In Zuidwest-Marokko kan het heet zijn, en dan is de schaduw van een arganboom een weldaad. Een arganbomenbos is een halfopen landschap met een onderbegroeiing van grassen en kruiden, dat lijkt op een steeneikenbos in Spanje. Eksters en gaaien gedijen erin.

Omdat arganbomen argannoten produceren, worden de bomen niet gekapt. Uit argannoten perst men arganolie, dat in heel Marokko verkocht wordt in piepkleine flesjes waarvoor je tien, vijftien euro moet neertellen. Het goud van Agadir.

In grotere hoeveelheden is arganolie goedkoper: tachtig euro voor een liter. Daarvoor is dertig kilo noten nodig; de oogst van een hele notenboom. Plukken, kraken, persen: wat een werk. De noten lijken op grote, puntige olijven.

Zelf vind ik dure olie best, je bent immers wat je eet. Maar het gaat hier vooral om massageolie. Dat is vaak niet meer dan slaolie met een chemisch geurtje. Want de neus wil ook wat, als het om het lichaam gaat. Nee, dan arganolie. Die zou als voedingsmiddel geneeskracht hebben en als massageolie rimpels doen verdwijnen. Ik heb het geprobeerd maar bij mij werkte het niet.

Verkopers verzekerden mij dat ik er dan vast ingeluisd was. Er zijn er die olie gemaakt van goedkope paraffine als arganolie verkopen. Alleen met het keurmerk van de vrouwencoöperaties zou je gegarandeerd de echte hebben. Maar die had ik.

In alle steden in Zuidwest-Marokko zijn zulke coöperaties, die je tegen betaling kunt bezoeken en bekijken; het zijn toeristische attracties. De leden zijn allemaal vrouw, en ze delen allemaal in de winst. De noten worden handmatig geplukt en niet met pesticiden behandeld. Een sociaal, ecologisch en feministisch wondermiddel! Geloof ik in wondermiddelen?

Enfin, alleen al om het arganbomenlandschap te redden is het zaak arganolie te kopen. Die noten worden gewaardeerd door de Marokkaanse ondersoort van onze gaai, die lichtere wangen maar een donkerder kruin heeft. Ze zijn zeker in trek bij de Maghrebekster, een aparte soort die sterk op onze ekster lijkt. Waarom de Maghrebgaai niet en de Maghrebekster wel als aparte soort wordt beschouwd, zal wel aan DNA-analyse te danken zijn. Een Maghrebekster onderscheidt zich van onze ekster aan een kale, blauwe driehoek achter elk oog, zie foto.

(Natuurdagboek Trouw, donderdag 25 juni ’26)