Koos Dijksterhuis

In Ierland zie je veel, in Nederland zie je gaspeldoorns weinig. Op de zandgronden komt de geelbloeiende stekelstruik wel voor en er zullen ongetwijfeld verwilderde gaspeldoorns zijn. Of de struik die Koos Dansen op Ameland fotografeerde wild is, is moeilijk te zeggen. Maar het zou kunnen, want de struik komt voor op de waddeneilanden.
Gaspeldoorn lijkt op brem, is ook geel en stekelig, en heeft net zulke klaverachtige bloemen. Net als brem is het een struik uit de vlinderbloemenfamilie, bekend van lupine, lathyrus en klaver. Vlinderbloemigen halen stikstof uit de lucht en brengen het in de bodem. Het zijn natuurlijke bemesters, ook wel groenbemesters genoemd. …

Lees Meer Lees Meer

De reclames van onze grootgrutters worden steeds vrolijker, met onweerstaanbare aanbiedingen in de trant van 4 kipsatés voor 28 cent. De Jumbo spant belooft ’s lands allerlaagste prijzen. Daaraan ergert Wouter van Dieren zich, zei hij donderdag tijdens een debat over voedselproductie in Forum Images, Groningen. Want hoe lager de prijzen, hoe goedkoper moet de productie. En dat betekent grootschalig, met veel dierenleed en een steriel landschap. De landbouwgrond wordt als het ware uitgeknepen. …

Lees Meer Lees Meer

Toen onze konijnen nog leefden (afgelopen zomer werden ze door een marter gedood, die kop en romp scheidde), huppelden ze de tuin door, waarbij alles betast, beklommen en vooral besnuffeld werd. Waar ze scharrelden, viel soms een hoge halm om, als een woudreus bij een houthakkerskamp. Vervolgens ging de halm gestaag naar binnen. Crocussen, sneeuwklokjes en brunel bleven onaangeraakt, zevenblad en haagwinde werden gegeten maar het vaakst zaten ze in het klaverveld. Dat is een overstatement voor het hoekje klaver in het gras.
Klaver bracht de konijnen geluk, dat was duidelijk. Het moet een heerlijk gewas zijn voor ze. Ook de cavia’s zijn er gek op. Bijen komen eropaf en koeien en paarden weten eten het graag. Als veevoedergewas was klaver ooit geliefd, maar het heeft in de veehouderij plaatsgemaakt voor zijn grote neef luzerne. …

Lees Meer Lees Meer

Als de bloemen zijn uitgebloeid, de ijsbloemen nog in de knop zitten, als de vogels niet meer trekken, niet meer zingen, als de vlinders en libellen dood zijn, de bijen in hun korf sluimeren, de paddestoelen verschrompelen, de dieren winterslapen en de ochtend- en avondschemering elkaar de hand reiken, dan is er altijd nog de fazant.

Rood met groen en bruin. Met de borst vooruit stapt hij behoedzaam voort, een borst bekleed met honderden dakpannetjes. Gouden pannetjes met een zwart lofje. Hij maakt een geluid alsof hij nog één keer gorgelt terwijl de wurger toeslaat. …

Lees Meer Lees Meer

Vrijdag stond er een stukje in Trouw over de onduidelijke rol van het vrouwelijk orgasme. Misschien vergroot het de kans op bevruchting. Dat verhaal duikt vaak op in vraag- en antwoordrubrieken, maar is op geen bewijs gestoeld, zoals ook in het Trouw-artikel staat. Het is zo’n weetje dat je op feestjes hoort.
De bij een orgasme samentrekkende baarmoedermond kan de kans op bevruchting alleen verhogen, als er sperma voor de poort dringt. De man moet dus eerder komen dan de vrouw. Maar vaak houdt de man zich in tot zij… dames gaan voor. Behalve tijdens een one-night-stand, dan komt iedereen onbekommerd klaar. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst kreeg ik een foto met de vraag wat voor insect erop stond. Het was een sluipwesp en via via kwam ik erachter van welke familie. De soortnaam was van een foto niet te achterhalen. Daarvoor zouden de geslachtsdeeltjes onder de loep genomen moeten worden.

