Natuurdagboek 2024
Kemphaan wordt weggemest

Kemphaan wordt weggemest

Kemphaan. Foto Koos Dijksterhuis
Kemphaan. Foto Koos Dijksterhuis

Dat we de ooit algemene kemphanen met hun balts-arena’s en al uit ons land hebben weggemest is oud nieuws. Dat de vele kemphanen die Nederland in de trektijd passeerden het hier ook voor gezien houden, is ook al twintig jaar bekend. Nieuw is dat die afname doorgaat; de bodem is nog niet in zicht.

In de jaren tachtig zag ik in het Lauwersmeer tegen de avond groepen van duizenden kemphanen. Die verzamelden zich om samen te slapen. Op zulke slaapplaatsen zijn kemphanen in de afgelopen vijftien jaar vijf keer in heel Nederland geteld. In Friesland, waar het leeuwendeel van de kemphanen op doorreis bivakkeert, worden de vogels vaker geteld.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Natuur als linkse hobby

Natuur als linkse hobby

Wilde eend. Foto Koos Dijksterhuis
Wilde eend. Foto Koos Dijksterhuis

Uit de brieven van Rosa Luxemburg, vier jaar geleden uitgegeven door Van Oorschot en in Trouw gerecenseerd door Co Welgraven, bleek haar liefde voor de natuur, vogels in het bijzonder.

Luxemburg zat tijdens de Eerste Wereldoorlog twee jaar in de gevangenis, omdat ze communist was en zich tegen de oorlog uitsprak. Door het tralievenster zag en voerde ze merels en koolmezen, luisterde ze naar een roodborstje en zag ze zelfs een draaihals, een wonderlijk soort spechtje.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Een kauw met witte veren

Een kauw met witte veren

Kauw met witte veren. Foto Koos Dijksterhuis
Kauw met witte veren. Foto Koos Dijksterhuis

Trouwlezeres Erica van Oosterhout vraagt waarom kraaien, kauwen en merels soms witte veren tussen de zwarte hebben. Iemand vertelde haar dat die vogels als kuiken opgevoed zouden zijn met kattenbrokken. Die verklaring lijkt haar sterk.

Ook mij lijkt me dat sterk. Er zijn volgens mij nooit kraaien-, kauwen- en merelkuikens in gevangenschap uitsluitend met kattenbrokken gevoerd, terwijl hun broertjes en zusjes in het nest bleven en van hun ouders een natuurlijk dieet kregen.

Als kattenbrokken tot witte veren leiden, zouden er waarschijnlijk nauwelijks zwarte katten zijn. Vogelveren en zoogdierharen worden zwart dankzij het pigment eumelanine. De kattenbrokken-verklaring vindt misschien zijn oorsprong in het feit dat die zwarte stadsvogels met witte veren een ongezond voedingspatroon hebben. Als kraaien, kauwen of merels zich uitsluitend of overwegend voeden met brood en patat, zijn ze niet fit genoeg om hun hele pak met het kostbare pigment zwart te houden. Op de site van Vogelbescherming Nederland worden zulke witte veren daarom ‘patatveren’ genoemd. Naarmate die ondervoede vogels ouder worden, krijgen ze er meer van.

Lees Meer Lees Meer

DELEN
Vier hennen aan de leg

Vier hennen aan de leg

Coco met ei Foto Koos Dijksterhuis
Coco met ei. Foto Koos Dijksterhuis

Als ’s morgens de kippen uit het nachthok mogen, sjezen ze klapwiekend rond. Even de vleugels en de benen strekken. Vervolgens gaan de vier hennen twee aan twee optorenend tegenover elkaar staan. Met die krachtmeting wordt de pikorde in de Bende van Vier getest.

We hebben twee roodbruine en twee grijs-wit gestreepte kippen. De roodbruine leggen eieren, en beide grijs-witte hebben onlangs ook een ei gelegd. De ene grijs-witte, Cleo is de kleinste, de andere juist de grootste: Claire, bijgenaamd Plof(kip).

Tot voor kort was (kleine) Cleo de alfakip. Ze pikte de andere drie en wachtte ’s avonds tot iedereen op stok zat, voordat ze zelf ging. Ze was er als eerste bij wanneer er iets te eten viel. Die rol heeft roodbruine Casy overgenomen. Cleo sluit nu de rij. Als je iets lekkers strooit, snellen Casy, Coco en Claire toe en is het een kwestie van seconden tot het op is. Ook als je met de traktatie wacht tot Cleo er is, staat die erbij alsof ze denkt: het lijkt wel of er iets eetbaars is. Was.

Lees Meer Lees Meer

DELEN