Met mijn zoon zag ik de serie Zoo. Daarin komen de dieren in opstand tegen de mensen. Mensen hebben dieren immers altijd uitgebuit en uitgeroeid? Als kind fantaseerde ik over zo’n opstand der dieren. Van leeuwen verwachtte ik weinig, maar als wespen, mieren en muggen zich tegen ons zouden keren, was het gauw met ons gedaan.

In Zoo beginnen de leeuwen. Safarigangers worden verscheurd. De leeuwen en andere dieren blijken ineens hoogbegaafd, doelgericht en agressief te zijn, als gevolg van een chemisch goedje van een in- en inslecht bedrijf. Op mensen heeft dat spul blijkbaar geen effect. Het wordt best spannend. Schijnbaar kiezen de filmmakers voor dieren, maar ze kiezen partij voor ‘de’ dieren en daarmee zetten ze de mens weer op diens zelfbedachte voetstuk.

Het idee dat mensen geen dieren zijn is achterhaald, al zijn er nog lieden die eraan vasthouden. Dat zijn vaak mensen die de kroon der schepping willen zijn. Mochten zij een hartklep nodig hebben, dan zullen zij waarschijnlijk toch eerder een hartklep van een varken kiezen dan van een baars. Een mens is nou eenmaal sterker verwant aan een varken dan aan een baars. Dat varkens met baarzen, kraaien en wespen zouden samenwerken tegen mensen is net zo onwaarschijnlijk als dat kraaien, wespen, baarzen en mensen zouden samenspannen tegen varkens.

Het idee van de opstand der dieren tegen de mens is net zo arrogant als het idee dat de mens de kroon der schepping is.

Zelfs biologen, die als geen ander weten dat de mens een zoogdiersoort is uit de orde der primaten, stellen de mens op een voetstuk, als zij te krampachtig mijden dieren herkenbare emoties toe te dichten. Dat een naar voedsel zoekend dier honger heeft, mag een bioloog ongestraft zeggen, maar dat een radeloos dier dat z’n kind verliest verdriet kent, mag een bioloog niet zeggen. Verdriet is een emotie die wij mensen voor onszelf willen houden.

(Natuurdagboek Trouw donderdag 9 feb. 2017)