Koos Dijksterhuis

Ieder voorjaar komt het feestelijke moment waarop ik vaststel: hé daar zijn ze weer. Ze zijn één van de gevederde lentebodes: kuifeenden. Deels bivakkeren ze nog op de weidse, open wateren waar ze de winter doorbrachten, maar allengs meer verspreiden ze zich over de kleine binnenwateren en -watertjes.

Eén van die binnenwatertjes is de stadsvijver achter ons huis. Daar zag ik een paar weken geleden het eerste paartje kuifeenden. Of het een liefdespaar was weet ik niet, maar het waren er twee: een donkerbruin vrouwtje en een paarszwart met sneeuwwit mannetje met een geel oog en een blauwe snavel. Ze doken af en toe onder. …

Lees Meer Lees Meer

Onlangs kwam ik op de Veluwe en ik was er nog niet of ik hoorde een raaf. Het was een rollend ‘krrroh’, een diep gekras, mooier dan het gekras van kraaien, alsof de echo er al in besloten zit. Ook in Drenthe, waar ik vaker kom en zelfs ga wonen, hoor en zie ik regelmatig raven – zelfs al twee keer boven ons nieuwe huis! Bij de raaf die ik op de Veluwe zag voegde zich weldra een tweede raaf – de paarvorming is begonnen. Ook spechten en buizerds zijn aan het baltsen. Spechten roffelen hun sprookjesachtige, soms wat unheimlich klinkende zang, en maken een hels kabaal als ze ongewenste indringers wegjagen. Boomleeuweriken zijn druk uit boomtoppen aan het abseilen en boven de hei rond de kathedraal van Radio Kootwijk hoorde en zag ik mijn eerste zingende veldleeuwerik van dit jaar. …

Lees Meer Lees Meer

Met mollen gaat het misschien niet zo merkbaar slecht als met egels, maar goed doen ze het niet. Ze zijn lastig te tellen want ze leven ondergronds en geven hun aanwezigheid slechts prijs in de vorm van molshopen. Die zie je juist in de winter soms veel verschijnen. De mollen graven zich dan dieper in, waar de grond minder koud en zeker niet bevroren is. Al dat zand moeten ze kwijt en zie: molshopen. De Zoogdiervereniging roept elk jaar op de hopen te tellen. Onlangs was het zo’n mollendag en werden er tachtigduizend hopen gemeld. Zelf zie ik op de meeste graslanden geen molshoop. Er zullen wel geen wormen meer zijn. …

Lees Meer Lees Meer

Ooit heeft een man bedacht dat hij als mens de kroon op Gods schepping was. De mens onderscheidt zich van andere dieren in arrogantie. Het is onwaar: niet de mens maar de slak is de kroon op de schepping.

In mijn tuin zie ik al een paar weken slakken. Jonge wegslakjes en aardslakjes, die grote oranjebruine respectievelijk gestreepte naaktslakken in wording, kruipen door het opkomende lentegroen. Ook vond ik al diverse levendige heesterslakken. …

Lees Meer Lees Meer

Tussen of op het gras ligt een bergje oranje knikkers. Het zijn jonge paddenstoeltjes. Maar ze groeien niet echt in of op dat gras. Onder de knikkers bevindt zich een rottend stronkje loofhout. Daarop groeien en daarvan leven de zwammetjes.

Zoals alle paddenstoelen hebben ze een ragfijn wortelstelsel, zwamvlok geheten. Dat zit in het dode hout. Als de omstandigheden gunstig zijn, groeien er hoeden uit. Die hoeden bevatten de lamellen waarop de sporen zich vormen. Deze knikkerzwammetjes krijgen lamellen die ver uit elkaar staan. Maar ze zijn nog bezig met het opzetten van hun hoeden – die worden wijder en platter. …

Lees Meer Lees Meer

Laatst raakte ik aan de praat met een meneer. Hij begon over ‘de’ politici, die ons een stikstofprobleem voor zouden liegen om ‘de prijzen’ te kunnen verhogen. Welke prijzen? ‘Benzineprijzen. Automobilistje pesten’, vond hij. ‘Ik rijd veel door de provincie en het is overal groen, stikstof is juist goed voor planten.’

Hij leek in mij een medestander te verwachten. Ik probeerde een weerwoord: ‘nou, stikstof is prima, zolang je er niet te veel van hebt. Net als met water: niks mis mee, goed voor planten en dieren, noodzakelijk zelfs, maar als er te veel van is kun je erin verdrinken.’ Maar hij had zich al van me afgewend. …

Lees Meer Lees Meer

Ik werkte in de tuin en vond een rupsje. Volgens mij was het de rups van een eikenbladroller. Die zal verhongeren want normaal gesproken zou ie uit zijn eitje moeten kruipen als de eiken blad vormen. Dat gebeurde altijd eind april en begin mei, de laatste jaren wat vroeger, maar nog wel in april. Ik vond de rups op 10 februari wat me idioot vroeg lijkt. …

Lees Meer Lees Meer

Ze werden afgelopen maanden overal in ons land gezien: barmsijzen. En ze zijn er nog. Dat hadden en hebben we te danken aan winterkou in Scandinavië, Finland en Rusland. Als de barmsijzen daar door hun voorraad zaden heen zijn, of die zaden door sneeuw en ijs niet meer kunnen bereiken, wijken ze uit naar het zuiden. Klimaatvluchtelingen in omgekeerde richting. …

Lees Meer Lees Meer

Kolibrievlinders kijken waar ze hun snuit in steken. Dat lijkt misschien voor de hand te liggen, maar dat ligt het niet. Van insecten werd altijd vermoed dat hun zenuwstelsel niet in staat was tot oog-grijp-coördinatie. Dat is namelijk een ingewikkeld gedoe: het oog moet de objecten in drie dimensies lokaliseren en dat doorgeven aan de hand of ander grijporgaan. Bij kolibrievlinders is dat de proboscis, de holle roltong die ze uitsteken om nectar uit bloemen te zuigen. …

Lees Meer Lees Meer

Ik ben een slechte tuinier. Ik zaai en plant wel eens, maar het meeste verdwijnt weer. Wat blijft, doet het heel goed. Ik beweeg misschien hemel maar zeker geen aarde om een bepaalde plantensoort in de tuin te krijgen. Wat in en op de grond van ons schaduwrijke tuintje gedijt, krijgt de overhand. Ik bemest nooit, ik snoei wat en maai twee keer per jaar, en ik trek soms al te uitbundig gedijende planten uit. Daar kan ik zelfs fanatiek in zijn. In onze toekomstige tuin (we gaan verhuizen) bond ik de strijd al aan met dijkbraam en Japanse duizendknoop, in onze oude tuintje is zevenblad de vijand. Ik maakte er weleens stamppot van. …

Lees Meer Lees Meer