Koos Dijksterhuis

Op de boot naar Schiermonnikoog staat een busje vol kratten, met zeehonden. De zeehonden waren zielig en zijn in Pieterburen opgelapt. Nu krijgen ze hun vrijheid terug, een feestelijke gebeurtenis.

De volgende dag lopen we bij paal 14 op het zachte, zompige zand dat door de springvloed overspoeld werd. Hee, daar ligt een zeehondje. Een huiler, al huilt hij niet. Het dier is richt zijn ronde snuit op. Hij kijkt ons met ronde, vochtige ogen monter aan. Dankzij hun mond op glimlachstand kijken zeehondjes meestal tevreden. Hij heft zijn staart op en klapt in zijn vinnen. Zijn zijvin zit klem onder zijn  buik. Hij ligt aan de springvloedlijn, maar is niet door de zee achtergelaten. Aan het spoor te zien, kroop hij zelf strandopwaarts, keerde een eind terug, draaide zich weer om en ligt nu tweehonderd meter van zijn element. …

Lees Meer Lees Meer

Als nu één vogelsoort massaal door Nederland trekt, is het de roodborst wel. Overal zijn roodborstjes te horen en te zien. Het horen en zien vergaat je, zou ik haast schrijven, maar zo is het niet, want wat zijn ze mooi. Met hun vurige, oranjerode borst vallen en vlammen ze op in de lage herfstzon. Ook hun liedje is mooi – het is een verlegen liedje, het klinkt ingetogen en bescheiden, maar valt toch op omdat het in ieder bos en park gezongen wordt, waar nu weinig vogels zingen. …

Lees Meer Lees Meer

Bij de Kobbeduinen eindigt het Schiermonnikoger web van schelpenpaden. Op het duin kijk je over de kwelder, uit de oostelijke horizon steekt het baken van Willemsduin. Vijf kilometer hemelsbreed. Over het kwelderpaadje is het veel verder. Paadje? Ooit werd het een drukke fietsroute, waarover zich stiekem zelfs huurfietsers waagden. Mocht niet, maar er bleef toch nauwelijks slijk aan de fiets hangen, het was een begaanbaar pad. Toen kwam Natuurmonumenten. De beheerder legde een strandpad aan langs de stuifdijk en liet die stuifdijk zelf juist verloederen. In de kwelder kregen de elementen carte blanche. De slenken uit de Waddenzee kronkelden met het jaar dieper landinwaarts, sommige helemaal tot op het Noordzeestrand. Fietsers kwamen er allengs lastiger door. Ik deed het nog een paar keer met een kind achterop. Dan moet het zonder kind zeker lukken. We stormen opgewekt op onze barrels de Kobbeduinen af, de kwelder in, en moeten meteen stoppen voor de eerste slenk. Springvloed. Het water stroomt om het brugje heen. We stuiten op de ene na de andere slenk. Ze zijn steil, nat en zacht, we zakken erin en waden op blote voeten, grijs van het slijk. Niet dat we onze schoenen droog houden. De vlakten tussen de slenken staan blank. Ook waar het gras droog lijkt, staat water.  Je kunt beter meteen soppen, dat scheelt veel getreuzel. Het paadje ligt op de bodem van het moeras.

…

Lees Meer Lees Meer

Toen ik klein was, kon je op Schiermonnikoog massa’s bot vangen. Twee jaar geleden vond ik een dode bot op Vlieland. Afgelopen zomer een dode halfwasbot op Schiermonnikoog. Met zijn zoenlippen en bolle ogen lag de platvis tussen gruis en wier in de vloedlijn. Bot is een platvis van de grens tussen riviermonding en zeebaai. De Lauwerszee, de Zuiderzee; het leefde er van de bot. Ook vissers leefden er van de bot. …

Lees Meer Lees Meer

Ten zuiden van de Hondsbossche Zeewering loop ik de duinen in. Daar blijkt een zitje te zijn ingegraven. Er staat een bankje in de luwte van de kuil en als je daarop zit, kun je over de duinrand naar zee kijken. Er zit een man achter een verrekijker. De verrekijker is met elastieken aan een plankje gegord. Het plankje ligt op een statief. De kijker is van ijzer, bekrast en een beetje gebutst. Die gaat al jaren mee, en de man kijkt er al jaren door naar zee. Vooral in de nazomer en herfst. Zeetrek tellen. …

Lees Meer Lees Meer

Vijf rustige, zonnige dagen hebben gezorgd voor een explosie van vogeltrek. ’s Nachts vallen zangvogels ons land binnen. Zwermen zanglijsters, merels, koperwieken en kramsvogels storten zich op de struiken en bomen die bessen dragen. Piepers, vinken, gorzen, mezen en andere zangers vullen het nachtelijke luchtruim. Soms hoor je hun piepjes, rateltjes, tjupjes en andere geluiden waarmee ze in het donker contact houden.

De lijsterachtigen laten ook overdag van zich horen. De hoge dziepjes van koperwieken worden ruw overstemd door het getjakkerdetjak van kramsvogels. Merels roepen hun alarmroep, zanglijsters beperken zich tot een zeer terughoudend ‘dzp’. …

Lees Meer Lees Meer

Gisteren ging het over de zwartvoetkrulzoom, die zo heet omdat hij op zwarte voet leeft. In het stukje verwees ik naar de foto. Helaas stond die foto er niet bij, maar een russula met een gele hoed, die zich grotendeels verstopte onder gevallen herfstblad. U denkt misschien: wat maakt het uit, een zwam is een zwam. Maar dan kent u de wereld van de paddestoelen en vooral hun kenners niet. Om 10 uur meldde zich reeds een Groninger paddestoel-expert, die door een andere paddestoel-expert was gewaarschuwd. De ander dacht dat de een me wel kon wijzen op de misstap, als Groningers onder elkaar. Dat kon hij gelukkig ook, zodat ik op tijd was om vandaag de ware zwartvoetkrulzoom te laten opstaan. …

Lees Meer Lees Meer

In het Glacier National Park in de Rocky Mountains ligt een driehoekige berg, waar drie rivieren ontspringen. De ene stroomt naar de Grote Oceaan, de tweede naar de Atlantische Oceaan, de derde naar de Noordelijke IJszee. West, oost, noord. Het nationaal park ligt grotendeels in de VS, deels in Canada. De berg is heilig voor de Zwartvoetindianen, die op de prairie aan de voet van de Rockies op bizons jaagden, tot die werden uitgeroeid en de jachtvelden ontgonnen door kolonisten. …

Lees Meer Lees Meer

Marco Visscher suggereerde vorige week in Letter&Geest dat mensen die waarschuwen tegen ongebreidelde bevolkingsgroei, de mens zien als ‘louter een hebzuchtig, CO2-uitstotend zoogdier met een mond die moet worden gevoed’. Zelf hangt hij de omgekeerde variant aan: omdat de mens ook een paar handen heeft en vooral hersens, juicht hij bevolkingsaanwas toe. Hij vindt dat neo-malthusianen ‘fel moeten worden bestreden’. Hij meent dat hij daarmee een taboe doorbreekt, maar de paus ging hem daarin voor. …

Lees Meer Lees Meer