Koos Dijksterhuis

In sommige wegbermen, in de duinen en in veel tuinen bloeit nu muskuskaasjeskruid. Het is een roze, soms wit bloeiend kaasjeskruid met smallere blaadjes dan groot kaasjeskruid. Kaasjeskruid wordt door kwekers en ervaren tuinierders vaak malva genoemd, de Latijnse familienaam. Malva’s zijn geliefde en gemakkelijke tuinplanten. Ze zaaien zichzelf uit en bloeien de hele zomer en nazomer met veel bloemen. Ze verdwijnen ’s winters maar bloeien in de lente weer op en zijn in trek bij vlinders. Kaasjeskruid heeft veel donkerder bloemen dan muskuskaasjeskruid oftewel muskusmalva. Ook die malva’s in de berm zijn waarschijnlijk door een groendienst gezaaid. De planten komen ook in het wild voor en de gekweekte verwilderen gemakkelijk. …

Lees Meer Lees Meer

Juli is een mooie tijd om krombekstrandlopers in hun vurige zomerkostuum te zien: roodbruin. Op de Waddeneilanden strijken ze in kleinen getale neer. Ik zie ze wel eens in de poelen die bij eb op de grens van strand en wad achterblijven. Dat is niet zo eenvoudig, want die poelen gaan schuil achter duintjes, de krombekstrandlopers ook. Ook kunnen er bonte, drieteen- en kanoetstrandlopers rondlopen, en bontbekplevieren. Krombekmannetjes laten hun vrouwtjes in de steek, zodra de kuikens uit de eieren zijn. Ze reppen zich zuidwaarts waar ze het eerst komen en het eerst malen. …

Lees Meer Lees Meer

Vroeger bestonden er speedboten: snelle motorbootjes. Maar die zijn veuls te sloom voor de moderne tijd. Speedboat is weliswaar Engels, maar ouderwets en onthaast Engels, tegenwoordig doen we het niet voor minder dan powerboats. Daarmee wordt geracet over het water. En omdat die dingen een vreselijk lawaai maken en de stuurlui door hun snelheid en opspattende water geen zwemmers kunnen zien of ontwijken, gebeurt dat racen daar, waar geen mensen te water gaan. In de natuur dus, en wel op de Waddenzee.

Want waar hebben we natuur, landschap, rust en ruimte anders voor dan voor een decor van attracties! …

Lees Meer Lees Meer

Ooit had ik planten in de tuin die wel aardig bloeiden, met gebroken witte pluimen. Maar ze groeiden in een wirwar van taaie stengels, die zich jaarlijks in aantal verdubbelden. Verdubbelen gaat snel, denk aan het Chinese verhaal van het schaakbord en de rijstkorrels. Ik vond die planten saai. Een familielid met tuinkennis zei dat het spirea was. Een tuinierende vriendin bevestigde dat. Een gekweekte vorm. Spirea kende ik alleen in het wild. Het stond in zompige ruigten. Ik vond het mooi.

…

Lees Meer Lees Meer

Eind december vind ik het altijd prettig dat de dagen weer gaan lengen. Grappig woord: lengen. Dagen lengen, tranen plengen is vast een oude wijsheid. Sinds 21 juni lengen de nachten weer. En prompt zie ik de eerste kokmeeuwen vergrijzen of al bijna in winterkleed. De eerste noordelijke steltlopers arriveren na een snel of mislukt broedseizoen. Geleidelijk aan zwijgen de zangvogels, ze hebben hun snavel vol aan het voeren van de kuikens. Grutto’s wier kroost is uitgevlogen of dood gemaaid verlaten de weilanden naar plassen en moerassen, waar ze zich verzamelen voor de trek naar het zuiden.

…

Lees Meer Lees Meer

Geen wonder dat we de heg vaak maken van liguster. Liguster groeit snel en door regelmatig snoeien wordt liguster een groene muur om de tuin. Handig voor beschutting tegen wind en nieuwsgierige ogen. En als de winter niet al te streng is, blijft een ligusterheg groen in de winter. …

Lees Meer Lees Meer

Uit mijn kindertijd herinner me grasveldjes en braaklandjes vol droge, stijve pionierplanten, waar het tsjirpte en miegelde van de krekels en sprinkhanen. Tegenwoordig moet je daarvoor naar Oost- of Zuid-Europa. …

Lees Meer Lees Meer

Gras is meestal iets wat we maaien of betreden. Weinig ruikt lekkerder dan vers gemaaid gras en op een graspad is het prettig wandelen. Maar gras is ook mooi! Witbol in laag zonlicht, een gehelmde top der duinen, een golvend hooiland, een blauwgrasland…

Er komen zo’n honderd soorten gras voor in Nederland. Eén van de mooiste vind ik timoteegras. Wie timoteegras ziet bloeien, wil geen exotische kweekgrassen uit het tuincentrum meer in de tuin. De bloemen bereiken grote hoogten. Op borstniveau deinen de vingerlange bloeiaren op hun dunne stelen. In bloei krijgen de aren een waas van paarse meeldraden. In de avond- of ochtendzon zijn ze schitterend, vooral tegen een blauwe lucht of een donkere bosrand. Timoteegras groeit graag langs bosranden en op open plekken in loofbos. De bodem moet vruchtbaar zijn en een beetje vochtig. …

Lees Meer Lees Meer

Het is één van mijn meest geliefde plekken, de buitendijkse vogelkijkhut in de Dollard, aan de marge van ’s lands periferie, op de Duitse grens bij Nieuwe Statenzijl. We gaan er ‘s avonds naartoe en blijven de hele nacht. De zon gaat onder, de zon gaat op, de vloed komt op, de zee ebt weg. We kijken over wadplaten en rietvelden door de kijkgaten in deze Kiekkaaste.

De Westerwoldse Aa slingert langs de hut door glanzende slijkplaten de Dollard op. Het wad lijkt door een reuzenmes uitgesmeerd: heel glad en zacht. Iedere wandelende kokmeeuw laat een spoor na, zijn vliezen zakken in het slik. De zon zakt ook, in het noordwesten. Het tegenlicht kleurt het wad goudgeel, oranjerood, lila, blauw en uiteindelijk zwart. Bijna zwart, want helemaal donker wordt het niet, een vaag schijnsel schuift noordelijk voorbij om ’s morgens weer op te lichten.

De reigers staan spookachtig op het wad. Er dobberen eenden in de slenk, op de oever snabbelt een bergeend-gezin rond. Twaalf grote kuikens, een geslaagd broedsel! …

Lees Meer Lees Meer

Zoon holde de keuken in. ‘Papa een bijenkorf in een boom!’ Hij kon niet wachten zijn ontdekking te tonen. Toen we in de buurt kwamen, sloop hij steeds behoedzamer, want met bijen weet je maar nooit. ‘Daar, kijk!’ In een struik aan een achterompaadje hing een wespennest. Een stevig gebouwd wespennest van behoorlijke omvang. Het papierachtige cellulose waarvan wespen het maken doorstaat een weekend van aanhoudende regen. Erin huizen vermoedelijk meer dan honderd wespen, middelste wespen om precies te zijn. Middelste wespen zijn familie van limonadewespen en hoornaars, wespen die met hun volk in een wespennest leven. …

Lees Meer Lees Meer