Lunchroom- Koos Dijksterhuis I NH Radio
Of te bekijken en te beluisteren hieronder of via youtube:
Of te bekijken en te beluisteren hieronder of via youtube:
Over schelpen en schelpen zoeken. Terug te horen via uitzending gemist vanaf eerste uur Vroege Vogels Radio, 17 april 2022, vanaf 7 uur 10min 55 sec (duur: ca 10 minuten).

De gele dovenetels komen tot bloei, ook die in mijn tuin. Dat zijn afstammelingen van de gele dovenetels die ik op mijn elfde uit het hondenpoepbosje Klein Zwitserland bij Amersfoort haalde. Ik liep veel door het bos, liet er honden uit, bouwde hutten en verzamelde tamme kastanjes. En dovenetels. Mijn vader had eens een pol bosanemonen meegenomen voor in de tuin, en hij bracht mij op ideeën.
Gele dovenetels zijn, net als witte en paarse dovenetels, heel algemeen. Hun bladeren lijken op brandnetelbladeren maar ze hebben geen netelharen en laten bij aanraking geen brandblaartjes achter. Een dier dat of een plant die niet prikt noemt men blind of doof, geen idee waarom. Blinde bij, dovenetel. …

In het Natuurdagboek van gisteren schreef ik dat de eerste zwartkopjes gesignaleerd zijn. Ik had het stukje nog niet ingeleverd, of ik hoorde mijn eerste zwartkop dit jaar. De heldere zang, lijkend op een merellied, maar sneller en niet zo melancholiek, schalde uit de top van een nog kale boom.
Zwartkopjes zijn zo groot als koolmezen. De mannetjes zijn grijs met een zwarte pet tot aan de ogen. De meeste overwinteren in het buitenland, van Zuid-Engeland tot Marokko. Eind maart / begin april zoeken ze hun broedgebied op. De mannetjes komen het eerst aan, zoeken een geschikte plek en beginnen te zingen, om maar geen arriverend vrouwtje te missen. De vrouwtjes laten zich toezingen maar zingen zelf niet. Zij hebben geen zwarte, maar een bruine pet. …

In april barst de vogeltrek los. Dat zal ook dit jaar weer gebeuren, voorspel ik, al gebeurt het nu nog niet. Dit is een controleerbare voorspelling; kom daar bij Nostradamus of Jomanda eens om. April duurt nog vier weken en in die tijd arriveren de eerste gekraagde roodstaarten, vliegenvangers, boompiepers, grasmussen, braamsluipers, boomvalken, purperreigers, koekoeken, nachtegalen, huiszwaluwen en gierzwaluwen. En vele andere. …

In het akkerland van Muntendam in Oost-Groningen zijn in 2009 en 2018 bijna honderd ongebruikte hoekjes met een omvang van elk tien tot honderd vierkante meter beplant met struwelen van onder meer meidoorn, hondsroos, vuilboom, liguster, vlier en lijsterbes. Deze groene oases verleidden 34 paren grasmussen en 27 paren geelgorzen tot broeden; voor beide vogelsoorten een aantalsverdubbeling.
Zoals alle vogels van het boerenland hebben geelgorzen en grasmussen het niet overal zo gemakkelijk. Niet dat ze zo kieskeurig zijn, maar als het landschap slechts uit één gewas bestaat, houdt het zelfs voor deze relatief gemakkelijke kostgangers op. Omgekeerd zijn ze eenvoudig te paaien, zo blijkt uit dit experiment van Kenniscentrum Akkervogels Grauwe Kiekendief met wetenschappers, burgers en akkerbouwers. Zij publiceerden hun bevindingen in De Levende Natuur. …

Er zat een vlindertje op het raam. Met gespreide vleugels hield ie zich roerloos tegen het glas. Zat ie binnen of buiten? Buiten, ik keek tegen zijn of haar onderkant aan. Voor de foto liep ik naar buiten, waar ik op mijn tenen stond en de camera optilde, want het beestje zat hoog. Even later kon ik hem benoemen als zwartkamdwergspannner, niet te verwarren met de zwartvlekdwergspannner. …

Voor een digitalentloos wezen als ik is het wennen om een ringcode in te voeren op geese.org. Maar ik kom zoveel knobbelzwanen en soms wilde zwanen en ganzen tegen met een pootring waarop een code staat, dat ik van lieverlee de weg vind op die website.
H460 zou ik dagelijks kunnen invoeren, want die heeft zich in de vijver achter ons huis gevestigd. H460 is een jonge knobbelzwaan die vorig jaar uit het ei kroop en nu op eigen vliezen staat. Zij (of hij?) peddelt rustig heen en weer, waggelt traag de oever op, poetst zich een tijdje en zet of legt zich dan te ruste, met de buik op de grond en de poten met ring en al eronder. ’s Avonds begeeft H460 zich naar de oever aan de overkant, waar ze het zich in het ondiepe water gemakkelijk maakt. Ze zit daar onder een boom; zou ze dat prettig vinden of is het alleen praktisch vanwege een te water uitstekende boomwortel waar ze op kan steunen? …

Tijdens twee boswandelingen zag ik goudvinken. De eerste keer zes, de tweede keer twee. ’s Winters zijn er meer goudvinken in Nederland dan ’s zomers, met overwinteraars erbij, maar dit leken me blijvers. Ze waren bezig met de andere kunne, en er waren evenveel mannetjes als vrouwtjes. Maar wacht: ik herinner me dat ik goudvinken ook in de herfst en winter vaak gepaard zie. Even een boek pakken: ja, goudvinken kiezen in de herfst een partner. Dan zijn ze op elkaar ingespeeld als er in april gebroed wordt. Ze broeden in dicht struikgewas, anders dan gewone vinken die het hogerop zoeken. …

Acht jaar geleden voer ik mee met een vogelvaartocht op het IJsselmeer, georganiseerd door Debby Doodeman. Ze nam een foto van me voor een smoelenboek vol vogelaars. Later volgden er vragenlijsten. Dat boek is nu eindelijk verschenen. En het is veel meer dan smoelenboek. Vogelaars (nooit) uitgevogeld (KNNV, €20) is een soort inventarisatie van ’s lands vogelaars. …