Het snelle gif

Het snelle gif

Kegelslakken Foto Koos Dijksterhuis
Kegelslakken. Foto Koos Dijksterhuis

Kegelslakken maken het dodelijkste vergif, dat er bestaat. Hét kegelslakkengif bestaat niet, want er zijn zevenhonderd soorten kegelslakken en ieder brouwt z’n eigen gifmengsel: een unieke cocktail van tientallen, soms wel honderd verschillende verbindingen.

De vergiften zijn zo complex en werken op zoveel manieren tegelijk, dat een tegengif voor één van de zevenhonderd soorten al geen doen is. De giftigste onder deze dieren combineren onder meer de gifstofjes van een Japanse koffervis, een kolonie botulismebacteriën, een gifkikker en een cobra. Eet smakelijk.

Toch zijn lang niet alle kegelslakkengifmengsels dodelijk voor een mens, maar wel pijnlijk en tijdelijk plaatselijk verlammend. En aan een steek van een gemarmerde kegelslak of een geografiekegelslak gaan mensen dood. Als zwemmers zich in de tropen buiten de toeristische stranden begeven, kunnen ze op zo’n slak gaan staan en geprikt worden.

Een kegelslak kruipt over de zeebodem of ligt in hinderlaag en ruikt of er prooi is: een slapend visje bijvoorbeeld. Slapende visjes hangen in het water te suffen. De slak verspreidt een verdovend middel, opdat de vis niet wakker wordt en wegschiet. Bovendien heeft de slak geen angel, maar een voorraadje gifpijltjes. Zo kan hij van afstandje toeslaan. Hij schiet een pijltje in de vis, die onmiddellijk verlamd raakt. Eén klap met de staartvin zou de vis buiten slakkenbereik brengen, dus het gif moet sterk en de pijl snel zijn.

Het pijltje van een kegelslak haalt een snelheid van negentig kilometer per uur, en het bereikt die snelheid binnen een twintigste deel van een seconde. Die acceleratie is tien keer zo snel als een kogel uit een semiautomatisch pistool.

Een kegelslak vult zijn voorraad van een stuk of twintig pijltjes na elke jacht aan. Het zijn niet alleen pijltjes, maar harpoentjes aan een draad, waarmee de slak de prooi zijn gapende muil binnen hengelt. Op die maaltijd kan de kegelslak dagen teren, luierend onder een steen of ingegraven in het zand. Na afloop spuugt de slak de graatjes uit.

Morgenmiddag laat ik een filmpje zien van een jagende kegelslak in actie. Dat gebeurt tijdens een lezing over schelpen in Badhoevedorp. Snelliuslaan 35, half 2 tot half 4, toegang 12,50 (aan de deur, geen pin).

(Natuurdagboek Trouw, maandag 5 oktober ’26)

 

DELEN

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *