Herfst is het sterfst

De natuur houdt zich niet aan onze voorschriften! In juli bloeiden er nog pinksterbloemen. Omgekeerd had ik reeds voor de zomer officieel begon al de nodige trekvogels gezien voor wie de herfst begonnen was. De eerste kokmeeuwen hullen zich in winterkleed. Ook zag ik, toen een zachte zomerregen de bosbodem deed zompen, paddenstoelen hun hoed opzetten. Een enorme zwavelzwam ontsproot aan een dode boomstronk, paarse russula’s stonden in het gras. En onbeschaamd, zoals zijn wetenschappelijke naam luidt, stond, of nee lag er onder de beuken in een bosrand een net uit het ei gebarsten en alweer geknakte Phallus impudicus, Latijn voor… haal uw oude talen maar even op, grote stinkzwam.
In juni! Of verschijnen onbeschaamde stinkzwammen altijd vroeg? Even opzoeken: reeds in mei kunnen ze zich vertonen! Voor paddenstoelen die van organisch materiaal leven, is er altijd wat te halen. Er zijn dan ook het hele jaar door paddenstoelen. Bij vorst zijn er minder, tijdens hittegolven ook, maar er zijn onder de vijfduizend in Nederland voorkomende soorten zwammen en schimmels altijd handige jongens die zulke gaatjes in de markt vullen.
In de herfst, als de zon zakt en korter schijnt, en de wereld vochtig wordt, terwijl het nog niet vriest, is de leefomgeving ideaal voor paddenstoelen en dan verschijnen ze met veel meer. Dan is er ook veel meer dood en rotting waar ze van leven. In de herfst is de natuur het sterfst.
Grote stinkzwammen hebben een lange steel met een hoed die in zwarte verf gedoopt lijkt. Dat slijmerige goedje bevat de sporen. Het stinkt naar rottende lijken. Er komen vleesvliegen en aaskevers op af, die na hun buffet de sporen verspreiden.
Gezien de gelijkenis met een langwerpig geslachtsorgaan zijn er goedgelovige lieden, die menen met de consumptie van stinkzwam hun seksuele prestaties te kunnen verhogen. Het misverstand dat uiterlijke gelijkenissen op medische toepassingen wijzen heet signatuurleer. Dankzij die misleidende signatuurleer worden bijvoorbeeld neushoorns uitgeroeid. Stinkzwammen zijn er zoveel, dat er wel heel veel erectiestoornissen nodig zijn voor die zich laten uitroeien.
(Natuurdagboek Trouw, woensdag 16 juli ’25)