Natuurdagboek 2015
Kippen bij de natuurboer op Texel

Kippen bij de natuurboer op Texel

Foto Koos Dijksterhuis
Foto Koos Dijksterhuis

Een kloek maakt zich breed over haar kuikentjes. Een tweede schuimt met haar kroost het erf af. De kippen schrapen, pikken, mompelen en scharrelen. Saskia Lemmens strooit wat voer. De kippen stuiven eropaf. Ook twee Turkse tortels strijken neer, en onder de kippen door hippen twaalf huismussen. Ernaast landen boerenzwaluwen bij een plas. Ze happen modder, om hun nest in de schuur mee te pleisteren.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Veel kolibrievlinders

Veel kolibrievlinders

Kolibrievlinder op valeriaan. Foto Co Fabery de Jonge
Kolibrievlinder op spoorbloem (rode valeriaan). Foto Co Fabery de Jonge

Vorige week kreeg ik ineens meerdere meldingen van kolibrievlinders. Uit Zeeland, Zuid-Holland, Friesland en Groningen. Het kan toeval zijn, maar kolibrievlinders komen uit Zuid-Europa en misschien bereiken ze ons land langs de kust. Dan komen ze eerst in Zeeland en dan… In het noorden worden ze nog minder gezien dan in het zuiden des lands. Maar als ze het noorden bereiken, worden ze ook weer vaker in de kuststrook gezien dan in het binnenland. Vorig jaar zag ik er nochtans een in mijn stadstuin, hij schuimde de klimop af waaruit hier en daar de bloem van een klimroos stak. Kolibrievlinders hangen trouwens vaak rond in tuinen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Spreeuwenkuiken

Spreeuwenkuiken

Jonge spreeuw. Foto Koos Dijksterhuis
Jonge spreeuw. Foto Koos Dijksterhuis

Met Jan Schoppers en René Aveskamp van de Vogelwerkgroep Arnhem loop ik mee langs meer dan vijftig nestkasten van spreeuwen, om te controleren hoe het gesteld is met hun tweede leg. Schoppers en Aveskamp zijn en doen het spreeuwenwerk voor Sovon Vogelonderzoek.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Parelmoer- en andere vlinders

Parelmoer- en andere vlinders

Kleine parelmoervlinders. Foto’s Koos Dijksterhuis
Kleine parelmoervlinders. Foto’s Koos Dijksterhuis

We wandelen door de duinen. Er fladderen vlinders rond, ook typische duinvlinders. Rood-met-zwarte sint-jacobsvlinders zijn hier relatief veel, omdat er jacobskruiskruid groeit. Dat is de waardplant van de vlinders. Hun zwart-geel gestreepte rupsen vreten die planten volledig kaal. Alleen al voor die fraaie rupsen en hun nog fraaiere vlinders zou je jacobskruiskruid moeten koesteren.

In een bloemrijk duinvalleitje zien we icarusblauwtjes en sint-jansvlinders van klaver naar klaver fladderen. Blauwtjes zijn natuurlijk blauw, sint-jansvlinders zijn zwart met rood, net als sint-jacobsvlinders. De eerste hebben rode rondjes, de laatste hebben die ook maar bovendien een rode streep. Beide staan niet in het dagvlinderboek, omdat ze als nachtvlinder beschouwd worden, ook al vliegen ze overdag.

Er dwarrelen hooibeestjes en zandoogjes langs. En voor onze voeten strijkt een parelmoervlinder neer. Een kleintje. Het zal dus wel een kleine parelmoervlinder zijn. Of een duinparelmoervlinder? Het zwarte vlekkenpatroon op de oranje vleugels geeft niet meteen duidelijkheid. Maar gezien de grote witte vlekken op de onderkant van de vleugels en is het toch echt een kleine.

Kleine parelmoervlinders zijn echte zomervlinders. Juli en augustus zijn hun piekmaanden. Maar de eerste verschijnen in april al en de laatste blijven hangen tot oktober. Dan zijn er wel drie generaties gepasseerd. Vlinders leven niet lang. Kleine parelmoervlinders slurpen nectar uit viooltjes, slangenkruid en (daar istie weer) jacobskruiskruid, alledrie algemeen present in de duinen. Ze zetten hun eitjes alleen af op viooltjes, die door de parelmoerrupsen opgegeten worden. In de duinen zijn dat duinviooltjes. Mochten de vlinders eens de vleugels strekken en de duinen verlaten, wat ze soms doen, dan zullen ze ook andere viooltjes als babykamer gebruiken, maar geen Kaapse.

