Nu klimaatverandering zorgt voor een almaar langer groeiseizoen, blijven veel bloemen bloeien tot in november. Eén van de bloemen die ik in de lente tegenkwam en nu nog steeds tegenkom is stinkende gouwe. Dat bloeit met gele bloemen op een warrige bos blaadjes en stengels.

Meestal zie ik begin april de eerste stinkende gouwe bloeien, vaak in de naad van tegels en een muur, op een beschutte plek in de zon. Dit jaar stond de eerste tegen ons kippenhok. Hij bloeide maanden, tot hij het genoeg geweest vond. In de lange hete droge zomer verdorde de plant. Maar er kwamen regenbuien. En terwijl de stinkende gouwe uitbloeide, bloeide hij alweer op! Nu staat er een nieuwe, frisgroene warboel met gele bloemen.

Ik vind die bloemen niet stinken en zelfs de gele vloeistof in de stengels valt me niet op als onwelriekend. Misschien is de naam bedoeld als waarschuwing. Een mens zal eerder een zoete gouwe dan een stinkende in zijn soep of salade stoppen, nietwaar?

Stinkende gouwe wordt soms in heksenbrouwsels en alternatieve geneesmiddelen verwerkt, maar de helende kracht ervan valt nogal tegen. Over de placebowerking heb ik het dan niet. Bij mij stelde die trouwens ook teleur. Toen ik een jaar of tien was, sleepte mijn moeder me mee naar een kruidenvrouw (bestaan er ook kruidenmannen?) die een wrat op mijn duim met een scheermesje plakje voor plakje afsneed. Als het pijn deed en bloedde, doopte ze een wattenstaafje in een romig toverdrankje op basis van stinkende gouwe. Ik moest dat stevig op de bloedende wrat duwen, maar dat durfde ik niet, wat haar de retorische vraag ontlokte: “ben jij nou een vent?” Zij drukte het zonder pardon in de wond.

Het hielp niets, wat volgens haar kwam doordat ik de wrat van binnenuit vasthield. Ik moest hem los aten. Ik had geen idee hoe. Gelukkig zag mijn moeder in dat de genezeres en haar gouwe papje niet genazen.

Dat stinkende gouwe tegen wratten hielp, onthield ik nochtans. Jaren later, ik had zelf een zoon van tien, kreeg ik weer een wrat op mijn duim. Ik smeerde er dagelijks stinkende gouwe op, uit de tuin. Mijn duim veranderde in een droog, gevoelloos aanhangsel. Toen ik de behandeling staakte, herstelde de duim weer en kwam de wrat terug.

Tegenwoordig weersta ik de geneeskrachtige werking van stinkende gouwe en beperk ik me tot bewonderen van die prachtige herfstbloemen.

(Natuurdagboek Trouw, maandag 21 september ’26)