Fred Bos, plantenkenner in het algemeen en roggeleliekenner in het bijzonder, is overleden. Zes jaar geleden zou hij ook al overlijden. Hij lag in het ziekenhuis met een vorm van leukemie en het ging slecht. Anderhalf jaar eerder had hij me zijn geliefde akkergebiedje bij Govelin in Duitsland laten zien. Daar, op de rogge-akkers, stonden vele roggelelies te bloeien.

Ik ging bij hem op ziekenbezoek. Het was een bijzonder bezoek, en tevens afscheid, zonder plichtplegingen of schone schijn. Tot ieders verrassing kreeg hij een nieuwe behandeling die wonderbaarlijk goed aansloeg. Hij krabbelde volledig op en verbleef iedere juni in Govelin. Het is een hoekje Duitsland in een lus van de Elbe, waar de intensivering van de landbouw aan voorbij is gegaan. De roggeakkers zijn geflankeerd door bejaarde eiken waarin vliegende herten leven en ortolanen zingen. Op de vele soorten wilde bloemen langs de paadjes zitten onwaarschijnlijk veel vlinders, bijen en zweefvliegen. En tussen de rogge-aren prijken de oranje lelies.

Die kwamen vroeger voor in Freds geboortestreek in Drenthe. Ze zijn waarschijnlijk ooit met vrachten rogge uit Midden-Europa meegelift. En met het verdwijnen van rogge zijn ook de lelies uit Nederland verdwenen. Met Freds assistentie zijn in Drenthe roggeveldjes ingezaaid en roggelelies gepoot. Die zijn lastig te planten maar sommige sloegen aan. Het mocht niet baten, ze werden binnen vier jaar gestolen. Langs één zo’n roggeveldje wandel ik regelmatig. Daar werd de laatste lelie uitgegraven, om ongetwijfeld in een tuin dood te gaan. Oranje kweeklelies bloeien ook zonder rogge en een leek ziet het verschil niet.

Ik ben later twee keer met Fred planten wezen zoeken in Drenthe en we kwamen elkaar op andere gelegenheden tegen. Vorige maand was hij met een groep in Govelin. Hij werd onwel en stierf hij in het ziekenhuis, vlakbij zijn paradijsje. Hij werd 81 jaar.

De voorlichting over en bescherming van Govelin wordt overgenomen door enkele plantkundig angehauchte vrienden van Fred, onder wie de Vlaamse Annelies Jacobs. Freds huis gaat waarschijnlijk bewoond worden door een van zijn beide zonen met diens gezin. Zo blijft zijn tuin, die vol bijzondere wilde planten staat, gespaard.

(Natuurdagboek Trouw, donderdag 17 juli ’25)