Natuurdagboek 2015
Te water tussen padden

Te water tussen padden

Foto Koos Dijksterhuis
Foto Koos Dijksterhuis

Na een zonnige lentedag wandelen metgezel en ik ’s avonds van zee de duinen in. We stoppen bij een ondiepe plas in een duinvallei. Er staan twee kieviten in vol ornaat aan de waterlijn. Ze poetsen hun volle ornaat. Vier mini-kievitjes dribbelen achter hen langs. Door de kijker zien we dat het bontbekplevieren zijn.

De zon is al onder als we langs een ijskoud duinmeer lopen. Metgezel mag graag vroeger in het jaar dan anderen te water gaan. Eenmaal aan de oever is zij niet te houden en kan ik niet achterblijven. Nou ja, ik kan wel achterblijven, maar dan… enfin, wij erin.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Zilveren narcissen

Zilveren narcissen

Zoutvat met narcissen, van zilversmid Homme Dirks Goltsma, Leeuwarden, ca. 1663. Foto Tom Haartsen
Zoutvat met narcissen, van zilversmid Homme Dirks Goltsma, Leeuwarden, ca. 1663. Foto Tom Haartsen

Ik was in Harlingen, waar een vriend van me woont. Hij zwaait de scepter over het plaatselijke museum Het Hannemahuis, dat niet alleen een mooie collectie uit Harlingens roemruchte verleden bezit, maar ook een grote, rustieke binnentuin.

Regelmatig organiseert vriend een tijdelijke expositie. Nu heeft hij een particuliere verzameling zilver uit de zeventiende en achttiende eeuw tentoongesteld. Het zijn schitterende, zeldzame topstukken. Vriend wil het me graag laten zien. Hij weet van elk voorwerp het verhaal. Zo is er een omgekeerde beker, waarop vanuit de bodem een miniatuurmolen oprijst. De wieken kunnen echt draaien. Sterker nog: daar was het om begonnen. De wieken kregen een zwengel door voor het drinken door een buisje te blazen. Als ze uitgedraaid waren, moest de beker leeg zijn. Zo’n beker heette een drinkuit. Je kon hem trouwens niet rechtop neerzetten met die molen eronder.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Hoogbejaarde bonte vliegenvanger

Hoogbejaarde bonte vliegenvanger

Bonte vliegenvanger m. Foto Richard Ubels
Bonte vliegenvanger m. Foto Richard Ubels

“Tweederde van de mannetjes is er”, zegt Christiaan Both over bonte vliegenvangers. Dat was eergisteren, intussen zijn er al meer. De wind hoeft maar zuidwaarts te draaien, of de rest waait binnen. “De vrouwtjes komen wat later, ik schat dat tien, twintig procent is gearriveerd.”

Hoogleraar dierecologie Both doet sinds 2007 onderzoek naar bonte vliegenvangers. In Drenthe hangen honderden nestkasten, waarin de vogels broeden. Ze keren nu terug uit Afrika en Both en collega’s liggen op de loer om oude bekenden te verwelkomen. Die zijn herkenbaar aan hun variabele, zwart-witte veren en aan een pootringetje. “Elk jaar ringen we er zo’n 1500”, vertelt de bioloog, “en daar zien we er veel van terug.”

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Tip: oranje

Tip: oranje

Oranjetipje. Foto Henk Dikkema
Oranjetipje. Foto Henk Dikkema

Nu de pinksterbloemen bloeien, vliegen ook de oranjetipjes rond. Oranjetipjes zetten hun eitjes af op pinksterbloemen en op look-zonder-look, dat ook bijna in bloei staat. De vlinders zetten hun eitjes niet uitsluitend op die twee planten af, ik zag ze eens rondvliegen bij bosveldkers, en andere kruisbloemigen komen vast ook wel in aanmerking, maar pinksterbloem en look-zonder-look zijn zonder meer favoriet.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Minder gras, meer pinksterbloemen

Minder gras, meer pinksterbloemen

Pinksterbloem. Foto Koos Dijksterhuis
Pinksterbloem. Foto Koos Dijksterhuis

De pinksterbloemen bloeien. Maar in mijn tuin bloeien ze nog niet, al staan ze op knappen. Het zijn er weer meer dan vorig jaar.

