Koos Dijksterhuis

Lijsters, vinken, mezen – dag en nacht zwermen vogels uit Noordoost-Europa Nederland binnen of over. Sommmige trekken naar Engeland, België, Frankrijk, Spanje, andere blijven de hele winter hier. Ik zie geloof ik minder lijsters dan andere jaren. Koperwieken hoor en zie ik wel veel, zanglijsters en kramsvogels minder en merels al helemaal niet, althans niet op trek. Misschien gaan ze ergens anders heen, het is een matig bessenjaar. De meidoorns, lijsterbessen en vogelkersen wemelen minder van de merels dan vorig jaar. Ze kunnen met tientallen in één zo’n bessenboom zitten. …

Lees Meer Lees Meer

Sommige lezers vinden mij te kritisch over de landbouw. Ik ben ook kritisch, want in de moderne landbouw is nauwelijks nog ruimte voor planten en dieren die geen geld opleveren, maar die mij en vele anderen blij maken. Ik zie met lede ogen aan hoe het bewonderenswaardige en prachtige boerenbedrijf verandert in een megalomane agro-industrie. Ik denk dat die onstuitbare schaalvergroting een doodlopende weg is. Er komt een moment dat we niet nog meer uit de aarde en het vee weten te persen tegen nog lagere kosten. Dan leggen we het af op de wereldmarkt, want nergens zijn grond en arbeid zo duur als in Nederland. …

Lees Meer Lees Meer

Er vliegen nog aardig wat dagvlinders. Kleine vos, atalanta, gehakkelde aurelia, kleine vuurvlinder en dagpauwoog bijvoorbeeld. Ze proberen een beschut, vorstvrij plekje te vinden voor een winterpauze. Of ze trekken naar het zuiden. Op de klimop zag ik een gehakkelde aurelia. In 2004 zag ik voor het eerst een gehakkelde aurelia in mijn Groninger tuin, nu fladderen de aurelia’s iedere zomer langs. Gehakkelde aurelia’s zijn zuidelijke vlinders. Met de temperatuurstijging rukten ze op naar het noorden. Klimop bloeit in de herfst en geeft beschutting. Er zitten veel vliegen, bijen, wespen en ook wat vlinders op. Die gehakkelde aurelia bijvoorbeeld. Die gaat misschien wel in de klimop overwinteren. Of ie het redt, is de vraag. Het blijft een vlinder met zuidelijke inslag. En als een mees of merel hem vindt… …

Lees Meer Lees Meer

Als we tijdens een wandeling ons twaalfuurtje opeten in de zon, bezoeken ons direct wespen. Werksters, zo worden die opdringerige lastposten genoemd. Nou, ga dan werken! Houden ze nooit op met dat gezanik rond een broodje kaas? Jawel, het kan niet lang meer duren, of ze gaan dood. Maar dat weten ze vast niet, tobben over vergankelijkheid lijkt me niets voor wespen. …

Lees Meer Lees Meer

Er bloeien nog tientallen soorten planten. Als we van Deventer naar Olst wandelen komen we wilde Bertram tegen, Theunisbloem, knoopkruid, hennepnetel, wilgeroosje, zwarte nachtschade, brunel. Dat zijn niet zozeer laatbloeiers, het zijn vooral langbloeiers. Hun toptijd is geweest, maar sommige houden dapper vol. Dat geldt ook voor distels, er bloeien akkerdistels en veeldoornige distels. Paarse en witte dovenetels, avond- en echte koekoeksbloemen, Jakobs- en bezemkruiskruiden blijven onbekommerd bloeien tot de nachtvorst toeslaat. Paardebloemen maken na een zomerpauze een tweede bloeistuip door en boterbloemen… ja, boterbloemen: bloeien die nou nog steeds of bloeien ze weer? Ik weet het eerlijk gezegd niet. …

Lees Meer Lees Meer

Vriendin geeft me voor mijn verjaardag een wandel-arrangement langs de IJssel. Dag 1 benen we van antroposofisch Zutphen naar koek- en boekstad Deventer. Er ligt een fietspad op de dijk. Een fietsende mevrouw zegt dat verderop een steenarend zit. Wie weet. We zijn al blij met koperwieken. Wel blijft de gehoopte ijsvogel ter sprake komen. Vriendin heeft nog nooit een ijsvogel gezien. Er verschijnt geen arend, wel een torenvalk, een sperwer, een buizerd en een havik. …

Lees Meer Lees Meer

Lente 2011 klommen Valentijn van Bergen en René Riem Vis in een den. Op zeventien meter hoogte controleerden zij een buizerdnest. Drie eieren, waarvan één iets groter en zonder de gebruikelijke vlekken. Een haviksei!

Honderd meter verderop bevond zich een havikshorst. Had de havik zich in het nest vergist? Of had ze, toen de buizerds even niet opletten, als een koekoek haar ei in het nest gedumpt? In haar eigen nest lagen twee eieren, maar een goede broedster was ze niet. Vijf weken later waren de eieren steenkoud. Het nest bleek verlaten. Waren er havikskuikens geweest, dan hadden de roofvogelaars hun leeftijd kunnen bepalen en vergelijken met de leeftijd van het afgestane jong in het buizerdnest. Ze moesten ongeveer even oud zijn, als ze dezelfde moeder hadden. Dit allles staat in De Takkeling, het blad van de Roofvogelwerkgroep. …

Lees Meer Lees Meer

Wijngaardslakken komen in Nederland vanouds alleen voor in Zuid-Limburg. Omdat fijnproevers ze eten, werden weleens uitgezet. Ook zijn er door de eeuwen heen kwekerijen geweest, waaruit wijngaardslakken ontsnapten. Hier en daar leefden verwilderde populaties, maar die kwijnden weg, bijvoorbeeld omdat de bodem niet genoeg kalk bevatte. In de Hollandse duinen zit kalk genoeg. Daar handhaven ze zich. …

Lees Meer Lees Meer

In het Reichswald, vlak over de Duitse grens ten zuiden van Nijmegen, controleert roofvogelaar Kees Schreven een buizerdnest. Op het nest treft hij een jong aan van drie weken en een ei. Dat ei lijkt langwerpig. Schreven doet verslag in De Takkeling, het niet te versmaden blad van de Roofvogelwerkgroep.

Dat ei is niet langwerpig, het lijkt alleen maar langwerpig, omdat er een extra eischaal tegenaan zit. De stompe kant van het ei, waaruit drie weken eerder het kuiken is gekomen, is over de stompe kant van het andere ei geschoven. Daar koekte het met een restje opdrogend struif aan vast. Schreven pulkt het eraf, wat enige moeite kost. Het tweede kuiken heeft geprobeerd uit het ei te breken. Er zitten barsten en gaten in de eischaal. Maar hoe het kuiken ook met zijn eitand hamerde, het trof een tweede eischaal aan. Daarvoor had het kuiken niet genoeg kracht of tijd. Zijn energie raakte op. Dat ziet Schreven aan de dooier, die weg is. Het kuiken heeft de dooier volledig opgenomen, er is niets meer over. Het volgroeide kuiken is verhongerd in zijn dubbele ei. Dat kan dagen geduurd hebben. …

Lees Meer Lees Meer