De eerste keer dat ik een Spaanse vlag zag, ontsnapte mij een vreugdekreet. Ik kende de soort van plaatjes uit mijn insectengids. Een vrij grote, in rust driehoekige vlinder met zwarte, gelig wit gemarmerde vleugels. Spreidt ze die vleugels, dan komen de felrode achtervleugels aan het licht.

Een Spaanse vlag lijkt daarin op een grote beer: ook groot en ook zwart-wit met rode achtervleugels. En beide zijn nachtvlinders, hoewel de Spaanse vlag ook overdag actief is.

Ik dacht bij die eerste Spaanse vlag dan ook aan een grote beer, maar zag meteen dat deze anders was. Een Spaanse vlag dus! Hij of zij zat aan een lila bloem van beemdkroon te lebberen, midden op een glooiend veld vol kniehoge bloemen, in Zuid-Frankrijk. Prompt zag ik er nog een, en nog een.

In Nederland heb ik nog nooit een Spaanse vlag gezien. Toch rukt de soort op vanuit het zuiden. In België heeft de Spaanse vlag vaste voet aan de plant gekregen. In Nederland leeft al zo’n dertig jaar een langzaam maar gestaag groeiende populatie in Zuid-Limburg. Vandaaruit worden inmiddels Noord-Limburg en Noord-Brabant gekoloniseerd. Verkenners zwermen noordelijker uit. Ik hoor elke jaar over waarnemingen in de rest van het land, en een paar keer is er al een Spaanse vlag in Noord-Drenthe en Groningen gezien. Maar de Armada is daar nog niet aangekomen.

Spaanse vlaggen hebben zoals bijna alle vlinders bloemen nodig. De beestjes zijn te vinden in vrij ruige, bloemrijke hooilanden tussen bosranden en struikgewassen. Ze zetten eitjes af op wat de ‘waardplant’ heet, de plant die de forse, harige rupsen eten. Die zijn niet kieskeurig. Als waardplant volstaan meerdere, algemene ruigtekruiden als brandnetels, diverse soorten braam, meerdere zuringsoorten, koninginnenkruid, hondsdraf en diverse dovenetels. Ook ronde weegbree staat op het menu.

Er rukken wel meer insectensoorten op naar het noorden. Dat ze naar het zuiden oprukken (of afzakken) hoor je nooit. De oorzaak van de noordwaartse migratie is bekend, en alarmerend. Niettemin vind ik die nieuwkomers vaak een aanwinst. Ook voor deze zuiderling hang ik de vlag uit.

(Natuurdagboek Trouw, maandag 31 augustus ‘26)