In buitenlandse graslanden langs rivieren vind ik ’s zomers vaak kleine, felroze bloempjes. Een donkerder roze lijn vormt een ring om het bloemhart. De stengelblaadjes zijn klein en smal en groen met een blauwig zweem. Het zijn steenanjers.

Dat ze vaak langs rivieren groeien, zegt niet dat ze van drassigheid houden. Ze staan juist liever in droog grasland op zandgrond, maar ook langs rivieren is grasland vaak droog. Op een stroomrug bijvoorbeeld of rivierduin. Dichtbij een rivier is de afwatering bovendien meestal wel in orde. …

Lees Meer Lees Meer

De wesp op de foto is een centimeter lang. Hij zit op mijn arm. Had hij me kunnen steken? Ik heb hem niet gestimuleerd het te proberen, maar denk het niet. Al doet zijn naam het ergste vrezen. Het is een dolkwesp. Dolkwespen kunnen gemeen steken, maar ze steken keverlarven. Een dolkwesp kruipt insectengangetjes in of ruikt waar de keverlarven ondergronds zitten. Dan graaft de wesp zich er naartoe. De prooi zal niet meteen wegvluchten, want keverlarven jagen zelf vaak op andermans larven, in de bodem of in de strooisellaag. …

Lees Meer Lees Meer

Als kind vond ik het leuk op het strand een visnet te vinden. Visnetten waren toen in. Nepnetten aan plafonds maakten menige puberkamer gezellig. De visnetten op het strand krioelden van de strandvlooien, zaten vol zeewier, waren gebleekt door zon en zeezout en rafelden door zand en golven.

Nu niet meer. Nu zijn visnetten onverwoestbaar. Nylon. En het zijn er zoveel. Illegale vissers snijden het net los, als er een inspectievaartuig nadert. De inspecteurs zien het net drijven, zien de schuit met afgesneden netten, maar kunnen niets bewijzen. Het bewijsmateriaal, soms vele meters lang, zwalkt door de zee tot het op een strand aanspoelt. De meeste spoelen waarschijnlijk niet aan, maar belanden in een van de drijvende reuzeneilanden van afval. …

Lees Meer Lees Meer

Twee Trouwlezers stuurden me een brief over de Gorsselse Heide bij Lochem. Honderd hectare bos en hei. Ernaast ligt een kartcentrum dat meer geluid wil mogen maken. Karten is racen op skelters met tweetaktmotoren. Die maken een hels kabaal en verspreiden blauwe brommerrook.

Het kartbedrijf wil de lawaaigrens met 5 decibel verhogen, omdat de skelters die decibellen nu soms al produceren. Het wil die pieken legaliseren. Volgens de Trouwlezers racen de racers dan gemiddeld net zo luid en stinkend als nu alleen op wedstrijddagen. Bovendien vrezen ze dat het oprekken van de lawaaigrens grotere skelters van verre zal aantrekken, die vanwege hun overlast haast nergens terecht kunnen. De lezers vinden het geronk al vreselijk onder de huidige, pas twee jaar oude vergunning. Ze zeggen dat het hun wandelingen door hun geliefde gebied verpest. Zij niet alleen. Er zijn 78 bezwaren tegen de vergunningaanvraag ingediend. De meeste klachten die de gemeente Lochem krijgt, gaan over de kartbaan. …

Lees Meer Lees Meer

In het campingpannetje zit een eenvoudige, maar overheerlijke maaltijd. Het is bijna op. Als ik de laatste maïskorrels eruit wil schrapen, blijkt er een kevertje tussen te kruipen. Hij ziet eruit als een lanwerpig lieveheersbeestje. Ik denk dat hij per abuis in de pan is beland, en haal hem er voorzichtig uit. Straks verzuipt ie nog in het kookvocht! Ik zet hem in het gras, maar waarschijnlijk vindt hij dat geen vooruitgang. Hij is helemaal niet per abuis in de pan beland. …

