Koos Dijksterhuis

Hoewel ze familie zijn van watermunt en wolfspoot, lijken ze meer op kattenstaarten, en ze groeien ook aan de waterkant, maar ze bloeien in minder uitbundige bossen in minder uitbundig roze. Lila zijn de moerasandoorns. Ideale planten voor de vijver of (vochtige) tuin, je hoeft er nooit iets aan te doen, ze komen ieder jaar terug en als ze zich al te voortvarend vermenigvuldigen, zijn ze gemakkelijk terug te dringen. Althans, voor een tijdje. Moerasandoorns vormen knolletjes en die lopen volgend jaar weer even scheutig uit. Dat maakt de plant tot een berucht akkeronkruid. …

Lees Meer Lees Meer

Er is een tijd geweest dat mannen de kost verdienden, de poen binnenhaalden, brood op de plank brachten, terwijl vrouwen de kost bereidden, de poen uitgaven en het brood smeerden. Bij veel dieren zie je die tweedeling, al zijn er tal van geëmancipeerde soorten die de rollen omdraaien of de taken verdelen. Van visdiefjes vissen man en vrouw beiden voor de kost, net als mensen. En net als mensen neemt de visdiefman vaker het initiatief tot ware liefde dan de visdiefvrouw. Die vindt dat meestal prachtig. Ze schreeuwt om aandacht, bedelt om een visje. …

Lees Meer Lees Meer

Een tijdje geleden schreef ik dat de meerkoeten naast ons huis zeven jongen hadden. Zeven zijn er veel. Binnen een dag of vijf waren ze allemaal op. Meeuwen, katten, kraaien, reigers. Na een tijdje zaten ze weer op het nest en waren ze onwaarschijnlijk intolerant tegen passanten. Vooral de buurkoeten kregen ervan langs als ze op minder dan zo’n dertig meter waagden te komen. Onderling hield het broedende meerkoetenkoppel vrediger contact. Ik hoorde de ander soms van verre antwoorden op de roepjes van de een. …

Lees Meer Lees Meer

Ooit leefde ik een tijdje als asceet. Ik dronk zelfs geen koffie. Wel dronk ik bamboe. Bamboe was namaak-oploskoffie of oplos-nepkoffie. Dubbel beroerd, zult u denken, maar het kostte niet weinig want het kwam uit de natuurvoedingswinkel. En ekoproducten zijn duurder dan milieuverwoestende producten. Wie het milieu niet verwoest, moet nou daar nou eenmaal voor boeten. …

Lees Meer Lees Meer

Landkaartjes zijn vlinders. Ze zijn niet zeldzaam, ze leggen eitjes op brandnetel en aan brandnete ls is geen gebrek. Je kunt ze iedere lente en iedere zomer zien in bossen, langs bosranden en op ruige velden. Tussendoor, eind juni, zijn ze er even wat minder. Landkaartjes hebben twee leef-tijden en ook twee leef-vormen. …

Lees Meer Lees Meer

Bij vrienden staat de vijver vol ontwapenende, gele bloempjes. Maar pas op: onder water hebben de bloempjes een partij gewiekste  vallen op scherp staan. Eivormige ballonnetjes met een deurtje vol antennes. De ballonnetjes staan onder druk van het water. Ze worden een beetje samengeperst, waar ze handig gebruik van maken. Zodra de antennes een klein vlokreeftje, wormpje, een muggenlarve of soms zelfs kikkervisje voelen, klapt het deurtje open, zuigt de lege ballon zich barstensvol, waarna de nieuwe inhoud het deurtje weer dichtduwt. De watervlo of worm zit gevangen en wordt verteerd. Blaasjeskruid is dus een vleesetende waterplant. …

Lees Meer Lees Meer

Drie zomers ploeterde ik met bioloog Jeroen Reneerkens op Groenland door de sneeuw en modder over de toendrabergen, om drieteenstrandlopers te bestuderen. Er waren geen voetbalcompetities, geen tv, internet, e-mail, telefoon, krant of deurbel. Geen auto’s, geen winkels, niets. Wel een verpletterend mooi, woest landschap met glinsterende fjorden en ijsvelden in een immer lage zon. Met walrussen, poolvossen, poolwilgjes, klaprozen, muskusossen, poolparelmoervlinders en muggen, miljoenen muggen. …

Lees Meer Lees Meer

Om met een paar vlinderaars nachtvlinders te vangen vervoeg ik mij om tien uur onder een oranje avondlucht op de afgesproken plaats in het Knarbos.

Niemand te zien.

Ik rijd naar een andere plek, een kilometer verderop, waar ze eveneens regelmatig nachtvlinders vangen. Ook niemand. Er dartelen twee nachtvlinders rond. Ik keer terug naar de afgesproken plek, waar de oranje hemel diep rood kleurt. De laatste merel zingt zijn melancholische lied en ik drink een glas wijn. Die wijn heb ik meegenomen. Ik heb van alles meegenomen, want ik blijf in de auto slapen. Ik wandel een bospad op en af, passeer een open plek, zie de eerste ster: Venus, in het noordwesten. De eerste en felste sterren zijn vaak planeten. De laatste bosvogel die ik hoor, is een nachtegaal. Dat stemt mij tevreden. Struin ik eens ‘s nachts door het bos, hoor ik een nachtegaal. …

Lees Meer Lees Meer

Elke zomer gebeurt het weer: de eerste zwanebloem. Een paars met roze waaier op een hoge stengel in een sloot. Prachtig. Ik wilde ze zo graag in de sloot naast ons huis, dat ik verderop een zwanebloem lostrok en bij ons vrijliet. De plant redde het niet. Misschien was het water nog te schoon. We hadden toen één van de schoonste wateren van Nederland, dankzij het waterzuiverende rietveld waar het wijkwater doorheen cirkelde. Zwanebloemen willen graag wat voedingswaarde in het water en stellen het op prijs als de bodem soms wordt omgewoeld. Later werd de bodem omgewoeld door een brullend baggervaartuig. Het zuiverende rietveld werd elk jaar te kort gemaaid, zodat het riet rotte en het water vies werd. Krabbescheer en andere kwetsbaren trokken zich terug. Zwanebloemen verschenen. Ik kreeg er een paar van de buurvrouw voor mijn verjaardag. Als ik landplanten krijg voor in de tuin, worden die altijd meteen opgegeten door slakken. Waterplanten leken me een duurzamer cadeau. …

Lees Meer Lees Meer

Weinig standvogels zijn zo standvastig als de groene specht. Ik zag er van de week twee. Ik vind ze prachtig, met hun rode pet op hun groene pak. Op de Groninger klei bij mij thuis zijn geen groene spechten. Maar ik was in een bos op zandgrond. Ik zag een glimp van een vogel boven de bomen. Het was geen duif of gaai. Het was iets ongebruikelijks. Daar golfde hij reeds het pad over, een groene golf. Spechten vliegen in sinuscurven. Ik zag hem niet weer, maar een half uur later zag ik een andere groene specht. Of was het toch dezelfde? …

Lees Meer Lees Meer