Witje op blauw
U kent vast het koolwitje, maar de vlinderfamilie der witjes heeft meer leden. Om te beginnen zijn er een groot koolwitje en een klein koolwitje, die beide heel algemeen voorkomen. Het kleine koolwitje lijkt op het klein geaderd witje. De aders in diens achtervleugels zien eruit of ze bepoederd zijn.
Evenals orantipjes, die ook al tot de familie De Wit behoren, zetten kleine geaderde witjes hun eitjes af op pinksterbloemen en look-zonder-loken. Van die bloemen heb ik er veel in mijn tuin en beide soorten witjes vlinderen in de bloeitijd regelmatig rond. Die tijd loopt op z’n eind. Oranjetipjes laten zich pas volgend voorjaar weer zien, maar kleine geaderde witjes keren na een pauze terug. Hun volgende generaties zijn van juli tot september present. …
Hommel aan nagelkruid
Akkerhommels zijn te herkennen aan hun oranje bovenlijf en kont. Verder kunnen ze beige zijn, grijs of zwart. Ze zijn misschien wel de algemeenste hommels van Nederland, hoewel aardhommels en tuinhommels in tuinen waarschijnlijk vaker gezien worden. Die zijn ook groter en opvallender.
Akkerhommels nestelen met honderd tot tweehonderd zussen onder de grond in muizenholletjes of op de grond tussen graspollen of kussens mos. Soms richten ze ook een boomholte in. De koningin begint met een klein, rond kamertje dat ze van mos maakt. Ze plakt plakjes mos aan elkaar met hommelwas uit haar stuitklier. …
Dansende vlindertjes
Wandelend door de duinen blijven we staan, om naar de eenden op een plas te kijken. Tussen de kuifeenden, krakeenden en bergeenden peddelt een klein eendje rond: een wintertalingwoerd. Het is vast een achterblijver van de winterploeg, en geen broedvogel. Wintertalingen zijn algemene wintergasten, maar broeden slechts met een handvol paartjes in Nederland. …
Zeeslakken in de poel
Langs Spaanse, Portugese, Franse, Britse, Ierse, Noorse en IJslandse kusten zijn tolhorens te vinden. Ze heten tolhoren vanwege hun tolvorm. Er zijn een stuk of tien soorten, van de fraaie priktolhoren tot de algemene asgrauwe tolhoren. Asgrauw. Alsof grauw niet grauw genoeg is!
Je kunt lege tolslakkenhuisjes op het strand vinden, maar leuker is het om met eb de poelen tussen de rotsen te bekijken. Daar zit vaak veel leven in. Mijn kinderen, hoe verknocht aan hun telefoon ook, gaan als vanouds los zodra zich zulke rotspoelen aandienen. …
Kokmeeuwen
U ziet vast niet zoveel kokmeeuwen als in de winter, want de vogels zijn aan het broeden. In de winter hangen kokmeeuwen veel rond in steden en storten ze zich op bijvoorbeeld broodkorsten in de tuin. ’s Winters zijn er ook meer kokmeeuwen, want onze broedvogels krijgen dan gezelschap van kokmeeuwen uit noordelijke en oostelijke streken.
Nu broeden ze en dat doen ze het liefst op eilanden waar geen mensen, katten, honden, vossen, koeien en andere eiereters, vertrappers of verstoorders komen. Op Griend en andere Waddeneilanden broeden veel kokmeeuwen, evenals in de Delta. Op Texel zag ik kokmeeuwen broeden naast visdiefjes. In de Nieuwkoopse Plassen zag ik nog meer kokmeeuwen broeden. …
Gras!
Liggen in het gras, schreef Toon Hermans. Ik lig in het gras. Er staan tien soorten gras om me heen, waaronder enorme vossenstaarten. Cirkels in het gras, schreef Oek de Jong. Het gras is groener aan de overkant. Er zit een addertje onder. Te hooi en te gras hebben we het over “gras”. Terwijl grassen een grote familie zijn, met acht- à tienduizend familieleden, waarvan honderdveertig in Nederland. Dan zijn de russen en zeggen nog niet eens meegeteld, die in de wandelgangen meestal voor grassen worden aangezien. …
Bloemrijke oase in woonbuurt
“Toen ik hier net woonde, en bij thuiskomst steeds die kale perken zag, dacht ik: dat kan leuker”, zegt Michiel Coesèl. Hij overtuigde daar de gemeente en woningcorporatie Lefier van. Achter de twee complexen met bijna tweehonderd huurappartementen aan de zuidgrens van de stad Groningen vormde hij het saaie gazon om tot een soortenrijk hooiland.
Coesèl dacht: openwerken, zaaien en klaar, maar dat bleek meer voeten in aarde en handen in modder te hebben. Alleen al het maaien… en ervoor zorgen dat de gemeentelijke grasmaaier zich erbuiten hield. “Dat lukte door een greppel te graven, waar zo’n machine niet overheen komt.” …
Hoe zout kun je het eten?
Op het droge Canarische eiland Fuerteventura bloeien fraaie vetplantjes met witte waaierbloemen. De plantjes heten ijskruid. Ze zijn ijzersterk en bestand tegen extreme omstandigheden, zoals droogte en zout.
Terug in Nederland bezoek ik een vochtiger en groener eiland: Texel. Maar zout is Texel zeker, althans het omringende water, net als het water rond Fuerteventura.
Brak water is er in een kustland vanouds veel. Geen land houdt de zee zo angstvallig buiten als Nederland. Door kwelwerking sijpelt er niettemin altijd wel wat onder de dijken door. Waterschappen dringen het binnensijpelende brakke water terug met enorme hoeveelheden zoet water uit de boezems. …
Scharrelen van steen naar stronk
Door landgoed Rheebruggen in Drenthe wandel ik met twee natuurtalenten. Zij zijn vooral gebrand op obscure wezens als hooiwagens, pissebedden en springstaarten. Daartoe keren zij iedere steen en boomstam om…
Wie wil onthaasten, moet zich in hooiwagens, pissebedden en springstaarten verdiepen. Een wandeling langs deze wezens is een geduldsoefening, vergeleken waarbij een Tibetaanse meditatie een hectische bedoening is. …