Koos Dijksterhuis

Een keer zat ik een broodje te eten tijdens een lange voettocht over de toendra van Groenland. Er kropen zwarte vliegen langs een loodrechte rots omhoog. Bovenop gingen ze roerloos zitten en even later waren ze dood. Later hoorde ik van het bestaan van een groep insectendodende schimmels.

De vlieg op de foto is beschimmeld. Het is een strontvlieg, of liever: was een strontvlieg. Want de vlieg is al overgenomen door de schimmel die over en door hem groeit. De schimmel heeft het brein van de vlieg dusdanig bewerkt, dat de vlieg niets anders wil dan omhoog. Hij heeft de top van een verdorde plantenstengel bereikt en sterft daar. Dit drama heeft onlangs plaatsgevonden in Drenthe. …

Lees Meer Lees Meer

Mijn tuin gaat schuil onder een laag blad. Van de stoep en het paadje naar de voordeur veeg ik het op. De rest laat ik nog even liggen. Ten eerste omdat de gft-bak meteen volzit, maar vooral omdat ik er geen last van heb. Integendeel, de rijpe appels vallen minder gauw kapot op het gespreide bladerbedje. En de bladlaag is het leefgebied voor dagvlinders, nachtvlinders, heersbeestjes en een hele rij andere wegkruipende diertjes. Regenwormen komen er juist naar boven, om de blad-oogst soldaat te maken. …

Lees Meer Lees Meer

Krakeend, kuifeend, slobeend, wilde eend, tafeleend en smient; zes eendensoorten turven we op een ommetje door de waterrijke weidevogelweiden van natuurmonument Kardinge, ten oosten van Groningen. Eenden hebben vaak rare namen. …

Lees Meer Lees Meer

Vogelliefhebber en –beschermer Maria Quist vertelde me dat er afgelopen zomer een bewoond ooievaarstnest in Dwingeloo was. Zijn ooievaars altijd bijzonder, deze zijn nog bijzonderder, omdat ze zelf een nest maakten op een zelfgekozen plaats: in een eik, pal voor het medisch centrum in het dorp. Het is voor zover bekend het eerste broedgeval in Drenthe op een zelfgemaakt nest in een dorpskom. Quist stuurde er een persbericht over rond. …

Lees Meer Lees Meer

Staatsboswachter en paddestoelenvriend Herman Sieben vertelt mij welke paddestoelen ik vond in de berm van een T-sprong van drukke autowegen. Het zijn hoogstwaarschijnlijk vaalpaarse schijnridders. Net als paarse schijnridders en paarssteelschijnridders zijn vaalpaarse schijnridders echte novemberzwammen.

De paarssteel- en paarse schijnridders worden door Sieben veel gegeten. Op facebook zet hij een foto van een copieuze paddestoelenmaaltijd. De vaalpaarse ruikt best lekker, en ziet er ook alleszins smakelijk uit, maar staat te boek als “verdacht”. Zwamtechnisch is het motto verstandig: bij twijfel niet eten. …

Lees Meer Lees Meer

Er was een verkiezing van een nationale vogel. Vooral voor de grutto werd veel campagne gevoerd. De grutto was eerder dit jaar in een concurrerende verkiezing al tot Vogel des vaderlands gekozen. Bijna niemand wist dat er twee verkieizngen waren, ook ik haalde ze doorelkaar. Dinsdag maakte Vroege Vogels de nationale vogel bekend. Dit schreef ik een week daarvoor:

Het lijkt mij duidelijk dat de grutto wint. De grutto als symbool voor het Nederlandse landschap en de teloorgang daarvan. Ik vind het best, maar ik vind elke vogel best, al ben ik de laatste tijd gehecht geraakt aan de spreeuw, omdat ik aan een boek over die soort werkte. Maar de spreeuw is vast al uit de race. Het maakt me eerlijk gezegd weinig uit. Ik voer liever campagne voor bescherming van vogels dan voor hun verkiezing. …

Lees Meer Lees Meer

“Wat is dat voor vogel?” vraagt de vriendin met wie ik door de stad loop. Een fuut. “Hûh, is dat een fuut? Futen zien er toch anders uit? Veel mooier, dacht ik!” Ja, in de zomer. Dan hebben ze meer kleur en een kuif aan elke wang. Maar in de winter zijn ze wit met grijs. …

Lees Meer Lees Meer

Zoals de paardebloem het hele jaar kan bloeien, al is het soms mondjesmaat, zo kan de blinde bij het hele jaar vliegen, al is het soms mondjesmaat. Een blinde bij is geen bij. Het is een zweefvlieg. Veel zweefvliegen lijken op bijen. En het lijken op bijen kan heel praktisch zijn. Vogels zullen minder geneigd zijn je op te pikken als je op een bij lijkt. Net zoals u terugdeinst voor een zweefvlieg, hoe ongevaarlijk ook. …

Lees Meer Lees Meer

Klaver is fijn. Het is een door kleine en grote grazers zeer geliefd gewas. Het haalt stikstof uit de lucht en brengt het in de bodem. Wie klavers in z’n gras heeft, hoeft geen stikstof meer te strooien als kunstmest. Klavers bloeien tot de winter begint. En wat brengt een klavertje-4 ook alweer? …

Lees Meer Lees Meer

Uit alle delen van het land vertellen mensen me dat de herfstkleuren dit jaar feller zijn dan anders. Zelf valt mij dat niet op, ik vind herfstkleuren altijd fel. Maar het zou best kunnen dat de ene boom geler of roder is dan andere jaren, misschien zijn de meeste bomen dat wel. Bijvoorbeeld omdat de zon veel scheen. Bomen vormen rode flavonoïden in hun bladeren als bescherming tegen de zon. Als ze in de herfst hun bladgroen terugtrekken, worden die rode (en gele) pigmenten zichtbaar. In de zomer blijven die kleurtjes onzichtbaar, overheerst als ze worden door het vele groen. …

Lees Meer Lees Meer