Van een dakterras af kijken we over de medina van Marokkaanse stad Fez. In de avondzon kleuren de overvliegende koereigers oranje. Een lijntje zwarte ibissen schuift voorbij en een zwerm torenvalken passeert op weg naar de slaapplaats. Het zijn kleine torenvalken, een andere soort dan gewone torenvalken. Ze komen voor rond de Middellandse Zee en in Centraal-Azië. Kleine torenvalken leven in kolonies in ruïnes en oude gebouwen.

Een dag later bezoeken we de medina van Meknes, met een misschien nog wel imposantere stadsmuur dan die van Fez. In die stadsmuur zitten honderden gaten op gelijkmatige afstand. In West-Afrika zag ik lemen gebouwen met net zo’n raster, maar dan van uitstekende balken. Die zijn handig voor leemstukadoors als ze de muur herstellen. Maar in Marokko zijn die gaten de plekken waar tijdens de bouw de stokken zaten, als tijdelijk raamwerk.

In en uit de gaten verdwijnen en verschijnen allerlei vogels, die ze als broedholten gebruiken. Stadsduiven bijvoorbeeld. Ze steken hun koppen naar buiten, of juist naar binnen. De gaten met duiven zitten ook in de muren van oude woonhuizen. De bewoners ervan bakken vast weleens een duivenei of -kuiken.

Ik zie er ook mussen, spreeuwen en gierzwaluwen in- en uitvliegen. Maar het zijn niet alleen gewone mussen, spreeuwen en gierzwaluwen. Veel mussen blijken huisgorzen te zijn. Die zijn even groot als mussen, en tjilpen en gedragen zich vergelijkbaar, al horen ze tot een andere familie. Qua outfit lijken ze meer op grijze gorzen.

De spreeuwen zijn allemaal zwarte spreeuwen, met pikzwarte veren zonder witte spikkels.

De gierzwaluwen in de muur van Meknes zijn vooral Alpengierzwaluwen. Die komen voor in rotsachtige streken en in oude steden die ze zien als imitatierotsen. Ze gieren over de stad en duiken met bewonderenswaardige vliegenierskunst de muurgaten binnen, zonder te pletter te slaan. Alpengierzwaluwen zijn een stuk groter dan gewone gierzwaluwen, maar kleiner dan kleine torenvalken.

Het af- en aangevlieg van Alpengierzwaluwen, huisgorzen, mussen, spreeuwen en duiven is mooi te zien vanaf alweer een dakterras.

(Natuurdagboek Trouw, vrijdag 8 mei ’26)