Ooit wandelde ik twee maanden door Nepal en in een winkeltje kocht ik een zak donkerrode snoepjes voor onderweg. Ze zagen eruit als kleine zuurtjes en smaakten ook zo. Maar na korte tijd begon mijn mond ervan te branden. Peper.

Maandenlang zwervend door Zuid- en Zuidoost-Azië raakte ik gewend aan binnensmondse branden. Blussen met bier of water was zinloos, het enige wat een beetje bluste was kokos. Ik begon dat branderige zelfs te waarderen.

In Noordoost-Thailand was soms dagenlang alleen witte kleefrijst te krijgen. De enige smaakmaker: peper, vers van de chiliplant. De warme maaltijd in Indonesië: altijd vol sambal. Maar alleen in Nepal kwam ik gepeperde snoepjes tegen.

Hoewel. Wij hebben pepernoten. Dat zijn niet echt snoepjes, maar al helemaal geen noten. Eerder een soort koekjes. Peperkoekjes. Culinair angehauchte taalpuristen willen weleens corrigeren als iemand ‘pepernoten’ zegt. Het zij geen pepernoten, het zijn kruidnoten. Ze zijn niet gepeperd, maar wel gekruid. Wat peperkoek genoemd werd, was eigenlijk kruidkoek. Over dat veel mallere ‘noten’ hoor ik trouwens nooit iemand.

Op internet lees ik dat ‘peper’ waarschijnlijk niet direct naar de specerij verwees, maar afstamt van het Latijnse ‘pipere’, wat ‘scherp’ zou betekenen. Het zou kunnen; Sinterklaas was als bisschop wellicht het Latijn machtig.

Goed, kruidnoten of pepernoten, doorhalen welke u n.v.t. vindt. Wat er ook voor gepeperds inzat of -zit, stoute kinderen zijn het niet langer. Het in een zak stoppen van kinderen, ze ontvoeren naar Spanje, ze daar vermalen tot snoepgoed dat een jaar later aan de vroegere vriendjes, zusjes en broertjes geserveerd wordt, vinden we tegenwoordig een ongewenste vorm van kindermishandeling. Zelfs een pak slaag met de roe zit er niet meer in. Beide tradities zijn ongemerkt en zonder protest afgeschaft.

Gelukkig kunnen kindjes veilig bij Sinterklaas op schoot zitten, aangezien deze bisschop een kapoen is. Een mijter als een hanenkam, maar ontdaan van zijn andere hanigheden. Zouden ze die in de banketstaaf verwerkt hebben?

Peper. Op knoflook na de smakelijkste smaakmaker!

(Natuurdagboek Trouw, vrijdag 5 december ’25)