mij om tien uur onder een oranje avondlucht op de afgesproken plaats in het Knarbos.
Niemand te zien.
Ik rijd naar een andere plek, een kilometer verderop, waar ze eveneens regelmatig nachtvlinders vangen. Ook niemand. Er dartelen twee nachtvlinders rond. Ik keer terug naar de afgesproken plek, waar de oranje hemel diep rood kleurt. De laatste merel zingt zijn melancholische lied en ik drink een glas wijn. Die wijn heb ik meegenomen. Ik heb van alles meegenomen, want ik blijf in de auto slapen. Ik wandel een bospad op en af, passeer een open plek, zie de eerste ster: Venus, in het noordwesten. De eerste en felste sterren zijn vaak planeten. De laatste bosvogel die ik hoor, is een nachtegaal. Dat stemt mij tevreden. Struin ik eens ‘s nachts door het bos, hoor ik een nachtegaal. …
Elke zomer gebeurt het weer: de eerste zwanebloem. Een paars met roze waaier op een hoge stengel in een sloot. Prachtig. Ik wilde ze zo graag in de sloot naast ons huis, dat ik verderop een zwanebloem lostrok en bij ons vrijliet. De plant redde het niet. Misschien was het water nog te schoon. We hadden toen één van de schoonste wateren van Nederland, dankzij het waterzuiverende rietveld waar het wijkwater doorheen cirkelde. Zwanebloemen willen graag wat voedingswaarde in het water en stellen het op prijs als de bodem soms wordt omgewoeld. Later werd de bodem omgewoeld door een brullend baggervaartuig. Het zuiverende rietveld werd elk jaar te kort gemaaid, zodat het riet rotte en het water vies werd. Krabbescheer en andere kwetsbaren trokken zich terug. Zwanebloemen verschenen. Ik kreeg er een paar van de buurvrouw voor mijn verjaardag. Als ik landplanten krijg voor in de tuin, worden die altijd meteen opgegeten door slakken. Waterplanten leken me een duurzamer cadeau. …
Weinig standvogels zijn zo standvastig als de groene specht. Ik zag er van de week twee. Ik vind ze prachtig, met hun rode pet op hun groene pak. Op de Groninger klei bij mij thuis zijn geen groene spechten. Maar ik was in een bos op zandgrond. Ik zag een glimp van een vogel boven de bomen. Het was geen duif of gaai. Het was iets ongebruikelijks. Daar golfde hij reeds het pad over, een groene golf. Spechten vliegen in sinuscurven. Ik zag hem niet weer, maar een half uur later zag ik een andere groene specht. Of was het toch dezelfde? …
Ze zijn mijn lievelingsvlinders. Trouwe lezers van het natuurdagboek zijn niet verrast als ik het oranjetipje huldig: hulde aan het oranjetipje!
Er waren er veel dit voorjaar en ze bleven lang vliegen, tot ver in juni. Nu vliegen ze niet meer, ze wachten daarmee tot april 2011. Nu zijn de rupsen zich aan het verpoppen. Ook dat doen ze laat, dit jaar. Ze hebben de planten opgegeten waar hun moeder eitje heeft afgezet: pinksterbloem, look-zonder-look, misschien bosveldkers. …
Jaren geleden kreeg ik geelzucht. Had ik maar geweten dat vlasbekjes tegen geelzucht hielpen! Het vlasbekje is zoals bijna iedere plant een alternatief geneesmiddel. Alternatief betekent dat de heilzame werking nog nooit aangetoond is. Zodra de heilzame werking is aangetoond, is een geneesmiddel niet alternatief meer. Het aantonen van heilzame werkingen is lastig. Er is meer voor nodig dan schreeuwen dat het echt helpt! Meer dan blind geloof. En ook al gaat uw geelzucht over na het drinken van vlasbekjesextract, zegt dat weinig. Bij mij is de geelzucht zonder vlasbekjes overgegaan. …
De betekenis van het Franse woord voor lidsteng houdt uw gemoederen bezig. Ik kreeg meerdere reacties die in twee categorieën te verdelen zijn: moeras en spar.
Herman Bink schrijft dat de dorpsnaam Pesse net als Peize moeras(rand) betekent. Pesse vulgaire betekent volgens hem gewone moerasplant. Meerdere lezers geven deze verklaring. …
De zon straalt uit een staalblauwe hemel, de lucht is helder, er waait een bries over het bos. Ik hoor een vogelgeluid dat me vaag bekend voorkomt, maar dat ik niet kan plaatsen. Het is een gevarieerde serie roepjes: een metalig muziekje met piepjes en gerinkel. Ik kijk omhoog en zie door een hiaat in het naaldendek van grove dennen een roestig silhouet voorbijschieten. Het heeft iets van een forse vink, maar ook wel iets van een kleine vrouwtjesmerel. Tegen de lichte achtergrond durf ik geen soortnaam bij het silhouet te bedenken. …