Sommige veehouders en akkerbouwers werken met hart voor dieren, gewassen, landschap, natuur en milieu, en willen de bodem van hun boerderij beter achterlaten dan dat ze hem aantroffen. Niet alleen uit overtuiging maar ook uit noodzaak. Intensieve landbouw put de bodem uit. Volgens de FAO is een derde van ‘s werelds landbouwgronden al onbruikbaar, en de rest wordt in hoog tempo opgemaakt.

Volgens de documentaire Eat more trees van Arne Focketyn en Louis De Jaeger verdwijnt elk jaar 24 miljard ton vruchtbare bodem door roofbouw, grondbewerking, droogte, water en wind. Dat zijn dertig voetbalvelden per minuut.

Eat more trees volgt een Spaanse akkerbouwer en zijn Nederlandse vrouw, die in het verdrogende Zuid-Spanje het tij willen keren. Er is niet genoeg water meer voor intensieve landbouw, dus stappen ze over van een monocultuur naar regeneratieve landbouw met meerdere gewassen, zodat er altijd wel iets is wat de droogte doorstaat. Ze herstellen het gemengde bedrijf, planten een voedselbos en pleiten voor meer bomen: fruitbomen, kastanjebomen, steeneiken.

Maar tegen sla- en broccolimagnaten kunnen ze nauwelijks op. Zoals pioenroos- en lelietelers in Nederland, zo zuigen in Spanje die hebzuchtigen het leven uit de grond. Ook de in cellofaan verpakte broccoli die wij onze kinderen voeren, komt daarvandaan. Zoals de bloemen bij ons, leveren die groenten in Andalusië een fortuin op. Dat lukt een jaar of vijf, daarna blijft er een van plastic vergeven woestijn achter. De teelt begint namelijk onder plastic, dat niemand opruimt.

De rivier die het land van

de hoofdpersonen van water voorziet, is door de roofbouw gekrompen van 35 tot 5 kilometer lengte, de hoeveelheid water die uit de bron komt is gedecimeerd. Over een tijdje is er geen druppel meer, en verlaten de sla-magnaten de zelfgemaakte woestijn om elders land te pachten.

De hoofdpersonen uit de film gaan dapper door en vergroenen hun omgeving. Jammer genoeg wordt gesuggereerd dat verandering begint bij ander inkoop- en eetgedrag door particulieren. Terwijl dat juist altijd de smoes is van de intensieve landbouw: de consument koopt het dus moeten we wel.

Maar afgezien daarvan is het een inspirerende film die vanaf 2 juli in dertig bioscopen draait.

(Natuurdagboek Trouw, maandag 22 juni ’26)