Even dacht ik bij de naam zwamgast aan een stamgast die veel kletst. Maar nee, de naam verwijst naar de twee soorten paddenstoelen die in Nederland op andere paddenstoelen groeien. Het betreft de poederzwamgast en de plaatjeszwamgast. Hoewel er veel meer soorten paddenstoelen op levende, stervende of dode boomstammen groeien, worden die zwammen echter vreemd genoeg geen stamgasten genoemd.

In het bos snuffelt onze hond soms graag van het pad af en ik laat haar wel eens haar gang gaan. De hond kan een grote opwinding aan de dag leggen over het geurspoor dat ze volgt. Zelf ben ik meer bezig met een gehurkte doorgang vinden en voorkomen dat het avontuur strandt in een dubbel loopje om een boom of braamstruik heen.

Een enkele keer brengt ze me toevallig in aanraking met een mooie paddenstoel en deze keer is dat een zwamgast! Of het een poederzwamgast of plaatjeszwamgast is, weet ik niet, maar vermoedelijk is het de eerste. Die is namelijk een stuk minder zeldzaam, al zijn beide soorten achteruitgegaan als gevolg van stikstofregen en daardoor de verruiging van de bosbodem.

Beide zwammetjes zijn klein en witachtig, groeien graag in beukenbossen en leven op/van dode zwammen, vooral die uit de familie der russula’s. Ik zag geen plaatjes onder de hoedjes, maar misschien waren die al weggerot of zag ik ze over het hoofd – lang heb ik er niet bij stilgestaan. Want de hond mag dan voorgaan, als ik hurk bij een paddenstoel, wil ze beslist uitgebreid besnuffelen wat de baas zo aandachtig bekijkt. Ik heb dan ook veel foto’s van een paddenstoel met een hondenneus. En hoe behoedzaam ze meestal ook snuffelt, ik wilde geen risico lopen dat de hond deze zwamgastjes zou omkegelen.

Ik vind weleens beschimmelde zwammen die er als een rottende brij uitzien. Een zwamgast is toch van een andere orde. Op de foto is (hopelijk) te zien hoe twee rijtjes zilverwitte zwammetjes de omgevallen hoed van een grotere zwam bevolken. Paddenstoelenkenners worden meestal blij van de vondst van een zwamgast. Ik ook. De hond zal het liever worst wezen.

(Natuurdagboek Trouw, donderdag 20 november ’25)