(Natuurdagboek Trouw maandag 22 juni 2015)

DELEN
Beschermd maar niet zeldzaam

Beschermd maar niet zeldzaam

Zwanenbloem. Foto Jeanette Essink
Zwanenbloem. Foto Jeanette Essink

Zwanenbloemen zijn één van mooiste bloemen die op het platteland te zien zijn. Nou zijn er niet veel bloemen meer op het platteland, maar zwanenbloemen kunnen aardig wat meststoffen verdragen, ze gedijen er zelfs goed op. Hun opvallend, lila-met-paarse bloemen vromen een kleurig ensemble met gele lissen, die ook van voedselrijk water houden.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Op vrijgezellenschip naar vogeleiland

Op vrijgezellenschip naar vogeleiland

Waterral op de Kreupel. Foto Koos Dijksterhuis
Waterral op de Kreupel. Foto Koos Dijksterhuis

Net als vorig jaar ging ik mee uit Enkhuizen op vogelkijk-vaartocht van Fogol naar vogeleilandje De Kreupel, voor de kust van Andijk. Op de honderd jaar oude tjalk Schuttevaer zeilden en pruttelden wij over het spiegelgladde IJsselmeer. Het was een excursie voor natuurliefhebbers, vrijgezelle natuurliefhebbers nog wel.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De grutto’s kunnen blijven

De grutto’s kunnen blijven

Grutto. Foto Job Leideritz
Grutto. Foto J. Leideritz

Aan de oostkant van de stad Groningen ligt Kardinge, een klein natuur- en recreatiegebied, in beheer van Natuurmonumenten. Ooit lagen er weilanden met veel weidevogels. Eerst werd daar de Ringweg doorheen gelegd, toen kwamen de twee grote woonwijken Beijum en Lewenborg. Dat was in de jaren ’70, toen nog bijna niemand doorhad dat de grutto over zijn top was en de watersnip en kemphaan achterna zou duikelen.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Sprookjesachtige zegels

Sprookjesachtige zegels

Salomonszegel. Foto Koos Dijksterhuis
Salomonszegel. Foto Koos Dijksterhuis

In de Hollandse duinen bloeien veel salomonszegels, vooral daar waar eiken- en/of beukenbomen staan. Ook in bossen op de zandgronden bloeien ze, en in landgoederen. Bovendien bloeien ze in alle tuinen van de huizen waarin ik woonde, behalve in mijn huidige tuin.

Als jongen haalde ik salomonszegels uit het bos bij Amersfoort, en zette ze in de tuin van mijn ouderlijk huis. De zegels breidden zich uit, en tien jaar later nam ik een polletje mee naar mijn stadstuintje. Daarvandaan verhuisde een deel van de planten twee keer mee. Ik mis ze wel.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bloedbij zoekt zandbij

Bloedbij zoekt zandbij

choffelbloedbij. Foto Koos Dijksterhuis
Schoffelbloedbij. Foto Koos Dijksterhuis

Boven kaal zand zoemen vaak kleine bijtjes. Ze kruipen in of uit holletjes. Soms zit er één (of meer) tussen met een achterlijf dat rood is of voor een deel rood. Dat is dan een bloedbij.

In een afgeplagde duinvallei zoemt een grote bloedbij laag over de grond. Niet alleen is ze groter dan andere bloedbijen, haar soortnaam is ook grote bloedbij. Ze is hyperactief op zoek naar iets. Niet naar stuifmeel of ander voedsel voor haar kroost, want dat voedt ze niet zelf op. Zoals veel soorten bijen doen bloedbijen aan broedparasitisme, ze dumpen hun eieren in andervrouws nest. Grote bloedbijen parasiteren op grote zandbijen. De rondzoemende bloedbij zoekt een zandbijennest en scheert zo fanatiek heen en weer over de zandvlakte, dat ze wanhopig overkomt.

Lees Meer Lees Meer

DELEN