Bij de Middellandse Zee buk ik bij een lieveheersbeestje op het blad van een grote, kruipende plant. Het is een ongebruikelijk lieveheersbeest en ik wil een foto maken. Ik hurk, buig voorover, leun op de grond en ‘shpritsz!’ daar spuit een of ander beest een krachtige straal tegen me. Het spat tegen de lens en in mijn gezicht. Een reptiel? Er zitten holen onder de plant. Het dier zal nu wel in de grond zitten. Nog een poging en ‘pats’, alweer een spuit en hopla, nog één. …
Iedere herfst trekken duizenden gieren, arenden, ooievaars en andere grootheden uit Spanje naar Afrika. Ze stuiten op de kust en volgen die. Ze houden niet van de zee. Het zijn landvogels, op zee is niets te halen, is geen dekking, is geen rustplek. Maar vooral ontbreekt er thermiek. Thermiek is opstijgende warme lucht. Zweefvliegtuigjes laten zich erdoor tot grote hoogten brengen. Grote vogels doen dat ook. Ze kunnen geen duizenden kilometers op eigen kracht vliegen, hun grote lijf is te zwaar, ze zouden meer op hun vet en spieren moeten interen dan ze voor de trek kunnen aanmaken. …
De Twaalf Ambachten stopt ermee. Op de Twaalf Ambachten kon je milieuvriendelijke en waterbesparende uitvindingen zien of zelf leren maken. Tegelkachels, ventilatiesystemen, HR-verwarming, helofytenfilters voor waterzuivering en nonoletten voor water- en stankloze ontlasting. ‘Ik boog me met de boekhouder over de cijfers’, vertelt directeur Lieselot Leeflang, ‘en dacht: dit gaat zo niet langer. Wat een geploeter om gebouwen en terrein te onderhouden. Een beetje geld van hier, een beetje van daar. En de mensen geven minder uit, hè. Ze komen wel kijken, maar kopen onze uitvindingen niet. Dus dan moeten we voor een rondleiding van twintig mensen dat hele terrein toonbaar maken. Een tuinman was onbetaalbaar geweest!’ …
Behalve de gevreesde hoornaars komen ook Franse veldwespen uit het zuiden en oosten aangefladderd. Franse veldwespen zien er tamelijk angstaanjagend uit, ik denk omdat ze eerder zwart met gele strepen zijn dan het ons vertrouwde geel met zwarte strepen. Behalve hun kleur is ook hun vlieggedrag een beetje griezelig, met hangende poten. Ze vliegen langzamer dan limonadewespen. …
Sinds onze rentmeesters vorig jaar het natuurbeheer afschaften, zoeken natuurbeheerders andere inkomsten. Mij lijkt het een inkopper: entree heffen bij natuurgebieden. Maar toen ik dat opschreef, kreeg ik veel afkeurende reacties: entree heffen maakt natuur elitair, alleen voor rijken. Dat is niet zo. De entree hoeft niet hoger zijn dan de prijs van een bioscoopkaartje, krat bier of pretpark. Ik hoor nooit iemand beweren dat bioscoop, bier of pretpark elitair zijn. Daarbij: door lid te worden van de eigenaar, verschaf je jezelf voor de prijs van één Eftelingkaartje een jaar lang toegang in diens terreinen. …
Schrijver A.J. Snijders stuurt zijn abonnees een zeer kort verhaal over twaalf dennen die hij onverwacht cadeau krijgt. ‘Ze liggen’, schrijft hij, ‘met kluit, in de achterbak van een auto met een Pools nummerbord. Nu moeten we natuurlijk opletten, Polen worden besproken in ons land.’ De dennen lagen met kluit en al elfhonderd kilometer in de auto. Daar ging een geschiedenis aan vooraf over bureaucratische intriges van de dienst bosbeheer, maar wat Snijders meer raakt, is dat de bomen van 1500 meter hoogte komen. ‘Dat de dennen nu verder moeten in het winderige laagland’, schrijft hij, ‘brengt mij ertoe ze dicht bij elkaar te planten, zodat ze steun hebben en zacht in het Pools met elkaar kunnen fluisteren. Maar mijn vrouw zegt dat ze elkaar op zo’n manier zullen verstikken, en de buurvrouw valt haar bij.’ …
In Spanje was ik eens op een strandje, waar menigeen in zee de hitte ontvluchtte. Het was druk in het water. Op één stukje zee na. Een meter of vijf was leeg. Er stonden wel veel mensen aan het strand. Sommigen wezen. Ik dacht: daar is ruimte en iets te zien. Er bleek een reusachtige kwal te drijven. Een zeepaddestoel, ook wel bloemkoolkwal genoemd. Het was een lichtblauwe kwal, in zee leek hij wit. Ik zwom eromheen, zeepaddestoelen hebben geen lange tentakels en steken niet. Ze zijn voor een kwal stevig gebouwd. Meestal zijn kwallen toch nauwelijks meer dan een drijvende zak in water opgeloste gelatine. …
Als ik uit de auto stap, sta ik oog in oog met een hoornaar. De reuzenwesp blijft vlak voor mijn gezicht hangen. Ik krijg, en velen met mij, van wespen de neiging tot paniekerig vluchten of het insect wegslaan. Tegelijk weet ik dat paniek de wesp juist agressief maakt en dat ik beter rustig kan blijven en de wesp negeren, zelfs al kruipt hij over mijn vingers. Mijn ouders gaven jarenlang het voorbeeld, door stoïcijns appels te schillen, terwijl hun handen krioelden van de wespen. …
Gisteren was de equinox: midden op de dag stond de zon loodrecht boven de evenaar. Vanaf vandaag staat de zon boven het zuidelijk halfrond, vanaf nu is de zon langer onder dan op. Dankzij de schemer duurt de dag nog iets langer dan de nacht, maar dat is snel voorbij, want de dagen krimpen nu met twee minuten per dag. Ik merk het bij het opstaan en na het eten. En dan regent en waait het er ook nog bij. Herfst. …