Natuurdagboek
Scheermessen op het strand
Het strand ligt bezaaid met schelpen die bekend staan als scheermessen. Officieel heten ze zwaardscheden en nog officiëler Ensis. De scheermessen die met miljoenen het strand kunnen bedekken en die de talrijkste schelpensoort van Nederland zijn, zijn Amerikaanse zwaardscheden. Die zijn nog niet zo lang ’s lands algemeenste strandvondst: ze zijn pas begin jaren ‘80 voor het eerst in Nederland gevonden.
De schelpen heten niet voor niets Amerikaans. Ze zijn met ballastwater in schepen aangevoerd uit Amerika en hebben zich in dertig jaar tijd opgewerkt tot nr. 1, waarbij drie of vier andere zwaardschedesoorten zijn weggeconcurreerd. …
Hommel aan zee
Zeldzame schelpen zoeken
Het Oosterstrand en de Balg op Schiermonnikoog zijn de beste plekken in Nederland om zeldzame, noordelijke schelpen te vinden. Soms spoelen er verse aan, maar de meeste liggen al eeuwen opgeslagen in de bodem. Ze worden omhoog gewerkt, als bonen in een pot rijst, en worden uit het zand geblazen door oostelijke winden. De westenwind laat zand neerdwarrelen in de luwte ten oosten van het eiland en de oostenwind blaast het terug. …
Vogels op de oostpunt van Schier
Op de Balg, de strandvlakte aan de oostpunt van Schiermonnikoog, vliegen vier soorten sterns voorbij: visdiefjes, grote sterns, zwarte sterns en dwergsterns. Sterns zijn een van de sierlijkste vogelfamilies, dus mij hoor je niet klagen.
De visdiefjes zouden ook Noordse sterns kunnen zijn. De Wadden zijn het zuidelijkste broedgebied van die noordelijke vogels, die sterk op visdiefjes lijken. De zwarte sterns zijn iets kleiner en wat vlekkeriger. De grote sterns zijn groot, en hebben een zwarte kuif die al herfstig aan het uitvallen is. Ze roepen steeds krassend naar elkaar. Hogere geluidjes maken de dwergsterns, vliegende kleinoden met een wit voorhoofd. …
Zeehonden, dood en levend
Met zoon en twee vrienden van zoon ben ik op Schiermonnikoog. We fietsen naar de Balg, de eindeloze strandvlakte aan de oostpunt van het eiland. Het is westenwind, dus de terugweg zal zwaar worden, maar nu peddelen we lichtvoetig naar het verre oosten. De vloed komt op en we stappen steeds vaker af omdat onze wielen in het zachte zand zakken. …
Zonbon
Blauw vrouwtje van blauwtje
Op Schiermonnikoog bezoek ik een paar bloemrijke duinvalleien. De valleien zijn zelfs na maandenlange droogte nog vochtig, dankzij het kwelwater dat er aan de oppervlakte komt. Er bloeien dan ook veel bloemen; het zijn oases in een verdorde omgeving waar zelfs brandjes uitbraken. …
Gigantische bloemenwespen
Als we in Kroatië wandelen, komen we een mij onbekende wespensoort tegen. Op twee plekken zien we er een heleboel. Ze zitten allemaal als bijen op een bloem. Ze zijn zwart met gele vlekken, hebben een brede kop, een wespentaille en vooral: een fiks postuur. …
Nacht op een kale berg
Met onweer moet je niet onder een boom gaan staan, want als die geraakt wordt, knalt ie uit elkaar en als je niet door de hitte wordt verzengd, valt er wellicht een tak van vierhonderd kilo op je bolletje. Bliksem neemt de weg van de minste weerstand en een boom heeft minder weerstand dan lucht, zeker als ie nat is. …