Bij ons in de tuin zijn hertenzwammen te vinden. Ook buiten de tuin zijn ze te vinden. Ze variëren nogal in formaat en bruintint. De ene hertenzwam vind ik veel mooier dan de andere. De zwam op de foto is vlak voor de nachtvorst gekiekt, maar heeft de vorst aardig doorstaan. Het verval zou ook zonder nachtvorst wel zijn ingetreden, want lang bestaan zwammen doorgaans niet in volle glorie. …
Sinds kort hebben we op een strategische plek een camera opgehangen, die foto’s neemt van wat er beweegt. Dag en nacht. Het is verrassend hoeveel vogels er overdag voor de lens poseren. Nu zitten er sinds een paar weken ook opvallend veel vogels in de tuin: kool- en pimpelmezen, vinken, merels en roodborstjes vormen de hoofdmoot.
Maar dat die vogels zo vaak onder dicht struikgewas voedsel zoeken, had ik niet verwacht. Het opmerkelijkste fotomodel vind ik een holenduif, die zich eenmalig liet kieken.
Zo’n camera is bedoeld als detector van wild. Welke dieren struinen er over ons erf? We wonen aan de rand van een dorp en volgens sommigen wemelt het van de reeën, hazen, eekhoorns, vossen, steen- en boommarters en zijn er zelfs dassen, otters en wolven gesignaleerd. …
Aan de plafonds in ons huis hangen spinnen met een klein lijf en lange dunne poten. Ze lijken wat op hooiwagens, maar wie een bril opzet, ziet de verschillen. Twee daarvan betreffen het gedrag. Hooiwagens kruipen buiten over muren, spinnen hangen binnen aan hun slordige web met veel losse flarden. Hooiwagens houden zich stil of rennen weg als je ze aanraakt, de spinnen beginnen als een gek te trillen. Ze heten dan ook trilspinnen. De trillende eigenschap zal door velen niet worden uitgelokt, want die velen zijn als de dood voor spinnen. …
In hun boek De ijsvogel (Atlas Contact €26,99), dat vandaag verschijnt, gaan Jean-Pierre Geelen en Saskia van Loenen vaak op zoek naar ijsvogel(s) die ze dan toch niet zien. Het zich lastig laten zien is typerend voor ijsvogels, en dat komt niet alleen doordat ze zeldzaam zijn. De kleurrijkste vogel van Nederland blijkt zich met felle kleuren en al onzichtbaar te kunnen maken. De smaragd flitst de bocht om, of in een over het water hangende wilg, en weg is ie.
Als jonge vogelaar had ik binnen de kortste keren tweehonderd soorten ‘verzameld’. De ijsvogel echter kreeg ik maar niet te zien. IJsvogels kijken vereist een langere leerweg dan vogels kijken in het algemeen. Ik deed in het buitenland de nodige ijsvogelervaring op. Pas eind jaren ’90 zag ik mijn eerste in Nederland. Diezelfde nazomer zag ik er vervolgens nog vier, op andere plekken. …
Tijdens elke wandeling kom ik graafmachines tegen, die sloten uitbaggeren. In de herfst baggeren drie enorme graafmachines plus een kleine de poldersloten uit. Dat gebeurt in opdracht van het waterschap. Iedere zomer groeien de sloten weer dicht, en dat mag niet, vanwege de discutabele aanname dat begroeiing de doorstroming belemmert.
De machines rollen op hun rupsbanden over de oevers. De grote schrapen de sloot in één haal leeg: beide taluds en het water ertussen. De modder wordt met planten en al op de kant gedumpt. De oevers vallen niet onder de jurisdictie van het waterschap, die zijn van Natuurmonumenten. Natuurmonumenten laat de meeste bagger liggen. Het wordt jaarlijks een iets dikkere brij, met nog ruigere vegetatie. …
Op 20 november wandelde ik weer eens langs het Frieseveen en zag ik in de verte het arendsnest weer. Waren ze terug? Ze waren terug! Huh, maar het nest was met boom en al omgestormd. Dan hebben ze snel een nieuw nest gemaakt, nog niet zo groot als het vorige, al schiet het aardig op. Daar moeten ze al dagen mee bezig zijn geweest. Nestelen in november – je kunt maar beter vroeg beginnen! …
Veel vlinders zijn felgekleurd, waarbij oranje vaak de hoofdkleur is: grote en kleine vos, distelvlinder, oranje zandoogje, gehakkelde aurelia, atalanta, argusvlinder, alle parelmoervlinders. Het oranje van parelmoervlinders neigt soms naar geel, evenals dat van de oranje luzernevlinder. De dagpauwoog kiest juist voor rood, met grote nepogen.
Al die uitdossingen zijn ‘bedoeld’ om (vogels) af te schrikken. ‘Bedoeld’ staat tussen aanhalingstekens, omdat vlinders zich waarschijnlijk niet bewust zijn van hun opvallende uitdossingen. Ze kregen die omdat ze er evolutionair voordeel uit haalden.
Felle kleuren, zeker in de combinatie oranje of geel met zwart, zoals de meeste soorten doen, zouden niet alleen een verrassingseffect sorteren, maar ook geassocieerd worden met gevaar. …
Even dacht ik bij de naam zwamgast aan een stamgast die veel kletst. Maar nee, de naam verwijst naar de twee soorten paddenstoelen die in Nederland op andere paddenstoelen groeien. Het betreft de poederzwamgast en de plaatjeszwamgast. Hoewel er veel meer soorten paddenstoelen op levende, stervende of dode boomstammen groeien, worden die zwammen echter vreemd genoeg geen stamgasten genoemd.
In het bos snuffelt onze hond soms graag van het pad af en ik laat haar wel eens haar gang gaan. De hond kan een grote opwinding aan de dag leggen over het geurspoor dat ze volgt. Zelf ben ik meer bezig met een gehurkte doorgang vinden en voorkomen dat het avontuur strandt in een dubbel loopje om een boom of braamstruik heen. …
Soms krijg ik van een lezer diens schelpenverzameling aangeboden. Ik sla die aanbiedingen meestal af of sluis ze door naar een kennis die al een grote verzameling heeft, maar waar altijd wat bij past. Bovendien geeft hij voor zijn werk veel natuurvoorlichting aan kinderen, bij wie schelpen gretig aftrek vinden.
Mijn eigen schelpenverzameling heb ik al een paar keer gesaneerd, om ruimte te sparen. Ik had bijvoorbeeld van tientallen vakanties op Schiermonnikoog een doos met een vergelijkbare inhoud. Dat kon wel een onsje minder. De afdankertjes gingen naar beginnende verzamelaars of belandden op een schelpenpaadje. …