Koos Dijksterhuis

In de namiddag zet de groene glazenmaker haar eitjes af op krabbescheer. Het is lastig haar daarbij te betrappen, want ze valt niet op tussen de waterplanten. Soms is het geritsel van haar vleugels te horen. Geen libel is zo kieskeurig in de keuze voor een kraamkamer als de groene glazenmaker. Het moet en zal krabbescheer zijn. Dat maakt de soort kwetsbaar, want krabbescheer is een plant van schoon water. Door de onbekommerde lozing van afvalwater werd de plant zeldzaam. Dat werd de groene glazenmaker ook. …

Lees Meer Lees Meer

Zondag klaarde het na een regenachtige middag op. Opklaringen na regen zijn vaak mooi – woeste wolken, avondkleuren en een felle, lage zon door schoon gespoelde lucht. Ik repte me met tuinstoel, krant en wijn naar de laatste zonnestralen. Van lezen kwam niets, gekwetter leidde me af. Onwaarschijnlijk hoog zag ik sikkeltjes vliegen. Boerenzwaluwen, onrustig voor de trek en jagend op insecten die blijkbaar direct na de regen al op grote hoogte vliegen. Overal zie ik boerenzwaluwen passeren, boven weilanden, meren, moerassen, strand, kwelder en stad. …

Lees Meer Lees Meer

Een vlieg in huis krijgt al gauw te maken met een vliegenmepper of opgerolde krant. Zonder aanzien des persoons. Toch zijn er vliegen en vliegen. U kent vast de langpootmug, maar kent u de langpootvlieg? Alleen al in Nederland en België zijn 241 soorten  langpootvliegen gevonden. Die zitten dan in een val en worden onder een microscoop bekeken, want de soorten kunnen sterk op elkaar lijken.  Een vliegenval heet in Vlaanderen een malaiseval. …

Lees Meer Lees Meer

‘Schrijf maar in de krant hoe de grazers deze vlieren verwoesten’, zegti Frans Vera ironisch, wijzend op een wegkwijnend restant loofbos. Even later zegt hij het nog eens. Het zit hem hoog dat mensen niet willen inzien dat echte natuur vooral uit gras bestaat, met grote kudden runderen, paarden, herten, ganzen.

Afgelopen maandag was ik met een groepje wetenschapsjournalisten onder ’s mans hoede in zijn geliefde Oostvaardersplassen. Heckrunderen, edelherten, konikpaarden; Frans Vera kan er aanstekelijk over vertellen. Hij is zo vol vuur over de grote grazers, dat hij kritiek nauwelijks kan aanhoren. En hij krijgt nogal wat kritiek. Van lieden die het zielig vinden dat grazers dood gaan van de honger. En van ecologen die zijn ideeën weerspreken. …

Lees Meer Lees Meer

We wandelen door het bos de Kuçuk Çamlica op, de kleine heuvel in het Aziatische deel van Istanboel. De top ervan is veranderd in een gazon, de lagere delen in een plantsoen, maar daartussen is het mediterrane bos nog aardig in tact, met vlinders, vogels en soms een onverwachte kostganger. Met luid geritsel verschijnt een schildpad. Het zal wel een Griekse landschildpad zijn. Dat is de landschildpad die mensen soms als huisdier houden. …

Lees Meer Lees Meer

Sommige mensen worden wakker van het gekoer van duiven en haten het. Ik word er soms ook wakker van, maar vind dat een fijn ontwaken. In Nederland koeren houtduiven hun vijf, tortels hun drie tonen. De zomertortel, voorheen bekend als (echte) tortelduif, is zeldzaam geworden. De weinige die nog in Nederland broeden, maken zich op voor vertrek naar Afrika. De grijsbruine duifjes met een zwarte streep in hun nek zijn Turkse tortels. Die broedden in 1949 voor het eerst in Nederland en vogelaars reisden voor de exotische gasten naar Oldebroek, waar de duifjes tortelden. Daarna veroverden ze het hele land, tot Flevoland aan toe. Daar verliep de kolonisering langzaam, want sinds 1980 gaat het zelfs met soorten als huismus, houtduif en Turkse tortel bergafwaarts. Ze eten zaad bij de oogst en er wordt geen graankorrel meer geknoeid. …

Lees Meer Lees Meer

In Istanboel is het altijd goed toeven, maar zeker in de nazomer, als de vogeltrek op gang komt. Ooievaars die met duizenden over de Blauwe Moskee zwermen, arenden die omhoog cirkelen en in glijvlucht over de Bosporus zeilen. Dat zeilen doen grote vogels die te zwaar zijn om op eigen spierkracht naar Afrika te vliegen.  Omhoog schroeven doen ze op thermiek: warme, stijgende lucht. Thermiek is er alleen boven land en dus verdringen de vogels zich voor de Bosporus om de Middellandse Zee te omzeilen. Het is begin september aan de vroege kant voor de grote trek van arenden. De eerste schreeuwarenden passeren, maar wespendieven zijn er meer. Dat zijn grote, slanke buizerden. …

Lees Meer Lees Meer

Zijn streepjespakje zou je met een gevangenisuniform kunnen vergelijken, maar de eerste die de soort zijn naam gaf zag er een pyjama in. Of nee: niet de dwarse streepjes, maar de onopvallende grijze strepen in de lengte bovenop zijn glanzend koperen nek zijn vast de pyjamajas. Die nek wordt door kenners vreemd genoeg het borststuk genoemd. Het hart op de tong, de borst op de nek. De rode oogjes hebben op de naamgever misschien een slaperige indruk gemaakt, hoewel ze wel wagenwijd opengesperd staan. De soort wordt ook wel cocacolazweefvlieg genoemd, vraag me niet waarom. …

Lees Meer Lees Meer

‘Eeuw!’ roepen kinderen als ze iets vies vinden. Ooit was dat getver of jakkes. Op een elektronische stamtafel waar ik weleens aanschuif woedt een korte discussie over deze verrijking van het Nederlands. Iew schrijft de een. Een ander meent er iewl in te horen. Weer iemand vermoedt dat meisjes iiiiieuw en jongens iiieowl zeggen. De volgende weet zeker: het is euwl. Ik hoor er eeuw in en ik kan het weten, want mijn kinderen zijn niet zuinig met die uitdrukking. …

Lees Meer Lees Meer