Koos Dijksterhuis

Huisvliegen kunnen irritant door de kamer zoemen en op je gaan zitten. Vliegen zijn niet geliefd. Mensen maken vliegenvallen en hangen vliegenstrips op. Dat die vliegen en hun larven, maden genoemd, dode dieren opruimen, maakt ze niet populairder.

Maden zijn meesters in het onderscheiden van dood en levend vlees, ze zijn aaseters pur sang en trekken hun fijne neus op voor alles wat leeft. Daarom zijn ze goede schoonmakers van ontstoken wonden met afgestorven randen. Die randen moeten eraf en maden verwijderen ze preciezer dan welke chirurg ook. Ook die medische toepassing maakt ze niet populairder, integendeel. …

Lees Meer Lees Meer

In de stadse bovenwoning waar ik vaak logeer, zet ik bij mooi weer de keukendeur wijd open. Ik moet hem vastzetten want het huis staat niet zo ver van zee en het waait er vaak. Op het kabouterbalkonnetje staan potten met wilde bloemen. Daar komt soms een bij of hommel op bezoek. De kruimels die ik op het lager gelegen schuurdak strooi, vinden aftrek bij kauwen en eksters, zilver- en mantelmeeuwen, hout- en tortelduiven.

Als die vogels komen eten, loert de kat onder dekking van de bloempotten toe. Ze ligt plat op haar buik met opgewonden zwiepende staartpunt. Haar bloeddorst legt het steevast af tegen haar angst – zelfs van het geklapwiek van tortels schrikt ze zo, dat ze als een schicht naar binnen vlucht. …

Lees Meer Lees Meer

Ik heb gras gemaaid! Twee maanden geleden maaide ik de helft van mijn 25 vierkante meter gras. De andere helft bevatte te veel bloemen. Nu heb ik beide helften gemaaid. Op een paar pollen na, met bloeiende grote ratelaar, blauwe knoop, moerasandoorn en ooievaarsbek. De eerder gemaaide helft was zo gepiept. De andere helft vereiste doorzettingsvermogen.

Direct na het maaien heb ik het maaisel opgeharkt. Komt die gft-bak nog eens van pas! Hopelijk zitten er niet veel zaden bij het maaisel. Na het maaien heb ik tijdens wandelingen verzamelde zaadjes van koekoeksbloemen, orchideeën en nog meer ratelaars gestrooid. …

Lees Meer Lees Meer

Tijdens een wandeling in Drenthe vind ik een muis die zich opgehangen lijkt te hebben. Hij hangt met zijn hals niet in een strop, maar in een wig van een zuringplant. Een forse ridderzuring, met stevig blad, in de oksel waarvan de muis klem zit.

Hoe krijgt zo’n muis dat voor elkaar? Hoewel ik over ratten, lemmingen en schorpioenen sterke zelfmoordverhalen heb gehoord, ken ik niemand die een zoogdier heeft zien zelfmoord plegen. In ons onstuitbare verlangen de kroon op andermans schepping te zijn, zoeken wij wanhopig naar kenmerken die ons onderscheiden van andere dieren. Misschien is zelfmoord wel zo’n kenmerk. …

Lees Meer Lees Meer

Wandelend op het platteland van de Hoeksche Waard volgen we de rand van een tarweakker, die net geoogst is. De strohalmen zijn weerbarstig en lijken soms bijna door mijn zolen heen te prikken. Midden op het veld verrijst een hoogspanningsmast en aan de overkant van de akker staat een boerderij met een enorme, golfplaten schuur en daarnaast een woonhuis tussen hoge loofbomen.

Er klapwieken twee krakeenden uit een sloot, er hipt een witte kwikstaart, er zwermen kokmeeuwen over – de meeste al ruiend naar hun blekere winterkleed. We zien niet veel vogels, maar het is augustus, dus de najaarstrek is begonnen en dan kun je vreemde kostgangers tegenkomen. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst werd Ludy Verheggen van de provincie Limburg gebeld door zijn collega Niek Oosterveen. Oosterveen had een grootoorvleermuis gevonden. De bijzondere vleermuis hing in een grote klis in ’s mans tuin in Bunde. Een klis, ook wel klit genoemd, is zo’n distel waarvan de uitgebloeide bloemen aan je kleren blijven plakken. Krijg ze niet in je haar! Zo verspreidt de klis zijn zaden, in de vacht van dieren.