Lees Meer Lees Meer

Het is weer tijd voor schorpioenvliegen. Laatst zag ik er een in een bosrand. Hij had een haak aan zijn staart: een mannetje. Hij zat op een blad, vloog twintig centimeter naar een ander blad en herhaalde die manoeuvre. Ik zag nog een schorpioenvlieg. En nog een, nog een, nog een. Mannetjes en vrouwtjes. Twee zaten op een spinnenweb. Dat doen ze vaker, want met hun lange snuit eten schorpioenvliegen dode insecten en die vinden ze in webben. Maar één van beide aaszoekers was zelf verstrikt geraakt. Hij leek dood, maar bewoog nog een beetje. Ik bevrijdde hem en hij kwam ineens tot leven, schudde de rag van zijn vleugels en fladderde weg. …

Lees Meer Lees Meer

We zakken af langs de Poolse oever van de Oder, de grensrivier met Duitsland. Die rivier heeft een brede bedding met allerlei zijarmen en zandbanken, moerassen en rivierduinen. Het is bovendien een niemandsland tussen twee landen en niemandslanden zijn vaak natuurparadijzen.

Een uur bezuiden Stettin zetten we de tent op aan de rand van een lariksbos. Een strook gras scheidt ons van een zijarm van de Oder, die doodloopt in een rietveld. In het gras bloeien grijskruid (wit) en steenanjer (donkerroze), bieslook en polei, beiden paars. Polei is een soort munt. Het water is diep en helder. Het is heet en bij een ministrandje gaan we erin. Er zijn veel zwanenmossels, posthoorn-, poel- en grote waterslakken. Levend. Maar ook dode mosselkleppen liggen op de oever, evenals een afgekloven vis. Het werk van otters. …

Lees Meer Lees Meer

Polen klinkt naar worst en wodka, naar bossen en beren. In het noordwesten, waar we met de pont de Swine, de monding van de Oder zijn overgestoken, zijn geen beren. Er zijn wel bossen en daarin zetten we ons tentje op. Veel gevaarlijker dan beren en wolven zijn mensen. We zoeken een plek die aangenaam lijkt en waar we niet opvallen. We laten een staplek altijd schoner achter dan we hem aantreffen. Dat is in Polen eenvoudig. Ik heb nooit een land gezien dat zo vergeven was van het vuilnis. Tot in de meest afgelegen bossen vind je plastic flessen, blikjes en complete vuilniszakken vol. Maar vooral die plastic flessen, miljoenen. Had onze rentmeester Joop Atsma dat maar gezien, voor hij op de valreep nog even het statiegeld besloot af te schaffen. …

Lees Meer Lees Meer

Koos ligt voor de Voorpommerense kust in de Oostzee. Het eilandje is ik schat anderhalve vierkante kilometer groot en is deel van een tien keer zo groot natuurreservaat, met slikken, kwelders en hooilanden. We lopen in de broeierige middagzon over het dammetje naar Koos, onderwijl vogels kijkend. De bermen van het wagenspoor op de dam zijn wit van bossen witte honingklaver en van peen. Peen heeft witte schermbloemen, soms met een zwarte stip in het midden. Ik wil altijd nog eens proberen hoe de wortel van wilde peen smaakt. Er staan ook gele schermbloemen: pastinaak, nog een wortel om eens te proeven. …

Lees Meer Lees Meer

Waren we aan de Duitse Oostzeekust al gecharmeerd door het akker-eilandje Poel, vriendin ontdekt op de kaart een Insel dat Koos heet. Daar moeten we natuurlijk heen. Het blijkt een autovrij eilandje te zijn, een vogeleilandje zelfs. Je mag er maar een klein eindje op, maar voor je erop bent, zijn er al zoveel bloemen en vooral vogels te zien…

Zoals veel Duitse eilanden zit het met een lage dam vast aan de wal. In de beschutting van die dam groeiden kwelders en rietmoerassen en waar de Oostzee resteert, is het water zo kalm en ondiep dat vogels er in groten getale kunnen rondwaden. …

Lees Meer Lees Meer