In Zweden is de naam kaffergierzwaluw veranderd in het Zweedse equivalent van witstuitgierzwaluw. In het Nederlands zal dat ook vast eens gebeuren. Niet dat die Afrikaanse vogel in Zweden of Nederland voorkomt, maar dat staat het correcte taalgebruik niet in de weg. Het jammere van correct taalgebruik is dat het gauw een saai compromis wordt, waar niemand zich een buil aan valt. …
In maart komen hommels en bijen tot leven. Grijze zandbijen zijn er al een paar weken. Huib Koel van de website wildebijen.nl meldt dat de eerste grijze zandbij dit jaar op 13 februari werd gezien bij De Krim in Overijssel. Dat was twaalf dagen eerder dan vorig jaar.
Ik zag in een bos in Flevoland eens een heleboel grijze zandbijen uit holletjes in een zandpad kruipen. Ze sloten hun holletjes af met zand, vlogen naar bloeiende wilgen verderop en keerden terug met achterpoten, geel van het stuifmeel. Daar openden en betraden ze hun holletjes, om stuifmeel en nectar uit te laden bij hun larven. De larven verpoppen tot bijen die ‘s winters ondergronds blijven, om in maart op te duiken. …
Onze konijnen en cavia’s waren soms de helden in het natuurdagboek. We noemden ze de Daltons, omdat ze met hun vieren waren. Twee konijnen, twee cavia’s. De konijnen werden anderhalf jaar geleden onthoofd door een steenmarter, de ene cavia ging een half jaar geleden dood. De andere was voor caviase begrippen bejaard: zeven. Hij scharrelde zijn kostje bijelkaar op het grasveld, een leefwereld van vier bij zeven meter, met gras, paardebloemen, klavers. Ik hoefde nooit gras te maaien. Ook klokhuizen, paprikaharten, witlofblaadjes, wortels, komkommer, druiven, tomaten en perzikpitten vonden gretig aftrek. …
Dertig duizend jonge veldleeuweriken worden er elk jaar in de provincies Groningen en Drenthe doodgemaaid. Dat concluderen de Werkgroep Grauwe Kiekendief en Vogelbescherming Nederland na jarenlang inventariseren van deze vogels. Groningen en Drenthe zijn ‘s lands leeuwerikenrijkste provincies, omdat daar veel akkerland is. Maar dat akkerland verandert in grasland. Zelfs in het Oldambt en de Veenkoloniën, de graanstreken van Oost-Groningen, maakt de tarwe plaats voor egaal groen raaigras. Van 1980 tot 2013 nam het aandeel grasland er toe van 12 naar 22 procent. …
Als ik langs een kanaal loop waar langs de oever een laagje ijs ligt, zie ik een huiskat bezig met zijn net gegrepen prooi. Een meerkoet blaast zijn laatste adem uit. De kat likt er nog even aan, maar de meerkoet beweegt niet meer, dus de lol is eraf. De kat likkebaardt nog lang na.
Meerkoeten zijn rallen, en rallen zijn schuw. Al leven meerkoeten overal in de nabijheid van mensen, probeer maar eens een koet op het land van voren aan te kijken. Hij zal direct wegrennen en water proberen te bereiken. …
Fietsend langs een rijksweg met twee drukke rijstroken vielen mij ’s morgens vroeg de grasveldjes aan weerszijden van het asfalt op. Het waren allebei bemeste, kortgehouden grasveldjes met berijpte grassprieten. Het verschil was nochtans groot. Het ene veldje was helemaal vergeven van de molshopen, het andere veldje had er niet één. Zou het ene veldje mollen meer te bieden hebben dan het andere? Ik kan het me niet indenken. Het lijkt me dat de rijksweg de mollen tegenhoudt. …
Bij mij in de tuin zijn de klimopbessen rijp. Waar eerst de trossen gelige bloempjes insecten lokten, lokken nu de trossen paarse bessen merels en een houtduif. Die houtduif komt dagelijks aan het eind van de middag langs voor een portie. Hij ploft neer op het met klimop overgroeide muurtje, kijkt met opgeheven hoofd rond en inspecteert dan de bessen. Ik heb het idee dat die duif mij niet kan zien, van buiten naar binnen door een spiegelend raam, maar die duif ziet meer dan ik denk. Als ik met het fototoestel opsta, klapwiekt hij weg. …
In de winter zijn er meer buizerds in Nederland dan in de zomer. Er zijn noorderlingen op bezoek. En de roofvogels zijn zichtbaarder tussen de kale bomen, tegen de blauwe lucht of op paaltjes langs de berm.
Dat zo’n forse, lomp aandoende vogel tussen de bomen in het bos doorvliegt, vind ik altijd wonderbaarlijk. Van havik en sperwer is dat aannemelijker, met hun torpedolijf en hun korte, brede vleugels. Maar die hobbezakken van buizerds met hun trage, grote vleugels? …
De gewaardeerde taalrubriek in deze krant ging donderdag over de muskusrat. Waterkonijn leek Ton den Boon qua culinaire kansen een betere naam dan muskus-zonder-rat. Dat lijkt mij ook. Muskus is geen kus van een mus, maar een geil geurstofje. Daarbij zou muskus ook op muskuseend of muskusos kunnen slaan. Een muskusrat is alleen nog minder een konijn dan een rat. Een konijn is niet eens een knaagdier. Den Boon noemde de muskusrat een grote muis. Muskusratten zijn namelijk verwant aan woelmuizen, maar bij muizen denkt iedereen aan de huismuis. Die is net als de bosmuis verwant aan de bruine en de zwarte rat, die het slechte ratten-imago op hun geweten hebben. Vroeger brachten zwarte ratten de pest rond, nu bevolken bruine ratten onze riolen. …
Vorige week was het koud, maar zonnig. De natuur nam een voorschot op de lente. Ik had het al over zingende vogels en broedende duiven. De vroege waarnemingen druppelen binnen. Zelf hoorde ik een groenling zingen, maar Peter van Dalen maakt het helemaal bont. Hij zag woensdagmiddag 18 februari om een uur of twee bij Zoetermeer een boerenzwaluw. Het was er één, hij bracht geen zomer. …