Op 12 januari zagen Winy Blokzijl en vriendin een adder hun pad kruisen. Zij wandelden over het fietspad van Beilen naar Pesse. De slang kwam vast uit het naburige Dwingelderveld. Het is een heel vroege waarneming van een adder. Adders komen meestal pas in maart uit de holen, waarin ze hun winterslaap hebben doorgebracht. De mannetjes ontwaken het eerst, dus dit exemplaar zal wel een mannetje geweest zijn. …
In het bos vond ik op een rottende boomtak een piramidevormig soort van elfenbank. De zwammen waren gelig, een beetje viltig van boven en glad van onderen. Ze staken bovendien als dakpannen uit de tak, half overelkaar. Via waarneming.nl kwam ik erachter dat het een gele korstzwam moest zijn. Bij korstzwammen denk ik aan schimmelige plakkaten, die zich als witte, zwarte, grijze, groene of gele pannekoeken om een tak heen draperen. Maar korstzwammen kunnen er dus ook als echte zwammen uitzien. Maar het zijn geen echte paddestoelen, het zijn uitstulpingen van de paddestoelenplak. Zwamkundigen noemen ze schijnhoeden. …
Terug uit Naarden zie ik mussen, vinken en mezen op het vogelzaad en duiven daaronder. Een merel trekt zijn neus op voor een klokhuis, doe hem maar wat rozijnen. Heggenmus en roodborst scharrelen sneaky door de takken en in de verte ratelt een winterkoninkje.
Maar ik had al meegedaan aan de tuinvogeltelling. Zondagmorgen in gasterij Stadzigt, in de geïmproviseerde studio van Vroege Vogels. Kees de Pater van Vogelbescherming en ik zouden vogels tellen in de moestuin van de gasterij. Uitgebloeide zonnebloemen boden daar hun zaden aan. Ik verwachtte putters en groenlingen. Een jong veldje luzerne leek goede scharrelgrond voor duiven, merels, kauwen… …
Rottend hout is een zegen voor een heleboel wezens, vooral geleedpotigen en paddestoelen. Dat idee is sinds de jaren ’70 doorgedrongen in het natuurbeheer. Voorheen stonden de bomen in het gelid en werden ze gekapt voor hun groei begon te tanen. Verjonging was het toverwoord. Niemand wist waarom, iedereen praatte elkaar na. Toen een paar zware stormen de productiebossen omver bliezen, kwam het inzicht dat variatie tussen bomen gewenst was. Variatie in soort en in leeftijd. …
Ooievaars overwinteren in Afrika, maar een groeiend aantal blijft de winter in Nederland. En waarom ook niet? Ze zijn hier veiliger dan vliegend boven de door schietgrage mensen bevolkte kusten van de Middellandse Zee, en veiliger dan in een zandstorm boven de Sahara.
In de jaren ’70 wist mijn vader dat er in Grafhorst, een stadje in Overijssel, een bewoond nest was. Het kon wel eens het allerlaatste ooievaarsnest zijn. Dat gaf de plaatsnaam een profetische lading. Zodra wij als laatsten van onze straat een auto hadden, reden we naar Grafhorst en zagen wij de ooievaars. Dat was me wat! …
De hazelaar bloeide 7 januari in Voorburg, zo meldt Peter van Dalen, en in Groningen zie ik ze intussen ook gehuld in een geelgroene sluier van katjes. Dat zijn mannelijke bloemen. De piepkleine vrouwtjesbloemen verschijnen als rozerode plukjes op eivormige knopjes boven de katjes. Die zijn te klein om te hangen, zoals de katjes. De rozerode draadjes zijn de stempels. Hazelaars bloeien lang voordat hun blad verschijnt. …
Je bent, als je niet fokt als de konijnen
niet zonder meer een slechte katholiek
maar contraceptie, seks en erotiek
zijn parels voor niet-katholieke zwijnen
In ’68 wist per encycliek
een paus datzelfde licht al te doen schijnen
zoiets blijkt uit geheugens te verdwijnen
een paus onthoudt hooguit periodiek
Die geestelijken denken, los van wijnen
maar aan 1 ding, en dat is ons fysiek
In de winter zijn er nauwelijks bloemen en weinig insecten, de meeste bomen zijn kaal, veel paddestoelen zijn verdwenen en vogels weggetrokken. Maar de weinige winterbloemen ontroeren des te meer, of laten sneeuwklokjes u koud? En als de kachel na een vakantie weer aangaat, blijken er misschien een fruitvlieg, een mug, een wesp en een dagpauwoog tot leven te komen. Niet allemaal even geliefde huisgenoten, maar ze zijn er toch maar. …
Onze beroemde paarse heidevelden bestaan uit vooral struikheide. Struikheide kan ook wit zijn, er zijn allerlei gekweekte varianten voor de heidetuin. Maar de wilde struikhei is paars.
Omdat hei alleen groeit waar de grond voedselarm is en blijft, valt het tussen het landbouw- en verkeersgeweld met een lucht vol kunstmeststoffen en uitlaatgassen niet mee de grond voedselarm te houden. En dan nemen andere planten de macht over. Grassen en bomen. …
Vara Vroege Vogels 18 jan. 2015
Zwanen, minstens drie sprookjes schreef Hans Christian Andersen over zwanen. Het lelijke jonge eendje is zijn bekendste. De schrijver begon zelf als lelijk jong eendje. Op de armenschool werd hij gepest, maar 139 na zijn dood is hij nog altijd de wereldberoemdste Deen. Zijn graf ligt tussen bekorstmoste zerken op Assistens. Die statige begraafplaats is een rustplek, ook voor de levenden die Kopenhagen even willen ontvluchten.
Het vriest. Bonte kraaien wroeten in de sneeuw, houtduiven zoeken een slaapplaats bovenin een kale esdoorn. Op een smal graf staat een hoofd van sneeuw. Met een wortel trekt de sneeuwkop een lange neus.
Achter een forse hulstboom met knalgele bessen ligt Andersen. Als kind was ik niet bijster gesteld op zijn sprookjes. Het meisje met de zwavelstokjes was me te zielig, de prinses op de erwt te aanstellerig. Dat de Chinese nachtegaal gekooid werd, vond ik gemeen. Maar je hoorde er niemand over. De kleren van de keizer vond ik we aardig en vooral het lelijke jonge eendje sprak me aan. Want wie denkt niet dat ie een lelijk eendje is en wie hoopt niet op die zwaan?
Mijn aandacht wordt getrokken door het zachte, vlugge rinkelen van een sleutelbos, hoog boven me, hoog boven Andersens graf. Zes spreeuwachtige silhouetten zitten in een boom. Ze hebben kuifjes, zalmroze lijven, zwarte maskers, zwarte slabben en kanariegele staartpunten. Andersen gaf vaak een vogel de hoofdrol, maar nooit viel een pestvogel in de prijzen. Toch zijn weinig vogels zo sprookjesachtig als pestvogels. ’s Winters zijn ze bij vlagen ook in Nederland te zien, vooral in het noorden van het land. Let dus goed op rinkelende sleutelbosjes in de bomen.