Toen ik hier drieënhalf jaar geleden kwam wonen, heb ik een paar keer gras gemaaid en afgevoerd. Daardoor wordt de grond iets minder vruchtbaar. Maaien en afvoeren zou je ontmesten kunnen noemen. Ik geloof niet dat de vorige bewoners ooit mest op het gras hebben gegooid. Dan had ik niet zo snel (pinkster)bloemen gekregen. Als je een hekel hebt aan bloemen, kun je hetzij de boel asfalteren, hetzij bemesten. Eén keer mest is vaak al genoeg om de bloemen te verjagen, behalve distels, brandnetels en nog een paar veelvraten.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Bosuil, oehoe, takkeling

Bosuil, oehoe, takkeling

Bosuil juv. Foto Koos Dijksterhuis
Bosuil juv. Foto Koos Dijksterhuis

Sommige jonge roofvogels en uilen, die hun nest verlaten, blijven nog even rondhangen op naburige takken. Takkelingen worden ze daarom genoemd. Boomvalken en wespendieven zijn onderweg uit Afrika. Eerst moeten ze naar Nederland vliegen en dan nog een partner versieren, een nest bouwen en eieren uitbroeden. Dat duurt nog even. Voor hen heeft het weinig zin om eerder te komen, deze vogels jagen graag op libellen respectievelijk wespen en die zijn er nog niet.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Populierenkatjes

Populierenkatjes

Populierenkatjes. Foto Koos Dijksterhuis
Populierenkatjes. Foto Koos Dijksterhuis

De eiken en beuken zijn nog niet zo ver, maar wilgen, esdoorns en meidoorns hullen zich in een waas van pril geelgroen of groen. Vooral treurwilgen krijgen sluiers. Prachtig vind ik ze. Ze kwamen afgelopen weken heel traag op gang. Eerst dacht ik: bot die treurwilg nou uit of lichten zijn kale twijgen op in de avondzon?

Lees Meer Lees Meer

DELEN
De zwartkoppen komen

De zwartkoppen komen

Zwartkop m+v Foto Jeanette Essink
Zwartkop m+v Foto Jeanette Essink

Op 8 april werden in Pointe de Grave, Frankrijk, 569 zwartkopjes geteld waarvan er drie in de buurt van de vogeltellers scharrelden, terwijl 566 zwartkopjes noordwaarts vlogen. Zij zijn afgelopen dagen aangekomen in onder andere Nederland. Gistermorgen, woensdag 15 april, hoorde ik de eerste in mijn Groningse tuin.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Het bloeiende landgoed

Het bloeiende landgoed

Vingerhelmbloem. Foto Koos Dijksterhuis
Vingerhelmbloem. Foto Koos Dijksterhuis

De lentezon lonkt en lokt me naar buiten. Eén van de grote voordelen van mijn natuurschrijvende huurlingschap is dat ik tijdens kantooruren een eind kan gaan wandelen en het nog werk noemen ook. Op deze zonnige middag werk ik in een plechtig landgoed van Staatsbosbeheer, met bejaarde beukenlanen, knoestige eiken, grazige bloemenweiden, tussen duinen doorkronkelende watertjes, lieflijke bruggetjes, priëlen en follies. Follies zijn nepgebouwen voor de sier. En het fraaie landhuis zelf, de poorthuizen, de orangerie.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Met pad op weg

Met pad op weg

Foto Marijke Wempe

Metgezel en ik lopen door de stad, een ijsje in de hand. Het is avond en nog maar net donker, voorzover het in een stad donker wordt. De laatste alarmroep van een merel sterft weg, een duif klapwiekt nog even voor hij naar bed gaat in een kruin. Twee planeten lichten op aan de bijna zwarte hemel, de eerste sterren flonkeren. De ijsjes gaan op.

Lees Meer Lees Meer

DELEN