De arme vleermuis was waarschijnlijk ’s nachts al vastgekleefd. ’s Morgens draaide hij zijn kop nog, wellicht om via echolocatie de benardheid van zijn situatie te peilen. Hoe krijg je zo’n dier los, zonder hem kapot te trekken? Oosterveen belde Verheggen, die veel van vleermuizen weet. Toen die vervolgens de vleermuis bereikte, was het arme dier dood.

Zonde. …

Lees Meer Lees Meer

Of het aan de klimaatverandering te danken is, weet ik niet zeker, feit is dat de koninginnepage oprukt naar het noorden en zelfs in Nederland een vaste bewoner is geworden. In de zuidoostelijke helft van ons land is ie niet eens zeldzaam meer. Ook niet algemeen trouwens, je moet waarschijnlijk heel wat kleine vossen en koolwitjes afvinken, voor je een koninginnepage tegenkomt, maar de pages worden ieder jaar overal in Limburg, Brabant, Zeeuws-Vlaanderen en Gelderland gezien. En ze rukken verder op, tot op de Waddeneilanden toe. Daar zal de noordwaartse expansie moeten stoppen, want in zee kunnen geen vlinders leven. Mocht de woestijnvorming ze uit Zuid-Spanje wegjagen en verschuift hun hele leefgebied noordwaarts, is de zee een ernstige belemmering. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn vroegere buurman Herman Bink serveert in zijn tuin vogelvoer in onder meer een pindakaaspot, die hij met gaas buiten bereik van kraaien en kauwen houdt. Aan de buitenkant bungelt echter een voor vogels vrij toegankelijke vetbol. De vogels hebben volgens Herman alleen geen belangstelling voor die vetbol, maar er wordt wel van gegeten. Dan is de vetbol ’s morgens geslonken. Blijkbaar krijgt hij ‘s nachts eetlustig bezoek. …

Lees Meer Lees Meer

In de Hoekse Waard is een wandelroute uitgestippeld door akkerland. Deels voert de tocht door bloemrijke akkerranden. Bloemen zijn feestelijk en van incarnaatklavers raak ik altijd opgewonden. Toch bekruipt mij het gevoel in een tuin te zijn beland…

Incarnaatklavers zijn hier niet inheems. Ze komen uit zaadpakketten. In Zuid-Europa komen die robijnrode klavers wel in het wild voor. Dat kun je van de cosmea’s niet eens meer zeggen, dat zijn louter voor de tuin gekweekte bloemen. En zo zie ik meer tuinbloemen. Er zijn ook wilde bloemen ingezaaid, zoals diverse klaversoorten, klaprozen, korenbloemen, kamille, vogelwikke, en enkele uit de vergetelheid teruggehaalde gewassen als boekweit en luzerne. …

Lees Meer Lees Meer

Merels eten bessen en bessen hebben pitten. Veel van die pitten zijn giftig, maar merels krijgen er geen last van. Ze poepen pitten uit, voordat ze verteerd worden. Pitten die te groot zijn om door te slikken worden opgekokhalst en uitgespuugd. De zaden belanden tientallen of honderden meters verderop, en op vruchtbare bodem kunnen ze ontkiemen. Zo verbouwen merels hun eigen voedsel. Slimme strategie van zowel de merels als van de bessenstruiken. Die laten hun pitten meeliften en verspreiden zich zo sneller dan ze zelf kunnen. Een beetje voorbewerking in het maagdarmkanaal kan de kiemkracht van de pitten zelfs goed doen en het onderweg besmeurd raken met vogelpoep is een opsteker: gratis mest! …

Lees Meer Lees Meer