Koos Dijksterhuis

Tussen de stenen van mijn terras verschijnen zandhoopjes. In sommige zit een gat. Er vliegt een graafwespje bij. In een natuurtuin, hoe klein ook, krijgt een mens ook nooit rust. Wil ik even in de zon zitten, vliegen er interessante holbewoners rond…

Het zijn kleine wespen, met geel-zwart streeplijf en een vervaarlijke puntbips. Ik zit klaar met camera. Het duurt minuten voordat er één een holletje inglipt. Ik kniel en zet de camera scherp op het holletje. Daar beweegt wat. Ja een wespensnuit. De wesp blijft een tijdje naar buiten gluren en smeert hem dan toch nog onverwachts. Te laat afgedrukt. Wespen fotograferen is een vak apart. …

Lees Meer Lees Meer

Rosse grutto’s, die broeden in Alaska, reizen elfduizend kilometer naar hun winterverblijf op Nieuw-Zeeland. Ze overbruggen die afstand in één ruk. Ze vliegen ruim twee keer zo ver als biologen voor mogelijk hielden. Dat lukt doordat ze handig gebruik maken van rugwinden. Ze zoeken vliegroutes en –hoogten waar de gewenste wind waait. Voor de reis slaan ze precies genoeg vet op. Hun vliegspieren groeien, maag en darmen krimpen. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik in Haarlem logeer, en ik logeer daar vaak, word ik iedere ochtend rond vijf uur wakker van de meeuwen. Op de Haarlemmer daken ontwaken dan de kleine mantelmeeuwen en die begroeten elkaar met elan. Wat een volume hebben die beesten!

Even later beginnen ook de zilvermeeuwen. Die lachen en kakelen met hun kop in de nek. Zilvermeeuwen zijn luidruchtige geluidskunstenaars, maar kleine mantelmeeuwen overschreeuwen hen. Schreeuwen? Nee, meeuwen schreeuwen niet. Ze krijsen ook niet. Als u iemand “krijsende zeemeeuwen” hoort zeggen, weet u één ding zeker: de bron van deze informatie weet niets van vogels, laat staan van meeuwen. Zeemeeuwen bestaan trouwens niet. …

Lees Meer Lees Meer

Spreeuwen worden geboren met relatief grote snavels. Ze hebben gele monden en oranje kelen, die ineens uit een vormeloos hoopje kuikens oprijzen. Bij het openen van een nestkast vallen ze enorm op. De mond wordt omlijst door een dikke, gele rand. Het lijken wel botoxlippen. Naarmate de kuikens groter worden, krimpen hun gele, gezwollen lippen. Maar aanvankelijk zijn ze nodig in de voedselcompetitie tussen broers en zussen. Peter Buwalda noemt in zijn gebundelde Volkskrant-columns de kinderen van zijn geliefde haar ‘spreeuwenbekkies’. …

Lees Meer Lees Meer

Het lantaarntje is de algemeenste libel van Nederland en hoef je dus niet met een lantaarntje te zoeken. De hele zomer zijn lantaarntjes bij allerlei wateren te zien, ook bij tuinvijvers. Zelfs in de regen vliegen ze nog rond. Het blauw op hun borststuk kan soms groen zijn, en bij vrouwtjes kan het ook oranje, paars of bruin zijn. Maar het lijf is donker, op het achtste, één-na-laatste segment na, dat helblauw oplicht als een lantaarntje. …

Lees Meer Lees Meer

Waar de A-6 bij afslag Lelystad de N-302 kruist, staat een hoogspanningsmast. Daar nestelen ooievaars in. Dit jaar zag ik acht bewoonde nesten in die ene mast. Twee bovenin, vijf op de middelste etage en één onderaan.Het zijn ook zulke gezelligheidsdieren!

Het is dacht ik de enige Flevolandse broedplaats van ooievaars. Ze stammen af van de ooievaars die in het naburige Natuurpark werden gehouden. In dat park komen ze nog geregeld buurten. Daar worden dieren namelijk gevoerd en ooievaars houden wel van voer. Ik hoorde van een Flevolandse boswachter dat de Lelystadse ooievaars het zelfs nooit zouden redden zonder dat voer. …

Lees Meer Lees Meer

In het duinbos staan we bij een mierenhoop van rode bosmieren. Altijd oppassen met die beestjes, hun krijgers kunnen pijnlijk bijten. Rode bosmieren werpen zich zonodig zonder aarzeling op iedere vijand. Tenzij die sprekend op hen lijkt.

Zó sterk lijkt de vleugelloze sluipwesp op een mier, dat de rode bosmieren hem niet als vijand herkennen. Dat kost de sluipwesp minder moeite dan je zou denken. Wespen en mieren horen tot dezelfde insectenorde van de vliesvleugeligen. Een wesp met het formaat en de kleur van een bosmier, zoals de sluipwesp op de foto, hoeft alleen maar zijn vleugels af te werpen, of geen mier herkent hem nog als wesp. Vandaar dat deze op mieren parasiterende sluipwespen geen vleugels hebben. Ze proberen eitjes te leggen in de mierenhoop. Ze gedragen en bewegen zich daarbij precies zoals een mier. …

Lees Meer Lees Meer

Lezeres Karla de Boer-Gilberg schrijft aan Trouw: “tien jaar geleden krioelde mijn vlinderboom van de vlinders, de laatste jaren zijn er minder soorten en minder vlinders. Ook de bijen mis ik.” Ze suggereert een oproep tot een boycot van landbouwgiffen, zodat onze (klein)kinderen ook nog groenten en fruit kunnen eten.

Ik deel de bezorgdheid van deze lezeres. Ik vrees dat we ons land aan het doodmaken zijn. Laatst woonde ik een avond bij met de professoren Theunis Piersma en Dave Goulson, die vertelden over het verdwijnen van bloemen, insecten en vogels. …

Lees Meer Lees Meer

God moet hartstochtelijk van kevers gehouden hebben, is een gevleugelde uitspraak die aan Darwin wordt toegeschreven. Want waren de insecten al een enorme orde van diersoorten, daarbinnen vormden de kevers het leeuwendeel. De meerderheid van hen is nog niet ontdekt, en de schattingen lopen ver uiteen. Maar hoeveel het er ook zijn, waarschijnlijk is de helft van alle diersoorten een insect en de helft van alle insecten kever. Volgens de laatste, zeer bescheiden schatting zijn er anderhalf miljoen soorten kevers. …

Lees Meer Lees Meer

Boven de IJsseldijk wervelden twee kleine roofvogels door de lucht. Boomvalken! Elke roofvogel vind ik bijzonder om te zien, elke buizerd valt mij op. Maar een boomvalk maakt mijn dag goed. En twee nog beter!

Boomvalken zijn kleine valken met een leigrijze rug, een zwarte pegrimskap en een roodbruine broek. Ze zijn snel en wendbaar. …

Lees Meer Lees Meer