Koos Dijksterhuis

Zondagmorgen 6 maart schijnt de zon over de polders ten westen van het Zuidlaardermeer. Dit gebied is vanouds één van de betere weidevogelgebieden. Er wordt nu natuur ontwikkeld. Er zijn graafmachines bezig, er liggen wegen van rijplaten, dijken van zwarte aarde, hier en daar ziet het er troosteloos uit. Maar verderop zijn de weilanden zompig. De zon glinstert in de plassen. Kieviten struinen erdoor, graspiepers piepen aan de rand van een sloot, een veldleeuwerik zingt hoog in de lucht. En ja, de eerste roep van een grutto! Aarzelend nog, maar toch. Twee grutto’s waden door een poel. Benieuwd wat ze hiermee van plan zijn. Het Groninger Landschap beheert fraaie landbouwgebieden. Maar meestal betekent natuurontwikkeling wat meer water, meer pitrus en bruine koeien met lang haar in plaats van bonte koeien. Ook mooi hoor, en stukken goedkoper en gemakkelijker dan weidevogelbeheer. Bovendien levert agrarisch natuurbeheer toch niks op, zoals vorige week weer te lezen viel in een opiniebrief van twee natuurbeheerders. …

Lees Meer Lees Meer

U en ik hebben er natuurlijk niet aan meegedaan, maar als natie helpen we vaak regeringen in het zadel, die natuur een luxeartikel vinden. De door ons gekozen rentmeesters vinden asfalt, auto’s, beton, megastallen en fabrieken beter voor de samenleving dan natuur en landschap. Ze steken ‘de handen uit de mouwen’ en zijn nu eens ‘daadkrachtig’, dan weer ‘krachtdadig’ begonnen de natuur af te schaffen. Want er zijn altijd mensen die een tweede mercedes willen en voor tweede mercedessen moet alles wijken, dat is algemeen bekend. …

Lees Meer Lees Meer

Veel Nederlandse broedvogels verblijven ’s winters in zuidelijker streken. Uit het noorden en oosten krijgt Nederland andere seizoensmigranten op bezoek. Ganzen zijn qua aantal en formaat wel heel opvallende wintergasten. Ook smienten genieten met honderdduizenden van ons heerlijke winterklimaat. De eerste van die eenden arriveerden in september, de laatste vertrekken in mei. Ze rusten overdag in de buurt van water en grazen ’s nachts. Zij maken van de dag nacht en van de nacht dag. Die on-Bijbelse eigenschap is in hun voordeel. Boeren zien ze ’s nachts immers niet zo gauw grazen?

…

Lees Meer Lees Meer

Maandag 28 februari zag ik de eerste narcis bloeien. Er zullen beslist narcissen zijn, die er nog eerder bij waren, maar die zag ik niet. Ondertussen is het al een week maart en in maart gaat het hard. Het blijft met de dag langer licht, de zon klimt en schijnt met meer warmte. Bomen raken in knop, zaden ontkiemen, rozetten van overwinterende planten lopen uit, kieviten baltsen, zanglijsters hippen over het gazon alsof ze nooit anders deden. …

Lees Meer Lees Meer

De weerlieden voorspellen: dagenlang wolkenloos. In deze krant staan de zonnetjes op een rij. Op naar Schiermonnikoog! Dagenlang bevestigen de weerlui het: Nederland wolkenloos. Heel Nederland? Nee, boven een klein eiland in het uiterste noorden houden de wolken heldhaftig stand. In de noordoostelijke zeebries is het snijdend koud. …

Lees Meer Lees Meer

In oktober komen ze uit het noordoosten aangevlogen. Eerst eten ze fonteinkruiden in bijvoorbeeld het Lauwersmeer, het IJsselmeer en de Randmeren. In november / december raken de verse fonteinkruiden op en verhuizen kleine zwanen naar akkers, tot in België toe. Maar de meeste waggelen rond in Groningen, de Wieringermeer, op Texel, in Flevoland en Zeeland. …

Lees Meer Lees Meer

Als ik u zou vragen welke Waddeneilanden u het mooist vindt, is de kans groot dat Vlieland, Terschelling en Schiermonnikoog uw top-3 vormen, terwijl u Ameland en Texel toch minder vindt. Ik had dat idee ook, maar toen ik een tijdje geleden op Ameland was en vorige week op Texel, was ik onder de indruk van de landschappen daar. Het fietspad van west naar oost op Ameland, laat schitterende duinlandschappen zien. Ook Texel heeft landschappen om je natuurvingers bij af te likken. Niet voor niets broeden de laatste velduilen en blauwe kiekendieven op Ameland en Texel. De tuunwallen op het zuiden van Texel, muurtjes van plaggen, omzomen schapenweidjes en akkers. Die grappige, halve stallen horen er ook bij en huisvesten soms een paartje torenvalk. Op Texel zag ik akkers met nesten van veldleeuweriken, kieviten, scholeksters en kluten. Ja, kluten. De polderbodem was ooit Waddenzeebodem en is vergeven van de schelpen. Zand met schelpen, daar broeden kluten graag op. Er zijn natuurboeren, onder anderen Kees Kikkert waar Henk van Halm altijd kampeerde, met wilde orchideeën op het erf. …

Lees Meer Lees Meer

Deze winter krijg ik regelmatig e-mails van lezers die een sneeuwwitte reiger zagen. Het kunnen kleine zijn, maar zijn waarschijnlijk grote zilverreigers. In de jaren zeventig fietsten vogelaars kilometers voor een grote zilverreiger. Dat was dan een dwaalgast uit de Neusiedlersee, op de Oostenrijks-Hongaarse grens. In 1978 bracht een paartje vier jongen groot in de Oostvaardersplassen. Nu broeden honderden grote zilverreigers in Nederland en zijn ze niet meer weg te denken. Ook in België zijn ze vaste broedvogel. …

Lees Meer Lees Meer

Op het Dwingelderveld ligt een zandkuil tussen afkalvende hellingen met kuiven van hei en gras. Alje Zandt, voorlichter van Natuurmonumenten, troont ons er vanuit het bezoekerscentrum mee naartoe. In de vestibule staan tientallen laarzen, voor elke maat wat wils. Volgens Alje houden we het in onze bergschoenen ook wel droog. Hij heeft er zin in en denkt vast: als ik moet wachten tot ze laarzen aanhebben, komen we nooit weg. …

Lees Meer Lees Meer