Koos Dijksterhuis

Veel vrouwen kijken niet op van een kamillestoombad. Zij hangen vlak boven een dampende schaal kokende kamillethee met een theedoek over hun hoofd. Voor mannen zijn kamillestoombaden minder gebruikelijk. Misschien zijn vrouwen avontuurlijker ingesteld op gebied van de botanische geneeskunde? Hebben vrouwen vaker last van ontstoken voorhoofds- en bijholten? Of zijn vrouwen beter bestand tegen de schrijnende hitte die onder de theedoek heerst? Door de kieren dwarrelen stoomwolkjes die een steeds sterkere kamillegeur verspreiden. Ik vind kamille soms lekker ruiken, maar meestal wee. Af en toe slaat de kamillestoomster de doek even terug en verschijnt haar rode, waterige hoofd in een wolk van stoom. …

Lees Meer Lees Meer

Tonderzwammen kunnen goed tegen droogte. Brokken van hun verdroogde, binnenste werden vroeger gebruikt als tondels in de tondeldoos. Tonderzwam is kurkachtig, vat gemakkelijk vlam en blijft lang doorsmeulen. Smeulend kon men het in de tondeldoos meenemen, om bij een volgende rustpauze een nieuw vuurtje mee aan te steken. In Nederland kwamen tonderzwammen lange tijd niet of hooguit sporadisch voor. Ze leven namelijk van zieke bomen. Hun zwamvlok doorweeft de stervende boomstam van berk of beuk. Populier, eik en linde zijn soms ook stamvader. Bomen met tonderzwammen gaan eraan. Ze waren al ziek en zwak, want gezonde bomen zouden beginnende schimmels bestrijden met desinfecterende stofjes. …

Lees Meer Lees Meer

De vereniging van dierenartsen pleit voor afschot van een deel van de grote grazers in de Oostvaardersplassen, zodat de rest de hele winter een volle pens houdt. Zulks is volgens de dierenartsen nodig om dierenleed te voorkomen. Hoe de dierenartsen weten dat dieren een geweerschot een fijnere dood vinden dan de hongerdood, weet ik niet. We halen dieren uit hun lijden, heet het. Ik heb het zelf ook wel gedaan, met creperende eenden, konijnen, kikkers. We kunnen het lijden van dieren niet aanzien. Daarom martelen we ze in mesterijen achter gesloten deuren. En daarom halen we dieren uit hun lijden. Bij mensen doen we dat doorgaans niet. We gunnen dieren blijkbaar een prettiger einde dan mensen. Zou u als u honger had uit uw lijden verlost willen worden? Of zou u hopen dat u rammelend vettere tijden zou halen? De dierenartsen willen niet alleen het dierenleed verminderen, ze willen het zelfs voorkomen door de beesten al voor hun eetlust toeneemt af te schieten. Koeien en paarden voor de zekerheid alvast dood maken – zijn ze daarmee beter af? …

Lees Meer Lees Meer

Iemand vertelde me dat hij de I Tjing had geprobeerd, het Chinese boek der veranderingen. Hij gooide met stokjes en de stokjes verwezen naar een bladzijde. Daar las hij iets dat best klopte. Maar, dacht hij, het boek zou de tweede keer een vergelijkbare wijsheid moeten melden. Hij gooide de stokjes nog eens en las: het is zinloos de stokjes twee keer te gooien. …

Lees Meer Lees Meer

Kester Freriks wil ‘De zinswending “Nederland kent geen wildernis” logenstraffen’, schrijft hij in zijn boek Verborgen wildernis, Ruige natuur & kaarten in Nederland. (Athenaeum / Polak & van Gennep, €34,95) Freriks vindt wildernis in de Biesbosch en op de Boschplaat, maar ook in het intensieve bouwland van de afgegraven Veenkoloniën in Oost-Groningen. Overal houdt natuur stand, wurmt natuur zich door de kieren van de verwoestende beschaving. Het Oldambt in de graanstreek bij de Dollard is akkerland op honderdvijftig jaar oude polders. Maar de weidsheid ervan, die ene coupure in de eindeloze zeedijk; Freriks ervaart en beschrijft het aan de hand van de luchten, het licht, de geschiedenis, waardoor het cultuurland een oerlandschap wordt. Dat grensgebied tussen natuur en mensenwereld spreekt mij zeer aan. …

Lees Meer Lees Meer

Blazen dat ze doen! Zijn ze bang? Aan beide kanten van de nok van de 125 jaar oude boerenschuur op het erf van Eke Dallinga klinkt geblaas. Eke mailde dat ze een nest kerkuilen had. Als ik wilde kijken, kon dat. Ik wilde kijken en kijk. In de bundel van Ekes zaklantaarn beweegt wat. Het hipt weg achter een balk. Zo’n schuur bevat tientallen balken om achter of op te zitten. De uilen hebben een voorkeur voor de nok. Onder het hoogste deel van het pannendak ligt een witte strook vogelpoep. Hier en daar is nog een plek bescheten – onder een geliefde zitplaats. …

Lees Meer Lees Meer

Het miezert op het strand bij Bloemendaal. Toch is het er prettig. De hoge duinen houden de oostenwind tegen. Er zijn verrassend veel mensen, met of zonder hond. Er komen steeds meer mensen als de zondag vordert. Zondag wandeldag. Ook peddelen kanovaarders voorbij. We maken een praatje met een hardloper. Hij zegt dat het zo lekker rustig is vandaag. Haast geen mensen. Ik ben qua mensenmassa’s verwend in Groningen en op Schiermonnikoog. …

Lees Meer Lees Meer

De bekendste paddestoel is de rode met witte stippen, waarop kabouter Spillebeen zat te wippen. Vermoedelijk hebben mensen wel eens kabouters gezien, nadat ze van vliegenzwam gesnoept hadden. Vliegenzwammen bevatten hallucinogene stofjes. Als er in uw tuin vliegenzwammen onder de berk of conifeer staan, bent u strafbaar volgens het paddoverbod. Met vliegenzwammen werden ooit melk-met-broodpapjes gekruid. Vliegen zijn gek op melk-met-broodpapjes, raakten bewusteloos door de paddestoel en stierven. Gek eigenlijk dat zulke methoden altijd vroeger gebruikt werden, ze zouden toch nog steeds kunnen werken? …

Lees Meer Lees Meer

Zolang ze niet bloeien lijken witte dovenetels op brandnetels, maar ze prikken niet. Daarom staan ze bekend als doof. Er zijn ook bijen die niet prikken en daarom blind genoemd worden. Doof kan afgeleid zijn van dood. Maar het netelige doof zal wel slaan op het gedoofde vuur van de brandnetel. …

Lees Meer Lees Meer