Sluipwespen zijn een enorme insectengroep. Ongeveer één op de vier insectensoorten in Nederland is een sluipwesp. Sluipwespen leggen hun eitjes op of in een pop, larve of ei van een ander insect. Als ze hun eitjes ín hun slachtoffer leggen, doen ze dat door een legboor. Zo’n legboor hangt als een lange angel aan het wespenlijf. …

Lees Meer Lees Meer

Als een bloem nu nog in vol ornaat staat te stralen, valt ie op. Zoveel straalt er niet meer in vol ornaat. Maar stinkende gouwe bloeit vrolijk door. Jammer dat ie niet zo lekker ruikt.

In de tuin van mijn vorige huis stonden stinkende gouwen. Destijds had ik een wrat op mijn voet. Stinkende gouwe staat bekend als wrattenkruid. Ik smeerde de wrat in met het gelige vocht uit de stengel. Na een paar dagen zag mijn voet er in de buurt van de wrat uit als gangreen. Verschrikkelijk, ik ben ermee gestopt en de wrat leefde nog lang en gelukkig. Intussen is ie vanzelf verdwenen. …

Lees Meer Lees Meer

De trek was vroeg, de trek is laat. Kolganzen en kruisbekken kwamen in oktober al aan vanuit hun zomerverblijven op toendra en in de taiga. Daarna bleef het rustig. Er passeerden zanglijsters, vinken en graspiepers, de zwaluwen trokken weg, maar er waren geen uitschieters, geen plotselinge reuzenzwermen.

Maar de eerste nachtvorst is er niet, of kramsvogels en koperwieken vallen massaal ons land binnen. Zondag was ik bij Vroege Vogels, die zichzelf opnemen in gasterij Stadszicht, dat niet op een stad uitziet, maar op zompige velden en de bosrand rond het Naardermeer. Hoe luisterrijk het programma ook was, het oog wou ook wat. Er fladderden twee kleine vossen door de gasterij, maar buiten was het meeste te zien. Bloeiende bloemen in de moestuin. Een blauwe reiger die onophoudelijk een grote zilverreiger verjoeg. De zilverreiger nam toevalligerwijs telkens precies plaats op de plek waar de blauwe een optie op had. Twee uur lang geruzie, het leek mij pure energieverspilling. Zinloos reigergeweld. Een familie knobbelzwaan-kleef-aan wiebelde de sloot uit en als de grauwe ganzen opvlogen, zag je pas hoeveel het er waren. Heel veel. …

Lees Meer Lees Meer

Anco Luteijn stuurde een bericht over een slome vlieg, die hij doodsloeg. Tot Luteijns verrassing begon de dode vlieg ineens te bewegen. ‘Ik was getuige van een geboorte’, schrijft hij. Er kwamen levende maden uit de vlieg. Zijn vliegen levendbarend? Insecten leggen toch eitjes?

Ja, zo levendbarend als zoogdieren zijn insecten nooit. Maar sommige vliegen laten hun eitjes al in de moeder uitkomen. De tseetseevlieg doet dat en vleesvliegen doen het ook. Luisvliegen brengen zelfs kleine luisvliegjes ter wereld. Die zijn in de moeder niet alleen uit hun ei gekomen, maar hebben zich daar ook alvast verpopt. …

Lees Meer Lees Meer

Tot voor kort leek de Waddenzee de zwakste schakel op de trekroute van wadvogels. Kanoetstrandlopers hebben de wadden nodig om op te vetten voor ze naar de Banc d’Arguin vliegen. Dat is een waddengebied in Mauretanië, waar de Sahara met enorme zandduinen de Atlantische Oceaan in wandelt. Er groeien gigantische zeegrasvelden. Het wemelt er van de vogels, zoals kanoetstrandlopers. Het lijkt een voedselbank zonder weerga, maar dat valt tegen.

De bottleneck blijkt onze Waddenzee niet te zijn, of niet meer. Althans, niet de smalste bottleneck. Voor kanoetstrandlopers tenminste. Die lijden vooral onder voedselgebrek op de Banc d’Arguin. …

Lees Meer Lees Meer