In mei, leggen alle vogels een ei. In juni wordt gevoed, en raken ze uitgebroed. Op de basisschool werd ons scholieren soms het vak kennis der natuur bijgebracht, waarvan het woord kennis een overstatement was. Zo werd ons verteld dat zoals mensen in een huis en vossen in een hol, vogels in een nest wonen.

Vogels wonen echter niet in een nest, maar komen in een nest ter wereld als ei, worden als kuiken opgevoed en vliegen dan uit. Met een paar weken, hooguit twee maanden, is het wel bekeken. Een nest werd altijd afgebeeld als een hoopje takjes op een grote horizontale boomtak. Een vink doet zoiets, een duif ook, maar menige vogel neemt het nestelen serieuzer.

Merels en zanglijsters vervlechten hun nest in dicht gebladerte, lijsters polijsten de binnenkant glad in de vorm van een halve bol. Zwartkopjes verstoppen hun nestje goed in grassen en andere vegetatie op of vlak boven de grond. Graspiepers nestelen in een kuiltje in de grond. Wilde eenden leggen eieren ook op de grond, in weelderige oevervegetatie. Eksters maken hoog in een boom een enorme bal van takjes, met een zijingang. Ransuilen en kraaien willen zo’n nest best inpikken. Zwaluwen metselen nesten tegen plafonds en overstekken.

Spreeuwen, mezen en mussen broeden in holen. Hol is een breed begrip. Holen kunnen de weggerotte of uitgehakte holten in boomstammen zijn, de ruimten onder dakpannen, een bloempot of een nestkast. Brievenbussen zijn voor een op holen beluste vogel ook een soort nestkasten: een hol van een geschikt formaat, met een opening. Dat die opening een gleuf is en geen rond gat, deert een mus, mees of spreeuw niet.

Dries van Velzen zag vorig jaar bij Hulst op zijn uitlaatronde met de hond maar een brievenbus die door kool- of pimpelmezen bewoond werd. De menselijke bewoners van bijbehorende panden hadden de brievenbus voorzien van een waarschuwing voor de postbode. Een verademing tussen de gebruikelijke onverdraagzaamheid jegens lawaaiige of poepende vogels. Je zou ze een kaartje sturen!

(Natuurdagboek Trouw, woensdag 18 juni ’25)