Begin april horen Brabanders, midden april Flevolanders, eind april Groningers de eerste zwartkopjes. Die zingen een beetje merel-achtig, maar sneller. Ze zingen vanuit dicht gebladerte, zwartkoppen leven verscholen en vallen ook qua verenkleed niet op. Afgezien van hun gitzwarte (m) of roestbruine (v) alpinopet zijn ze grauw en klein. …
Het Midwolderbos in Oost-Groningen strekt zich lang en smal uit achter de Ennemaborgh in Midwolda. Of beter: voor dat steenhuis. De huidige voorkant van de borg was oorspronkelijk de achterkant. Vanuit de huidige achterkant kon je over de kaarsrechte oprijlaan het bezoek van verre zien naderen. Bezoek dat er toe deed arriveerde per koets over dat eindeloze pad door het landgoed en kreeg de indruk dat dit wel een immens terrein was. De bewoners moesten dus wel puissant rijk zijn. Dat het bos slechts een paar honderd meter breed was, konden ze door de bomen niet zien. Het landgoed is ruim drie kilometer lang, zelfs over het kaarsrechte fietspad erlangs is het eind niet te zien. Maar goed ook, want daar raast de A-7. …
Er zijn waterspreeuwen in Nederland. Ik werd er twee weken geleden op geattendeerd door Rob Buiter, u vast wel bekend als auteur op deze Groene pagina’s, en anders wel van Vroege Vogels. Rob mailde een berichtje over ‘de waterspreeuwen’. Op de vogelaarsites gonsde het al rond: waterspreeuwen in de duinen bij Haarlem. …
Er kwamen geschrokken reacties op mijn kritiek op Natuurmonumenten. Dat Natuurmonumenten bossen kapt, mailcampagnes voert tot behoud van natuurbeschermingsgeld, maar het geld steekt in picknickbanken, pannekoekenhuizen en speeltuinen, dat mag niet gemeld worden. Het gaat om het principe en Natuurmonumenten is in principe goed. Zeker, ik ben blij met Natuurmonumenten, de organisatie heeft veel natuur veiliggesteld en heeft goede en inspirerende medewerkers. Daarbij is het tekenend voor ’s lands kortzichtigheid dat natuur altijd sluitpost is van de begroting. Natuur kan heel goed zonder mensen, maar mensen kunnen niet zonder natuur. …
De achtertuin van het huis van mijn kindertijd was diep. Het achterste deel lag in de schaduw van hoge coniferen. Ervoor lag een bassin met onheilspellend zwart water, waarvan ik zeker wist dat er een diepe put onder schuilging. Er dreven takjes in met de vlezige, onscherpe naalden van de coniferen, groen en bruin. Die taxussen, taxi voor latinisten, groeiden langzaam, maar gestaag. Ze leverden genoeg takken voor de jaarlijkse kerstversiering. Er werd een schuur voor gebouwd, waar ze steeds hoger bovenuit staken. …
Kleurige zangvogels zijn populair bij vogelhouders. Konden ze dan ook nog met hun snavel aan touwtjes sjorren en vingerhoedjes ophijsen, dan werd hun populariteit zo groot, dat we van geluk mogen spreken dat er nog putters in het wild voorkomen. Mijn eerste putters zag ik vlak nadat ik begon met vogels kijken. Dat geschiedde in Frankrijk, waar ik ook mijn eerste kleine zilverreigers zag. Allebei die voor mij toen zo exotische vogels zijn algemeen geworden in Nederland. …
Laatst schreef ik een stukje dat reacties opriep, waaronder woeste. Het ging niet over seks, buitenlanders, grote grazers of hondenpoep, nee, het ging over klimop.
Klimop blijkt omstreden. Sommigen geloven dat klimop voedingsstoffen onttrekt aan de muur of boom waarop het klimt. Ze kunnen dat niet bewijzen, want ze vergissen zich, er bestaat geen bewijs voor. Maar voor geloof is geen bewijs nodig. Gelovigen eisen tegenbewijs en als dat er is, geloven ze het niet, dan ontkennen ze het. Ik zal dus niet herhalen dat klimop zijn voedingstoffen uit de grond haalt. …
‘De natuur van Flevoland? Kon je geen andere provincie kiezen?’ Een vriend van me bespotte het uitzicht van de A-6: saai, lelijk! Ik begon als een evangelist de natuur van Flevoland te prijzen. Ik kon het weten, de hele lente struinde ik voor een boek door Flevoland. De wegen zijn er recht, de akkers groot, de boerderijen industrieel, de bedrijventerreinen troosteloos. Allemaal waar. Een schilderachtig boerenlandschap is er nauwelijks. Flevoland is ingericht tijdens de hoogtijdagen van de ruilverkaveling. Er hoefde niets herverkaveld te worden, het land kon op de tekentafel verdeeld worden in grote rechthoeken: de toekomstige percelen. De geplande bossen bestonden meestal uit een aantal van zulke percelen: recht en hoekig. Romantisch klinkt dat allemaal niet. …
Even een terugblik naar de herfstvakantie, eind oktober. Mijn dochter gaat uit logeren. Ik breng haar en sta op straat nog even te praten. Van achter de huizen aan de overkant klinkt het mij zo vertrouwde gefluit van een bosuil. Een prachtig, mysterieus geluid dat ik in het bos waar ik als tiener bijna dagelijks kwam, vaak hoorde. ‘Hoor, een bosuil’, zeg ik en steek mijn wijsvinger in de lucht. Ik zie het mezelf doen, die vinger en denk: er is een schoolmeester aan me verloren gegaan. Die bosuil roept maar door, het zijn er twee, wat zijn ze vroeg in het jaar bezig, wat zijn ze fanatiek, zouden ze geen partner kunnen vinden? Er ligt een oud landgoedje achter de overburen. Daar leven bosuilen. …
Broodkorstjes, op de keukenvloer gevallen en opgeveegde rijst, klokhuizen en een rotte peer. Daarboven een vetbol en daarnaast een regelmatig ontdooid bakje water (nooit zout erin) en zie: de tuin leeft van de mezen, vinken, mussen, roodborstjes, merels en eksters. Ook een koperwiek kwam al langs. Voor de vogels is het een ramp, vorst en wind, maar vogelliefhebbers halen hun hart op. Jeanette Essink kocht twintig kilo strooivoer en 25 kilo zonnepitten. Ze vult er glazen buizen mee, die van de bio-industrie afgekeken minigraansilo’s. …