Deze zomer zie ik meer gamma-uilen dan andere zomers. Gamma-uilen zijn nachtvlinders die ook de dageraad niet schuwen. Ze zijn tam en tot in de stad te vinden op bloemen. Ik zie ze veel op watermunt. Ze poseren niet netjes voor een foto, maar zijn beweeglijk en laten hun vleugels meestal razendsnel vibreren. …
Woeste wolken boven de Balg. Foto Koos Dijksterhuis
Op Schiermonnikoog wil ik naar de oostpunt. Ideaal zou zonnig weer zijn, met een briesje uit het oosten en eb in de namiddag, om met rugwind langs de waterlijn terug te fietsen. Maar er waait een hardnekkige westenwind. Ik fiets tien kilometer over het strand langs de opkomende vloed, om bij paal 15 niet verder te kunnen fietsen.
Ik loop een kilometer, laat de fiets bij paal 16 achter, en begroet een jonge zeehond die met zijn vinnetje zwaait. Ooit markeerde paal 16 de oostpunt, maar intussen is er vijf kilometer strand aangeslibd: de Balg, waar zand, zon, wind en zee vrij spel hebben, waar duintjes ontstaan en waar schelpen ondergestoven worden. Ook het vele afval uit zee verdwijnt onder het zand. Toch zie ik er nog van alles uitsteken, vooral visnetten. …
Op Schiermonnikoog zijn veel bijzondere bloemen te vinden. Op één plek staat een enorme plant met forse, gele bloemen die op paardenbloemen lijken. Hij staat op de fietsenstalplek bij de duinovergang naar het Badstrand. Het is een Griekse alant.
Hoe zou daar een Griekse alant verzeild raken? Misschien heeft iemand er zaad laten waaien. Hij staat er al een paar jaar en heeft het reeds geschopt tot de verspreidingsatlas van Floron. …
De Schiermonnikoger botanist Wim Penning brengt de eilander flora in kaart en houdt de zeldzame soorten bij. Dat is een heel karwei op Schier, waar zeldzame planten talrijker lijken te zijn dan algemene. Maar soms ontdekt hij een ook voor Schier uitzonderlijke zeldzaamheid.
Bij paal 1 wist hij een zeemosterd te staan. Even verstond ik “zeemonster”. Ook de spellingscontroleur op mijn computer denkt dat ik zeemonster bedoel. Zo’n spellingschecker verandert woorden als je niet oplet. Zeemosterd blijkt ook niet de officiële naam, dat is zeeradijs. Zeeradijs met gele bloemen die lijken op mosterd, raapzaad, koolzaad en herik. Hij is dan ook sterk verwant aan knopherik. …
Op Schiermonnikoog kijk ik of Wim en Stella thuis zijn. Jazeker, Stella staat buiten met een schaal waarover ze een doek heeft gedrapeerd. Wim komt aanzetten met een ladder…
Ik blijk als geroepen te komen want Wim (naar eigen zeggen 84, maar volgens mij hooguit 74) dreigt die ladder te bestijgen. Stella (veel jonger) ziet mij dat liever doen. Ze gluurt even onder de doek. Daar koestert ze een jonge zanglijster. “Die is uit het nest gevallen! Ik hoorde een bons en hij lag op de grond.” …
In zee zwemmen vind ik toch wel de fijnste vorm van zwemmen, zeker in een speelse branding. Op een zonnige dag met een zacht briesje ga ik op Schiermonnikoog te water met iemand die al tot heur slanke taille in zee staat. Het water blijkt frisser dan verwacht. De ondiepe binnenzeeën waar ik eerst doorheen waad zijn warmer en daar vindt een explosie van garnalen plaats. Ze schieten alle kanten op. …
De spreeuwen zwermen en het lijkt of ze zwermen zoals ze nog nooit gezwermd hebben. Spreeuwen zwermen altijd graag, behalve als ze broeden, maar nu, na het broedseizoen, zijn er twee keer zoveel spreeuwen als in de lente, en de eerste herfsttrekkers uit het oosten zijn gearriveerd. Overal waar bessen rijpen, zijn spreeuwen te verwachten. …
Roodpootschildwants Pentatoma rufipes. Foto Koos Dijksterhuis
Op een mooie avond zit ik op het terras, als er een helikoptertje aan komt dat met plofje op het raam belandt. Daar blijft het zitten. Ik pak gauw mijn camera. Als ik dichtbij kom, verschuift het dier, maar met de zoomlens valt er toch een portret te kieken. Het is een wants.
Gezien zijn brede gedaante is het een schildwants. Hij heeft rode poten en heet dan ook roodpootschildwants. Meer nog dan die rode poten is ie herkenbaar aan de lichte vlek op zijn bochel. Maar zo’n vlek heeft bijvoorbeeld de bessenwants ook. Geen andere schildwants echter heeft zo’n brede schouderpartij als de roodpootschildwants. Hij ziet eruit als een Amerikaanse voetballer met schoudervullingen. American football heet die sport die meer aan rugby doet denken dan aan voetbal. Het is de sport die op Amerikaanse televisiezenders soms even tussen de reclames door in beeld komt. …
Dat je met iedere stap krekels en sprinkhanen opschrikt, is in Nederland een zeldzaam verschijnsel geworden. Als in het buitenland landbouwgrond braak ligt om op adem te komen, raakt de kale grond vaak begroeid met dunne, lage vegetatie, waartussen sprinkhanen (en een rijtje andere dieren, zoals leeuweriken) te vinden zijn. In Nederland bestaan zulke veldjes vrijwel alleen als er subsidie voor wordt verstrekt, en in natuurgebieden. …
Als ik op het Oosterstrand van Schiermonnikoog tegen de duinen zit, zie ik steeds meer insecten. Er zijn natuurlijk onschuldige strandvliegen. Beduchter ben ik voor de regendaas, die uit is op mijn bloed. Ik wil best bloed doneren, maar niet als daar een dazenbeet als een dolkstoot aan voorafgaat, en ik er een enorme muggenbult aan overhoud. Ik mep het beest weg, ze (altijd vrouwtjes) knalt tegen de grond, ligt even op apegapen, komt groggy overeind en vliegt weg. …