Meestal vind ik ze in september maar nu zag ik op 15 juni al de eerste grote parasolzwam. Hij stond op een plek waar ik elk jaar grote parasolzwammen zie staan, en was nog ‘in de knop’. Als een kippenbout stond ie met zijn bolle hoed op zijn ranke steel; een drumstick zogezegd.

De hoed werd nog bol getrokken door een vlies, het zogenoemde velum, dat na twee dagen opengescheurd bleek, en de hoed had zich ontvouwd. Er bleef een soort rokje om de steel zitten, nogal hoog, omdat die steel zo lang is. Grote parasolzwammen staan op hoge poten.

Grote parasolzwammen hebben beige hoeden met donkere schilfers. Die hoeden zijn eetbaar, tot kort nadat ze zijn uitgevouwen. Ik heb ze wel eens geprobeerd. Er zat niet veel smaak aan, maar met een lading zout, peper en knoflook was het best lekker. Het voordeel is dat je na één hoed vol zit – de hoed heeft het formaat van een pizza. Het nadeel is dat je je zou kunnen vergissen en de erop gelijkende knolparasolzwam naar binnen werkt. Als zwam in de dop lijkt de knolparasol op zijn grote neef, en consumptie ervan leidt tot hevige buikkrampen, tenzij hij heel goed doorbakken is.

Lekker laten staan, zou ik denken. Mooi gezicht ook nog. Die grote parasolzwam kan wel veertig centimeter hoog worden en ook veertig centimeter breed! Met zulke enorme hoeden staan ze elkaar vaak in de weg, maar dan plooien ze zich noodgedwongen, zodat de hoeden scheef op hun kant staan.

De zwam op de foto had de pech reeds in zijn nog jonge drumstick-fase een plastic tas te ‘vangen’. Die was met zijn handvat over hem heen geraakt en wapperde als een vlag in de wind. Ik heb de zwam ervan bevrijd. Plastic maakt meer kapot dan je lief is.

Bloemen, insecten en vogels neigen naar vervroeging van hun activiteiten, vanwege de voortschrijdende opwarming van de aarde. Paddenstoelen doen dat ook, maar deze lente was niet zo heet. Maar wel nat, althans de laatste weken. Hoe dan ook zag deze zwam kans op een vroeg ontluiken. De zwam leeft hoofdzakelijk in de grond, de zichtbare paddenstoel is niet meer dan een soort vruchtbeginsel, dat de sporen vormt.

Grote parasolzwammen verteren dood gras. De zwam op de foto heeft de mazzel dat er net gras is gemaaid, netjes om hem heen.

(Natuurdagboek Trouw, vrijdag 19 juni ’26)