Elk jaar is het weer spannend of er Jakobsvlinders in onze tuin verschijnen. De zwart met rode schoonheden heb ik jaren geleden als rupsen in mijn toenmalige tuintje uitgezet. Daar fladderden ze een klein jaar later dan rond, maar soms kwamen daar weer zoveel rupsen van, dat de hoeveelheid Jakobskruiskruid ontoereikend was. Destijds heetten Jakobsvlinders nog Sint-Jacobsvlinders.

Sint-Jacobsvlinders worden sinds vorig jaar Jakobsvlinders genoemd, alsof de c de heiligheid bepaalt. Dat is te danken aan de aanname dat de vlinder naar zijn waardplant Jakobskruiskruid genoemd is, en niet naar de apostel Jacobus. Dat zal best, maar naar wie is Jakobskruiskruid genoemd? Alsnog naar de apostel Jacobus. Dat was Jacobus de Meerdere, en niet Jacobus de Mindere. Onder de twaalf apostelen waren twee Jacobi en die kregen bijnamen.

Jacobus de Meerdere is de apostel die op een stenen vlot vanuit Judea naar Galicië dobberde: knap werk! Bedevaartsoord Santiago is naar hem vernoemd. Naar hem verwijst ook de plant, omdat de soort rond de naamdag der sint bloeit. Die naamdag valt op 25 juli, al is dat volgens de orthodoxe kerk 31 mei. Dan bloeien de kruiden nog niet maar vliegen de vlinders volop. Ogenschijnlijk onbeduidende meningsverschillen over data doen kerkgenootschappen scheuren, mind you.

Hoe dan ook mogen plant noch vlinder Sint-Jacob meer heten. Misschien alleen omdat er dan geen twee namen meer door elkaar worden gebruikt. Als de naamgevers consequent zijn, zouden ze ook Sint-Jansvlinders moeten omdopen tot Jansvlinders. Hun vliegtijd valt een maand later, rond 24 juni, en dat is de naamdag van Sint Jan. Dan bloeit ook het Sint-Janskruid, dat echter niet de waardplant is van deze eveneens zwart met rode vlinders. Hun waardplant is rolklaver, dat rijkelijk bloeit in onze tuin, dus hopelijk krijgen we ook Sint-Jansvlinders in de tuin.

Die tuin, die we sinds ruim twee jaar de onze mogen noemen, zijn we in een klein natuurgebied aan het veranderen. De geel-zwart gestreepte rupsen van de Jakobsvlinders hebben heel wat Jakobskruiskruid tot hun beschikking. De vlinders vliegen dan ook al enkele weken rond. Overdag dutten ze in het gras of in een struik. Tegen de avond vliegen ze, paren ze en zetten ze eitjes af op Jakobskruiskruid.

(Natuurdagboek Trouw, maandag 15 juni ’26)