Koos Dijksterhuis

Boven in een meidoorn in de duinen zit een klauwier. Vanuit een uitkijkpunt, meestal boven in een alleenstaand boompje op open terrein, speurt de vogel naar kikkers, hagedissen, muizen en grote insecten. Meent hij een prooi te zien, dan stort hij zich erop. Klauwieren zijn zangvogels die zich gedragen als roofvogels.

Toen Nederland nog een afwisselend landschap had, broedden er maar liefst drie soorten klauwieren. Twee ervan zijn we kwijtgeraakt, de derde raakten we bijna kwijt maar die keert de laatste jaren op wonderbaarlijke wijze terug, vooral in en rond Drenthe. Dat betreft de grauwe klauwier. …

Lees Meer Lees Meer

Vanwege de lage temperaturen en de droogte komt de lente traag op gang. Maar nu de vergeet-me-nietjes, pinksterbloemen, akkerhoornbloemen en consorten dan toch in bloei staan, verschijnen er steeds meer zweefvliegen, bijen, wespen en andere insecten.

Zittend op mijn terras spied ik rond en zie ik van alles passeren. Kegelbijvliegen, grasbijen en bonte zandoogjes hangen rond de kamperfoelie en de klimop. Oranjetipjes hoppen van pinksterbloem naar pinksterbloem, waar ze soms een zweefvlieg opjagen. …

Lees Meer Lees Meer

Nog steeds heb ik geen koekoek gehoord, geen wielewaal, geen nachtegaal. Ik kijk dagelijks hoopvol naar boven, of er al gierzwaluwen zijn. Wel zag ik nog net in april mijn eerste huiszwaluwen. Boerenzwaluwen vlogen vier weken eerder reeds door mijn blikveld.

Op 1 mei werkte een kleine bruine rietvogel zich uit de naad om zijn vrouwelijke soortgenoten in te lichten over zijn kwaliteiten als zanger en dus als vader. In de vogelwereld worden zang- en vaderschapstalent vaak met elkaar geassocieerd. …

Lees Meer Lees Meer

Veel insecten beginnen hun leven als larve of nimf en bereiken pas na een gedaanteverwisseling of enkele vervellingen hun volwassen stadium: het imago. Dat klinkt alsof er via onbeduidende tussenstadia naar een gewichtig einddoel gestreefd wordt. Dat valt te bezien. Vaak leeft een insect veel langer als larve dan als imago. Op de toendra van Groenland leeft een beervlinder die veertien jaar rups kan zijn, alvorens nog even als vlinder te verschijnen. Als rups wordt er gegeten, als vlinder wordt er voortgeplant. Vlinders drinken wel nectar als energiebron, maar eten doen ze alleen als rups. …

Lees Meer Lees Meer

Op de radio hoorde ik een nieuwslezer opgewekt verkondigen dat het vliegverkeer weer was hersteld tot het niveau van voor de corona-lockdowns en dat het treinverkeer was gehalveerd. Dat vliegverkeer zal naar verwachting verder toenemen, want we hebben heel wat weekjes Ibiza en weekendjes Rome in te halen. Bovendien hebben we een vlucht naar de zon wel verdiend na onze ontberingen. Twee jaar in eigen land op vakantie; wat een lijdensweg! …

Lees Meer Lees Meer

Gisteren schreef ik op deze plek over de groepen die ik rondleidde door de Onlanden bij Groningen. Ik had tijdens een proefronde zes verschillende blauwborstjes langdurig in het zonnetje zien poseren, evenals een heleboel rietgorzen en rietzangers, benevens grasmussen, graspiepers, gele kwikstaarten, putters en een roodborsttapuit.

Al die zangers lieten zich tijdens de excursies weliswaar ook zien, maar slechts zo kort dat de ongeoefende vogelaars in het gezelschap ze niet in de kijker kregen. Dat lag aan de wind. Zangvogels zijn terughoudend met vluchtjes als het zo hard waait. Grasmussen, graspiepers, rietzangers en blauwborstjes maken in deze tijd van het jaar charmante baltsvluchtjes, waarbij ze zingend een eindje opvliegen om zich als een parachuutje omlaag te laten dwarrelen. Dat deden ze nu niet, ze zouden maar wegwaaien. …

Lees Meer Lees Meer

Zaterdag toog ik twee keer met deelnemers aan de cursus Natuur voor beginners de Onlanden in, een jong moerasgebied bij Groningen.

Het was zonnig maar het waaide hard uit het oosten. Zo hard, dat de zangvogels die zich twee dagen eerder nog massaal lieten zien, nu onzichtbaar in het riet zaten te zingen. Die wind maakte wel de kans groter op zeldzame trekvogels, die westwaarts uit de koers geblazen werden. En aangezien eind april midden in de trektijd valt van visarenden, hoopte ik heimelijk op zo’n fraaie reus. …

Lees Meer Lees Meer

Na mijn bericht over pinksterbloemen kreeg ik reacties van lezers die al pinksterbloemen hadden zien bloeien en oranjetipjes vliegen. Intussen is ook de permafrost van Groningen door het lila der bloemen en het oranje der tipjes bereikt.

Voorts werd mij medegedeeld dat pinksterbloemen in de Alblasserwaard paasbloemen worden genoemd. Dat is een kloppender naam omdat pinksterbloemen meestal met Pasen bloeien en met Pinksteren uitgebloeid zijn. Ik had in het Natuurdagboek die anachronistische bloeigewoonte opgemerkt en dat kwam me op twee alternatieve naamsduidingen te staan. De pinksterbloem zou niet naar Pinksteren verwijzen. …

Lees Meer Lees Meer

Het leuke van april is dat in de natuur het leven losbarst, zeker met dit zonnige weer, al ligt verdroging op de loer. Allerlei vlinders, bijen, zweefvliegen en libellen verschijnen, allerlei planten schieten op, bladeren botten uit en vogels arriveren uit Afrika.

Visdiefjes, rietzangers, braamsluipers komen binnen, de eerste karekieten, grasmussen en tuinfluiters dienen zich aan. Al een week of drie worden er blauwborstjes gezien. Net ver van mijn huis is een plek waar je er, als je er geduldig blijft staan, meestal wel twee te zien krijgt. Twee mannetjes die zich in vol ornaat vertonen en laten horen. Ze zingen een veelzijdig en chaotisch repertoire, en combineren dat graag met een baltsvluchtje. Dan fladderen ze op en laten ze zich weer naar de aarde zweven met een opgewekt staartje. Er zijn meer zangvogels die dat doen, grasmussen en rietzangers bijvoorbeeld. …

Lees Meer Lees Meer

Als kind zocht ik schelpen op Schiermonnikoog. Zelfs toen ik op mijn zestiende met mijn eerste vriendinnetje een winters weekend op Schier doorbracht, ging ik het liefste strandwaarts. Vogels kijken, schelpen zoeken. Er zijn zestienjarigen met andere hobby’s. Mijn vriendinnetje vond strandwandelen ook best leuk, dus dat trof. We sliepen in de als kampeerboerderij ingerichte stal van de Kooiplaats, van Teun Talsma. Er waren meer logés, onder wie een stel dat een paar jaar ouder was dan wij en dat al op kamers woonde. …

Lees Meer Lees Meer