Vanuit ons huisje op Schiermonnikoog kijk ik naar de kauwtjes op de buurhuisjes. Het zijn dezelfde vakantiebungalows, met dezelfde schoorstenen. Daarin huizen kauwtjes. De kleine kraai-achtigen schuimen overdag de omgeving af en strijken ’s avonds voor de nacht neer in een paar bomen. Voor het slapen gaan zwermen ze een kwartier rond – een nu eens lichter en opener, dan weer dichter en donkerder wordende wolk tegen de paarsblauwe schemerlucht. …
Binnen een uur kreeg ik twee meldingen van een kwikstaart op het dak van de schuur van de buren. Het betrof twee schuren, van verschillende buren, in het westen en in het zuiden des lands. De schuren hadden allebei een plat dak waar plassen op stonden. Het had geregend. …
In het bos tref ik kleine, geelbruine paddestoeltjes. Het zijn jonge fluweelpootjes. Die leven van dood, misschien soms ook van levend hout. En dat doen ze ’s winters. Niet dat de temperatuur al winters is, na een paar nachten met lichte nachtvorst is de herfst relatief warm gebleven. Toch hebben de fluweelpootjes na die paar koude nachten hun hoeden opgezet.
Fluweelpootjes zouden ons immuunsysteem versterken en een stofje bevatten dat beschermt tegen kanker. De paddestoelen worden gekweekt voor consumptie en zijn te koop onder de naam enokitake. Lieden die op zoek zijn naar natuurgeneeskracht, kopen een product eerder als het oosters klinkt. …
Vorig jaar schreef ik over de kauwtjes die het vogelvoer in de tuin opaten. Niet dat ik kauwtjes geen vogelvoer gun, kauwtjes zijn tenslotte ook vogels. Maar de eetlust van de familie kauw (moeder, vader en vier, dit jaar drie kinderen) viel niet te stillen. Laat staan dat er voor de kleinere vogels iets overbleef.
Vetbollen werden opgehengeld en verdwenen in hun geheel met gifgroen netje en al. Een lezer tipte me het touwtje door een limonaderietje te halen. Dan lukt ophalen niet meer, terwijl de vetbol nog even erg wiebelt – geen kauw kan eropzitten. …
Al sinds mijn kindertijd maak ik lijstjes. Tegenwoordig zijn het doe-lijstjes, want ik heb altijd veel te doen. Ik kan er activiteiten op wegstrepen, wat voldoening geeft. De hobbylijstjes uit mijn kindertijd gaven ook voldoening.
Er landde een keep in mijn elektronische postbus, gestuurd door regelmatige foto-stuurder Meint Mulder. Hij had de keep in zijn tuin gekiekt, de bofkont.
Als kind zag ik kepen in de tuin van mijn ouderlijk huis in Amersfoort. Amersfoort ligt aan het bos. Kepen zijn bosvogels. Ook bij ons huisje op Schiermonnikoog zie ik ze weleens. Ze eten er de zaadjes uit elzenproppen en ze eten van de knoppen van vogelmuur en andere onkruidjes in het gras. Nog meer houden kepen van beukennootjes. Als er bij ons veel beukennootjes zijn, kunnen de kepen die onderweg uit Scandinavië ons land passeren, hier blijven plakken. Het is nu een goed mastjaar, dus wellicht blijven er meer kepen overwinteren dan anders. Er overwinteren altijd kepen, maar hun aantal verschilt sterk. Er blijven na de winter trouwens vaak een paar kepen in Nederland overzomeren. Soms gaan ze dan zelfs broeden en zijn er zingende mannetjes te horen en te zien, in vol zomers ornaat: oranje met zwart. …
Iedere herfst en winter krijg ik berichten van verbaasde lezers die “nog” of “al” madeliefjes hebben zien bloeien. Meestal gaan de waarnemingen gepaard met hoofdschuddend klinkende opmerkingen over de klimaatverandering.
Hoewel de gemiddelde buitentemperatuur stijgt en het klimaat meeverandert, zijn madeliefjes daar nou juist geen verrassend voorbeeld van. Het bloei- en groeiseizoen wordt weliswaar langer, maar madeliefjes bloeien nou eenmaal het hele jaar door, en ze doen dat al jaren: zomer en winter, lente en herfst. In de lente en zomer zijn er meer en bloeien ze uitbundiger; hele grasvelden vol bloeiende liefjes zijn er in de winter niet. Maar zolang het niet aanhoudend vriest, zijn er altijd wel bloeiende madeliefjes te vinden. Niet voor niets luidt hun wetenschappelijke naam Bellis perennis: blijvend mooi. …
Zwartkopjes zijn algemene broedvogels in Nederland en blijven bij uitzondering overwinteren, zoals de held in het natuurdagboek van gisteren bewees.
In de zomer eten zwartkoppen rupsen en (andere) insecten. Ze kunnen in Nederland overwinteren als ze overstappen op een dieet van strooivoer, kruimels, vetbollen, zaden, bessen en vruchten. Dat doen de overwinteraars dan ook. Insecten en hun larven zijn eiwitrijker en onmisbaar voor het voeren van de kuikens. Maar kuikens zijn er in de winter niet. En zwartkoppen blijken inventief in het vinden van voedselbronnen. …
Vier appels hebben de stormen getrotseerd en hangen in hun ontbladerde boom. Twee ervan zijn stevig aangepikt door vogels. De andere twee schurken tegen elkaar aan, aan een twijgje dat zelfs voor een merel te wiebelig is. Toch zie ik er een vogel opzitten. Een kleine vogel. Hij pikt. Is het een mus? Een mees?
Door de kijker zie ik een vogel met een slank postuur en een dunne snavel. Eerder een mees dan een mus. Maar zijn kleur is juist mussig. Behalve zijn gitzwarte pet. Het is een zwartkopje. …
Elk jaar komen eind september de honingzwammen op en in december kwijnen ze weer weg. Het zijn geen opvallende zwammen, maar ik vind ze altijd mooi: als ze nog jong en veelbelovend zijn en als ze wegrotten. De zwam op de foto vond ik vorig jaar op 6 december. Hij is aan het eind van zijn latijn. In die taal heet hij Armillaria mellea. Mellea betekent honing. …