Ruim twee jaar geleden betrokken wij ons boerderijtjeshuis. Op een omheind stuk tuin van ongeveer vijf bij twintig meter lieten we onze vier kippen los. Het gebied was bedekt door een jarenlang niet gemaaide, dikke groene grasmat.

Binnen de kortste keren was het een maanlandschap. Gras werd weggeschraapt met acht klauwen van kippenpoten. Planten werden opgegeten en ook jonge boompjes trof dat lot.

Ze zeggen weleens dat mensen de enige soort zijn die hun eigen leefgebied vernietigen, maar kippen kunnen er ook wat van. Op internet zochten wij naar planten die vredig samen kunnen leven met kippen. Er zijn er tenslotte die het redden te midden van naaktslakken, dus dan moet het met kippen ook wel lukken.

Op internet was te lezen dat kippen sterk geurende bloemen als lavendel, marjolein, tijm en hartgespan met rust laten. Vlinderstruik ook, die vinden ze bitter. Mijn geliefde stak meteen een weekloon in een voorraad lavendel en hartgespan. Tijm leek haar te klein, en marjolein hadden we al vrij veel in het hoenvrije deel van de tuin. Er stond reeds een vlinderstruik, maar daar werd een gele variant aan toegevoegd.

Er verrees een paarsbloeiend heideveld van lavendel, het leek de Provence wel. Binnen een week was er niet één plantje meer herkenbaar. Kan best dat kippen lavendel niet lusten; hun klauwen vertrappen en ontwortelen de planten er misschien nog wel fanatieker om. De vlinderstruiken zijn daar al te groot voor.

Gelukkig hadden we de hartgespannen in een kleine omheining van het oude kippenhok gezet, waar geen dak meer opzat. Twee andere beschermden we met een koker van kippengaas.

En zie: bloeiend hartgespan van anderhalve meter hoogte. Ook melkdistels, paardenbloemen en grassen hebben de enclaves ontdekt. Er steekt geen groen door het gaas naar buiten. Dat wordt meteen weggepikt.

Hartgespan ruikt sterk. Het heeft bladeren die wat op brandnetel lijken, en die twee aan twee tegenover elkaar uit de stengel groeien, licht afhangend. Vlak boven de bladsteeltjes bloeit hartgespan in lichtroze kransen, door botanici tot schijnkransen gedegradeerd. Een schijnkrans lijkt op een bloemenkrans maar bestaat uit twee bloemen, tegenover elkaar in de bladoksels.

Misschien moeten we meer enclaves inzaaien, maar die gaan dan af van de loopruimte van de kippen. Waarvan we er intussen vijf hebben.

(Natuurdagboek Trouw, donderdag 10 september ’26)