Koos Dijksterhuis

Vorige week schreef ik over aalscholvers. Die spreiden na een duik vaak hun vleugels, om ze te drogen. Andere watervogels, eenden bijvoorbeeld, doen dat niet. Die schudden de druppels van zich af, en klaar. Tot voor kort werd daarom verondersteld dat aalscholvers geen goede, waterafstotende stuitklierwas hadden, om zich mee te poetsen.

Ik noemde dat in mijn Natuurdagboek en lezer Bert Vos reageerde alert. Hij had in de nieuwsbrief van het Vlaamse Natuurpunt gelezen dat dat niet klopte. Aalscholvers drogen weliswaar hun vleugels, maar niet uit gebrek aan poetswas. …

Lees Meer Lees Meer

Sinds vorige week hangt er een beluga rond voor de kust van Noord-Holland. Menige vogelaar toog erheen om die bezienswaardigheid af te vinken. Vogelaars zien vaak ook graag zoogdieren, vooral roofdieren en walvissen. Een beluga is een kleine, witte walvis. Klein voor een walvis althans, want ze worden toch wel vier meter lang.

Beluga’s leven in de arctische oceaan. Ik heb ze een paar keer gezien op Trouwlezersreizen naar Spitsbergen. Ze zijn heel wit; zo wit als ijsschotsen, wat in die streken een prima schutkleur kan zijn. …

Lees Meer Lees Meer

Het is elke winter weer een aparte gewaarwording als ik in de vrieskou een toverhazelaar zie bloeien. Toverhazelaars zijn echte winterbloeiers en net als veel andere in de winter bloeiende struiken, hebben ze gele bloemen. Dat geldt ook voor winterjasmijn en de iets later bloeiende forsythia. Al die drie struiken bloeien op het kale hout en laten pas na de bloemen hun bladeren verschijnen. Alle drie zijn het gekweekte sierheesters voor in parken en tuinen.

Geel is de kleur van veel vroege bloemen, zeker als die insecten willen lokken voor hun bestuiving. Aardhommels, honingbijen en diverse soorten vliegen kunnen al in de winter actief worden en houden wel van geel. …

Lees Meer Lees Meer

Brandganzen zijn bonte, middelgrote ganzen. Hun kleuren zijn zwart, wit en grijs. In grote groepen grazen ze de moderne turboweilanden af. Waggelend scharrelen ze hun kostje bij elkaar. Natuurbeheerders willen tegenwoordig in hun terreinen grazers, maar brandganzen vertikken het om taaie, vergeelde graspollen te eten, laat staan brandnetels. Nee, ze eten het liefst de jonge grasjes in de weilanden. Dankzij klimaatverandering, stikstof en drijfmest groeit het gras ’s winters door. Hoe meer dat begraasd wordt, des te jonger de grasjes. Zo houden brandganzen hun voedsel zelf op smaak. …

Lees Meer Lees Meer

De eerste aalscholvers ruien naar hun fraaie zomerkleed. Aalscholvers zijn zwart met groene glans. Hun snavel en keel zijn lichtgeel, daartussen blozen donkergele wangetjes. In januari beginnen sommige mannetjes te ruien. Dan krijgen ze een witte kop, al dan niet dooraderd met toefjes grijs, en twee witte dijen. Op hun achterhoofd prijkt een borstelige hanenkam. Punkers zijn het. Sommige mannetjes trekken pas later hun broedkleed aan. Van januari tot juni zijn ze bezig met eieren en jongen. Maar eerst met een partner. …

Lees Meer Lees Meer

De spreeuwen zingen. Ze zingen al maanden; spreeuwen zijn de barden van de vogelwereld. Zelfs in mistig weer hoor ik ze, ook tijdens de vorst zongen ze, maar als de zon doorbreekt gaan ze helemaal los. Hun karakteristieke “pieuw” wordt afgewisseld met “tsjierrrrrr” en met snavelgeklepper.

Ze zingen zacht. Ze klepperen ook zacht, veel zachter dan het snavelspektakel van ooievaars. Spreeuwen zingen vanaf september het nieuwe jaar in. Het zijn zulke blije eitjes. ‘Onbekommerd’, noemde Thijsse ze.

Spreeuwen zitten graag op stations: een dak erboven en resten hotdog voor de lekkere trek. Ze kunnen conducteursfluitjes en treingeluiden zo perfect nadoen, dat reizigers in verwarring raken. …

Lees Meer Lees Meer

Waterhoentjes – ik zie ze graag. Ze zijn wat kleiner dan meerkoeten, hebben een minder plomp lijf, en zijn schuwer. Ze zijn echter lang zo schuw niet als andere rallen. Rallen zijn een vogelfamilie waartoe behalve waterhoen en meerkoet ook bijvoorbeeld waterral en porseleinhoen horen. De purperkoet is het grootste familielid – afgelopen herfst zat er wekenlang een uit Zuid-Europa verdwaalde purperkoet bij Rotterdam. Verder komen in Europa behalve het waterhoen een klein waterhoen en zelfs een kleinst waterhoen voor. …

Lees Meer Lees Meer

De sneeuw is nog niet gesmolten of daar verschijnt het prille groen van niet alleen bolgewassen als sneeuwklokjes en krokussen, maar ook dat van plantjes als vogelmuur, kleine veldkers, vroegeling, komkommerereprijs en akkerereprijs.

Akkerereprijs gedraagt zich vaak als pionier – de eerste die een open plek koloniseert: tussen de planten of tussen de tegels. Het plantje houdt van zonnige en warme, droge en vochtige grond, en dat mag zand zijn, klei, leem/löss of grind. Het moet wel voedselrijke bodem zijn, mits stikstofarm en niet te zuur, maar wel een beetje zuur.

Als akker(on)kruid is de soort slecht opgewassen tegen de chemische behandeling van gewaszaden, in combinatie met onkruidverdelgers en onderploegen van gewasresten. Toch kan de eenjarige plant soms nog prima op akkers gedijen. De zaadjes van akkerereprijs kunnen jaren in de bodem wachten op betere tijden, en ineens opkomen. Ook in tuinen en tussen de straatstenen doet de plant dat. …

Lees Meer Lees Meer