Koos Dijksterhuis

Over de steenblokken op de pier van IJmuiden hipt een zangvogel. Het is een pieper, maar welke? Ik twijfel tussen gras- en oeverpieper. Graspiepers zijn vogels van grasland en oeverpiepers van rotskusten, dus de omgeving lijkt meer des oeverpiepers. Maar in de trektijd vliegen er gras- zowel als oeverpiepers langs de kust.

De verschillen in uiterlijk zijn subtiel. Een oeverpieper is iets groter, maar hoe schat ik zonder vergelijkingsmateriaal zijn omvang? Bovendien is er overlap in lengte. De oeverpieper begint waar de graspieper eindigt: vijftien-en-een-halve centimeter. Oeverpiepers hebben een iets zwaardere snavel en een iets langere achterteen. Yeah right; zou die snavel zwaar genoeg zijn? …

Lees Meer Lees Meer

Iedere nazomer verzamel ik zaden van stokroos. Ze staan in vele voortuinen en hangen lonkend over de tuinhekjes. Ze zijn zelfs populair in tegeltuintjes in de binnenstad: uit een halve gelichte tegel torenen de bloemen ruim twee meter op. Ik heb een voorkeur voor donkerpaarse.

Zulke makkelijke kostgangers met mooie bloemen – echt wat voor mij. Ik strooi de zaden elk jaar over en buiten alle perken, maar er groeit nooit iets op. Zijn ze niet opgewassen tegen de concurrentie in mijn wildernis? Worden de kiempjes door de slakken in de kiem gesmoord? Of eten vinken, mussen, merels en spreeuwen de zaden al op, voordat ze uitkomen? Ik geef zelf het bosje aan de zuidkant de schuld. Het laat te weinig zon door; stokrozen worden graag in het zonnetje gezet. …

Lees Meer Lees Meer

Karpers zijn algemene zoetwatervissen. Ze zwemmen in vaarten, plassen en vijvers en zijn in trek bij sportvissers. Ze zijn niet heel moeilijk te vangen, want ze eten bijna alles. Al heb ik eens een visser aasbolletjes met een slinger tientallen meters zien wegwerpen. Zo hoopte hij karpers te lokken. Helaas voor hem kaapte de plaatselijke hanggroep van kokmeeuwen bijna ieder aasbolletje weg. De visser klaagde dat hij vooral de meeuwen voerde, maar leek daar niet onder gebukt te gaan. …

Lees Meer Lees Meer

In de herfstvakantie bezoeken zoon en ik Madurodam. Op een model van een baggerschuit staat een blauwe reiger. De reiger heeft het slim bekeken. In de havens, kanalen en grachten van Madurodam zwemmen karpers, en als die op schaal zijn, zouden er in grachten op ware grootte karpers als vinvissen zwemmen. De vissen tasten de bodem af, steken hun opengesperde muilen uit het water en snuffelen aan de snoep- en chipszakjes die het publiek in het water laat vallen. …

Lees Meer Lees Meer

Ieder najaar is het weer genieten van de herfstkleuren. Ensembles van geel, rood, oranje, groen, paars en bruin sieren de natuur en de bermen, soms tegen een decor van witte stammen, een indigoblauwe of juist pelgrimgrijze hemel. Iedere herfst verschijnen er artikelen over waarom bladeren verkleuren en hoe bomen hun blad loslaten. Het lijkt ouwe koek. Toch zijn niet alle finesses ervan bekend. …

Lees Meer Lees Meer

Vorige week ging ik naar de presentatie van het lijvige, loodzware boek van Maria Sibylla Merian over de insecten van Suriname. Het boek stamt uit 1705, maar wat wij te zien kregen is een heruitgave.

Maria Merian werd beroemd vanwege haar ontdekking dat rupsen uit eitjes kruipen en vlinders worden. Zij kon mooi tekenen, en was de eerste die vlinders samen met hun waardplant  afbeeldde. …

Lees Meer Lees Meer

Gisteren schreef ik dat ik me een parasiet zou voelen, als ik na mijn dood mijn organen voor mezelf zou houden, maar wel andermans organen zou willen, als die mijn leven konden redden.
Ik schreef dat naar aanleiding van een column van Bert Keizer in Trouw. Over parasitisme had een andere columnist eerder die week geschreven. …

Lees Meer Lees Meer

Een hoogbejaarde grizzlybeer kijkt toe hoe zijn jonge soortgenoten de ene zalm na de andere uit de rivier meppen en oppeuzelen. Eén van de jongemannen gooit hem een zalm toe. Hier ouwe, heb jij ook wat.
Apen slaan met een steen de bast van noten stuk om bij de noten te komen. Stenen van bruikbare omvang en het juiste gewicht zijn schaars. Een aap zit zonder steen naast een aap met een steen. Hij kijkt toe hoe zijn soortgenoot een noot bewerkt. Als de noot is gekraakt, steekt de wachtende aap zijn hand uit, precies zoals een mens dat zou doen. En de aap krijgt de steen. …

Lees Meer Lees Meer

Weinig vogels maken zoveel indruk als kraanvogels. Zelfs de meest rabiate natuurvijand kan niet ontkennen dat kraanvogels wat hebben. In de meeste landen zijn kraanvogels geliefd. Ze zouden geluk brengen. Ik word inderdaad blij van kraanvogels en vind het fijn dat ze zich de laatste jaren gemakkelijker laten zien. Voorheen waren de grote, elegante vogels zeldzamer en schuwer. …

Lees Meer Lees Meer

Het viel lezeres Eika Medema op dat er zoveel kroos op de sloten ligt, terwijl het water toch schoner is dan vroeger? Zeker is het water schoner geworden sinds 1975, toen het werd verboden alles ongezuiverd in de sloot te lozen. Toch bevatten de meeste wateren zoveel uitgespoelde bestrijdingsmiddelen, kunst- en drijfmest, dat van de 300 duizend kilometers sloot in Nederland er maar weinig schoon genoemd kunnen worden. …

Lees Meer Lees Meer