Noem eens wat strandvogels. Op het Hollandse strand stappen zilvermeeuwen door de waterlijn, waar bodemdieren te vinden zijn en eetbaarheden aanspoelen. Op de minst door mensen bewandelde plekjes dribbelen drieteenstrandlopers, de enige strandlopers die liever op het strand lopen dan op het wad of op zoetwaterslikken. Een scholekster vergezelt hen. Boven zee vliegen meer meeuwen, aalscholvers, een rijtje eidereenden. Eén rotgans passeert, de meest zeewaardige van onze ganzen. …
Op het strand spoelen schelpen aan, de uitwendige skeletten van vergane weekdieren. Tussen de Amerikaanse zwaardschedes liggen drie soorten strandschelpen, twee soorten strandgapers, zaagjes, kokkels, nonnetjes, mossels, boormossels, tapijtschelpen, otterschelpen en een paar verrassingen: een verse, onbeschadigde klep van een Noorse hartschelp en een eveneens kakelverse fuikhoren, een stevig slakkenhuisje dat drie keer zijn eigen formaat aan zeepokken bij zich heeft. Misschien belemmerden die zeepokken hem zo, dat ze zijn dood werden. …
Achter het huis ligt een zandige bouwplaats temidden van een stenige woonwijk. Zand en steen en 1 boom, in de tuin. Het is een grote conifeer , een zware jongen wiens kruin tot de derde verdieping van het huis reikt. Ik logeer in dat huis en zie tegen de avond de vogels naar bed gaan. Twee Turkse tortels begeven zich een paar minuten na elkaar in de boom. Ze zijn niet meer te zien. Zo’n boom is een uitstekende schuilplaats. Niet dat er roofvogels zijn. Wel zitten er twee kauwen op de dakgoot. Die overwegen vast een nest onder de dakpannen. …
Het ijs knispert, een zacht geluid dat hoorbaar is omdat het zo stil is. Windstil, geluidsstil. Het water in de baai ligt er roerloos bij tussen een geel-met-groene wand van steile bergen. In hun plooien liggen witte slierten sneeuw van vorig jaar. Op hun kruinen en schouders is verse sneeuw gevallen. Donkere wolken schuiven er traag overheen. Ze zien er dreigend uit, maar krijgen een allengs fellere gouden rand. Dan knipoogt de zon er tussendoor. De zon staat laag. De zon staat altijd laag in Spitsbergen. …
Voor natuur hoef je niet veel te doen, dacht ik altijd, je kunt beter veel niet doen dan wel, de natuur groeit en bloeit zelf wel. Vroeger werd natuur beschermd tegen mensen en machines. Daarom bekruipt mij soms twijfel als ik doordeweeks en buiten het toerismeseizoen door het bos, over de hei of langs de rivier wandel. Meestal kom ik rupsbanden, graafarmen en machinegeronk tegen. Volgens natuurbeheerders is zulke bedrijvigheid van tijdelijke aard. Even de randvoorwaarden regelen. Maar onze neerslag blijft stoffen aanvoeren die behalve landbouwgrond ook de natuur bemesten. Om dat te compenseren, kun je bezig blijven met tijdelijk aardlagen afgraven. Andere gebieden moeten worden herschapen tot wat alvast op schitterende kleurenplaten wordt vertoond. Wat er niet inpast, moet weg. …
Tien maanden geleden zag ik mijn laatste vos, bij Nieuweschans. De vos was totaal niet schuw, liep op een meter of twintig afstand en negeerde mij volkomen. Mijn voorlaatste vossen zag ik in de Kennemerduinen, de Amsterdamse Waterleidingduinen, het Horsterwold, de Oostvaardersplassen, aan de Groninger noorddijk en in het Lauwersmeer. Dan zag ik er nog een paar in het buitenland. Al deze vossen waren niet schuw en negeerden mij, op één na, of beter: twee. Twee vossen in de Waterleidingduinen waren zo tam, dat ik ze had kunnen aanraken. Er stond ergens een bordje dat je geen vossen mocht voeren, dus voeren zal de reden hunner tamheid wel geweest zijn. De andere vossen trokken zich gewoon niets van mij aan. …
Life on Earth is de nieuwste natuurserie van de Natural History-unit van de BBC. Het is weer verbijsterend mooi en razend knap gefilmd. Maar helaas heeft de EO er een eigen stem aan gegeven. Zodat je overbodig geneuzel hoort in plaats van het tong-in-wang-Engels van David Attenborough.
Het viel uw tv-commentator Willem Pekelder ook al op: een natuurfilm met vaagtaal. De brandganskuikens die uit hun nest 120 meter langs scherpe rotspunten moeten springen, staan volgens de EO ‘voor een uitdaging’. Later hoeft een jong stokstaartje niet zo te aarzelen, want ‘zijn tante heeft aangegeven dat’ hij al mag toeslaan. …
U moet ervoor hurken, bukken, knielen, anders vallen de bloempjes van de kleine veldkers u niet op. De zaadjes van vorig jaar hebben geworteld, de blaadjes stonden al een tijd als veelbelovende rozetjes klaar. Vroeger zag ik die blaadjes wel eens voor pinksterbloemen aan. En in die verwarring was ik blijkbaar niet de enige, want Friezen noemen het plantje Lytse pinksterblom. In het Duits luidt de naam Behaartes Schaumkraut, wat me in eerste instantie aan behaard schaamkruid doet denken, maar dat zal mijn verdorven geest wel zijn. …
Het was koud, maar de zon straalde uit een blauwe hemel en uit de wind was het lekker. Ik maakte één van mijn geliefde rondes. Aan de zuidrand van het loofbos hoopte ik op het eerste klein hoefblad, maar dat bleef zitten waar het zat: in de grond. Dat bos is niet zo spannend (hoewel mijn zoon daar hutten bouwt en er kamperende zwervers, dubieuze gereedschappen en een kleine wietplantage ontdekte). Maar in de bosrand staan kornoeljes en meidoorns, met in de kale takken de vogelnesten van vorig jaar. Er staat een grote eik uit de pas, hij wil zijn blad maar niet verliezen. Bruin en verdord ritselt hij tussen het stille winterhout. …
Voor een grijs vogeltje vind ik de grijze junco kleurig. Kastanjebruin is zijn rug, als een mus. De rest is grijs, maar wel minstens vijf tinten grijs. Langs zijn staart gloort een zoompje wit. En zijn dikke, stompe snavel is geelroze.
De grijze junco haalde gisteren deze krant al, in een bericht van uw correspondent Karin Sitalsing die er als de kippen bij was om deze vogelsoort af te vinken. Ik kwam haar tegen en we keken hoofdschuddend naar de rij vogelaars achter hun kapitale verzameling geslepen glas. Zelf was ik natuurlijk één van die vogelaars. Als er zo’n zeldzame vogel op tien minuten fietsen van huis zit, ga ik kijken. Een grijze junco was één keer eerder in Nederland gezien, in 1962. …