Op de Afsluitdijk groeien planten met blauwgroen, koolachtig blad. Hun geurige, witte bloemtrossen zijn uitgebloeid maar hun blad is duidelijk te zien. De meeste groeien aan de zeekant, tussen de stenen, en zijn van de weg af dus niet zichtbaar. Maar andere hebben wortel geschoten op het gras aan de wegzijde.

Het zijn de bladeren van zeekool. Zeekool is, zoals zoveel wilde planten, prima te eten. Maar het blad is niet lekker, zeker niet als de plant gebloeid heeft. De bladstelen echter smaken prima, al dan niet gestoomd, geroerbakt of kort gekookt. Geen zout nodig, de plant is al zout. Ook rauw smaakt zeekool best. Handig voor schipbreukelingen die zich, lijdend aan scheurbuik, met hun laatste krachten de dijk op slepen. Want zeekool zit vol vitamine C. …

Lees Meer Lees Meer

Een hommel zoemt door de tuin. Hij stevent af op de monnikskappen en hangt daar een tijdje rond. Het is een akkerhommel. Akkerhommels zijn één van de weinige hommelsoorten die nog algemeen in Nederland voorkomen. Met hun deels oranje lijf lijken ze op sommige andere soorten, maar die zijn uitgestorven of zeldzaam geworden, sinds we de bloemen uit ons ooit bloemrijke land hebben weggemest. Aard-, tuin-, boom- en akkerhommels hebben een brede bloemensmaak, en ze weten nectar uit bloemen van uiteenlopende vorm en omvang te vissen. Desnoods bijten ze een gaatje achterin de bloem, om erbij te kunnen. …

Lees Meer Lees Meer

Jagen is één van de vele liefhebberijen van mensen in de natuur. Jagers struinen overal doorheen en verstoren de rust met honden en geknal. De natuur redt zich uitstekend zonder zulke hobby’s. Daar denken jagers zelf anders over. In de zaterdagkrant geeft Pauline de Bok een nobel en romantisch beeld van de jacht. …

Lees Meer Lees Meer

Een minder algemeen maar ook weer niet heel zeldzaam lieveheersbeestje is het dertienstippelige lieveheersbeestje. Lieveheersbeestjes zijn er in soorten. Er is een tweestippelig lieveheersbeestje, en verder een vijf-, zeven-, elf-, dertien-, veertien-, zestien-, negentien- en vierentwintigstippelig lieveheersbeestje. Baas boven baas. Dan bestaan er ook nog viervlek-, tienvlek- en veertienvleklieveheersbeestjes. De stippeligen zijn rood, geel of beige met zwarte stippen, de vlekkigen zijn zwart met gele, witte of beige vlekjes. Voorts zijn er nog het ongevlekte lieveheersbeestje, een behaard lieveheersbeestje, een citroenlieveheersbeestje en nog een heleboel lieveheersbeestjes. …

Lees Meer Lees Meer

In oktober raken de wespen aan het eind van hun Latijn. Dat geldt voor gewone wespen en voor hoornaars, die reuzenwespen die afgelopen zomer voor veel komkommernieuws zorgden. Hoornaars bezorgen ons geen last, tenzij we hun nest verstoren. Dan ontsteken ze in razernij.

De meeste hoornaarwerksters zijn al dood of ze dolen rond. Tijdens nachtvorst leggen de laatste het loodje. De koninginnen gaan ook dood of zijn gepensioneerd als broedmachine. Jonge koninginnen, kroonprinsessen zou je ze kunnen noemen, en mannetjes vliegen nog wel rond en denken maar aan één ding: u weet wel. …

Lees Meer Lees Meer

Op trek naar het zuidwesten strijken lijsters en hun verwanten na een nacht stevig doorwieken graag neer in bessenstruiken en -bomen. Zij vinden vogelkers, meidoorn, lijsterbes, duindoorn en kardinaalsmuts geschikt voor een dagje pauze. Het kan daar leven van de merels, zanglijsters, koperwieken en kramsvogels, maar ook van spreeuwen, roodborstjes, roodstaarten en zwartkopjes. Veel vogels volgen op trek de kust en juist langs de kust groeien veel van de genoemde bessenstruiken. Het mooie is dat de smullende vogels de pitjes uitpoepen en daarmee zorgen voor de verspreiding van bessenstruiken langs hun vliegroute. Ze verbouwen zelf hun proviand. …

Lees Meer Lees Meer

Over de steenblokken op de pier van IJmuiden hipt een zangvogel. Het is een pieper, maar welke? Ik twijfel tussen gras- en oeverpieper. Graspiepers zijn vogels van grasland en oeverpiepers van rotskusten, dus de omgeving lijkt meer des oeverpiepers. Maar in de trektijd vliegen er gras- zowel als oeverpiepers langs de kust.

De verschillen in uiterlijk zijn subtiel. Een oeverpieper is iets groter, maar hoe schat ik zonder vergelijkingsmateriaal zijn omvang? Bovendien is er overlap in lengte. De oeverpieper begint waar de graspieper eindigt: vijftien-en-een-halve centimeter. Oeverpiepers hebben een iets zwaardere snavel en een iets langere achterteen. Yeah right; zou die snavel zwaar genoeg zijn? …

Lees Meer Lees Meer

Iedere nazomer verzamel ik zaden van stokroos. Ze staan in vele voortuinen en hangen lonkend over de tuinhekjes. Ze zijn zelfs populair in tegeltuintjes in de binnenstad: uit een halve gelichte tegel torenen de bloemen ruim twee meter op. Ik heb een voorkeur voor donkerpaarse.

Zulke makkelijke kostgangers met mooie bloemen – echt wat voor mij. Ik strooi de zaden elk jaar over en buiten alle perken, maar er groeit nooit iets op. Zijn ze niet opgewassen tegen de concurrentie in mijn wildernis? Worden de kiempjes door de slakken in de kiem gesmoord? Of eten vinken, mussen, merels en spreeuwen de zaden al op, voordat ze uitkomen? Ik geef zelf het bosje aan de zuidkant de schuld. Het laat te weinig zon door; stokrozen worden graag in het zonnetje gezet. …

Lees Meer Lees Meer

Karpers zijn algemene zoetwatervissen. Ze zwemmen in vaarten, plassen en vijvers en zijn in trek bij sportvissers. Ze zijn niet heel moeilijk te vangen, want ze eten bijna alles. Al heb ik eens een visser aasbolletjes met een slinger tientallen meters zien wegwerpen. Zo hoopte hij karpers te lokken. Helaas voor hem kaapte de plaatselijke hanggroep van kokmeeuwen bijna ieder aasbolletje weg. De visser klaagde dat hij vooral de meeuwen voerde, maar leek daar niet onder gebukt te gaan. …

Lees Meer Lees Meer

In de herfstvakantie bezoeken zoon en ik Madurodam. Op een model van een baggerschuit staat een blauwe reiger. De reiger heeft het slim bekeken. In de havens, kanalen en grachten van Madurodam zwemmen karpers, en als die op schaal zijn, zouden er in grachten op ware grootte karpers als vinvissen zwemmen. De vissen tasten de bodem af, steken hun opengesperde muilen uit het water en snuffelen aan de snoep- en chipszakjes die het publiek in het water laat vallen. …

Lees Meer Lees Meer